Malta’da üçüncü ülke vatandaşı olarak yaşayan bazı sakinler, yeni ehliyet uygulamasına karşı online imza kampanyası başlattı. Kampanyada, Transport Malta’nın üçüncü ülke vatandaşlarının ehliyet geçerliliğini oturum izni süresine bağlayan uygulamasının “ayrımcı” olduğu savunuluyor. Düzenleme, Malta’da yaşayan Türk vatandaşları dahil çok sayıda non-EU sakini yakından ilgilendiriyor.
Transport Malta’nın güncel uygulamasına göre, üçüncü ülke vatandaşları için deneme ehliyetleri, ehliyet yenilemeleri ve ehliyet değişiklikleri, kişinin oturum izninin geçerlilik süresine göre düzenlenebiliyor. Newsbook’un aktardığına göre bu değişiklik, Sliema’da 6 Mayıs’ta meydana gelen ve bir kişinin ağır yaralanmasıyla sonuçlanan Y-plate araç kazasının ardından gündeme geldi. Haberde, kazaya karışan sürücünün geçerli ehliyete sahip olduğu ancak oturum izninin süresinin dolduğu belirtildi.
OpenPetition platformunda başlatılan kampanya ise Malta Temsilciler Meclisi’ne hitaben hazırlanmış durumda. Kampanya metninde, Malta’da yaşayan üçüncü ülke vatandaşlarının topluma katkı sunduğu, vergi ödediği ancak yeni ehliyet uygulamasıyla farklı şartlara tabi tutulduğu savunuluyor. Metinde, düzenlemenin AB’nin eşitlik ve ayrımcılık karşıtı ilkeleriyle bağdaşmadığı ileri sürülüyor. Kampanya 18 Mayıs 2026’da başlatıldı ve imza toplama sürecinin 17 Kasım 2026’ya kadar devam edeceği belirtiliyor.
Transport Malta’nın genel ehliyet bilgilendirme sayfasına göre, AB üyesi ülkelerde verilen geçerli ehliyetler Malta’da ek izin olmadan kullanılabiliyor. AB dışı ülkelerden alınmış ehliyetlerde ise Malta’da kullanım süresi genel olarak son giriş tarihinden itibaren 12 ayla sınırlı. Bazı ülkelerin ehliyetleri Malta ehliyetiyle değiştirilebiliyor; ancak bu imkân tüm non-EU ülkeleri kapsamadığı için üçüncü ülke vatandaşları açısından süreç daha karmaşık hale gelebiliyor.
Yeni uygulamanın en tartışmalı tarafı, ehliyetin artık birçok üçüncü ülke vatandaşı için bağımsız ve uzun süreli bir belge olmaktan çıkıp oturum kartının süresine bağlı hale gelmesi. Expatax Malta’nın aktardığına göre, ehliyette “code 117” bulunması halinde ehliyetin geçerlilik tarihi, oturum veya ID kartının bitiş tarihiyle eşleştirilebiliyor. Bu da özellikle yıllık çalışma izniyle Malta’da yaşayan kişiler için daha sık yenileme, daha fazla bürokrasi ve olası gecikmelerde araç kullanma hakkı bakımından belirsizlik anlamına geliyor.
Bu gelişme, Malta’da yaşayan Türk vatandaşları için doğrudan pratik sonuçlar doğurabilir. Özellikle işe arabayla gidenler, çocuklarını okula bırakan aileler, kurye veya şoför olarak çalışanlar ve oturum izni yenileme süreci uzayan kişiler açısından ehliyetin oturum kartına bağlanması yeni bir idari risk oluşturuyor.
Düzenlemenin savunucuları, uygulamanın oturum izni süresi dolan kişilerin Malta’da araç kullanmaya devam etmesini engellemeyi amaçladığını belirtiyor. Buna karşı çıkan non-EU sakinler ise bunun güvenlik gerekçesiyle açıklansa bile günlük hayatta üçüncü ülke vatandaşlarına ek yük getirdiğini ve AB vatandaşlarıyla non-EU sakinler arasında fiili bir eşitsizlik oluşturduğunu savunuyor.
Önümüzdeki süreçte kampanyanın ne kadar destek toplayacağı ve Transport Malta’nın bu konuda ek açıklama yapıp yapmayacağı takip edilecek. Ancak şimdiden görünen şu: Malta’daki ehliyet meselesi artık sadece trafik güvenliği değil, göçmenlerin günlük yaşamı, çalışma hakkı ve idari belirsizlikler açısından da tartışılıyor.
