Bilim insanları, insanlarda kansere yol açabilen tüm ana virüsleri ilk kez atık sularda tespit etmeyi başardı. Uzmanlara göre bu gelişme, kanserle bağlantılı enfeksiyonların erken izlenmesi ve halk sağlığı stratejilerinin geliştirilmesi açısından dönüm noktası olabilir.
Araştırma, Baylor College of Medicine bünyesinden bilim insanları Anthony Maresso ve Justin Clarkkoordinasyonunda yürütüldü.
Çalışma sonuçları, Applied and Environmental Microbiology dergisinde yayımlandı.
16 Şehirde 3 Yıllık İnceleme
Araştırmacılar, Mayıs 2022 ile Mayıs 2025 tarihleri arasında Texas eyaletindeki 16 şehirden toplanan atık su örneklerini analiz etti.
Çalışmada, aynı anda 3 binden fazla insan virüsünü ve olası yeni mutasyonları tespit edebilen “hibrit yakalama” adı verilen gelişmiş genetik dizileme teknolojisi kullanıldı.
Araştırma kapsamında incelenen bölgelerin, eyalet nüfusunun yaklaşık dörtte birini kapsadığı belirtildi.
Kanserle Bağlantılı Tüm Ana Virüsler Tespit Edildi
Analizlerde;
- İnsan papilloma virüsü (HPV),
- Hepatit B ve Hepatit C virüsleri,
- Epstein-Barr virüsü,
- Kanserle ilişkili poliomavirüsler,
- Kaposi sarkomu ile bağlantılı herpesvirüs
gibi kansere neden olabilen tüm ana virüslerin atık sularda bulunduğu açıklandı.
Uzmanlara göre bu virüsler, dünya genelindeki her beş kanser vakasından yaklaşık birinden sorumlu olabilir.
“Birçok Kişi Enfekte Olduğunu Yıllarca Bilmiyor”
Moleküler viroloji uzmanı Anthony Maresso, onkojenik virüslerin çoğu zaman yıllarca belirti vermediğini söyledi.
Maresso, “Birçok insan enfekte olduğunu ancak tümör geliştikten sonra öğreniyor. Bu durum erken müdahaleyi zorlaştırıyor” ifadelerini kullandı.
HPV ve Epstein-Barr Virüsünde Artış
Araştırmacılar, üç yıllık gözlem sürecinde bazı virüslerde dikkat çekici artışlar tespit etti.
Özellikle:
- HPV,
- Epstein-Barr virüsü,
- Bazı poliomavirüs türleri
2024 sonrası dönemde belirgin yükseliş gösterdi.
Bilim insanları bu artışın; pandemi sonrası seyahatlerin yeniden başlaması, sosyal temasların artması ve COVID-19 tedbirlerinin sona ermesiyle bağlantılı olabileceğini düşünüyor.
HPV-16 ve HPV-18 Alarmı
Araştırmada özellikle rahim ağzı kanseriyle ilişkilendirilen yüksek riskli HPV türlerine dikkat çekildi.
Justin Clark, HPV-16 ve HPV-18’in dünya genelindeki rahim ağzı kanserlerinin yüzde 70’inden fazlasından sorumlu olduğunu belirtti.
Çalışmada HPV-16’nın, HPV-18’e kıyasla daha yaygın görüldüğü kaydedildi.
Gardasil 9 Aşısı İçin Yeni Veri Kaynağı
Araştırmanın dikkat çeken bulgularından biri de Gardasil 9 aşısının hedef aldığı dokuz HPV tipinin tamamının atık sularda tespit edilmesi oldu.
Uzmanlara göre bu yöntem, gelecekte aşılama kampanyalarının toplum üzerindeki etkisini ölçmek için kullanılabilir.
Halk Sağlığında Yeni Dönem
Bilim insanları, atık su analizlerinin yalnızca salgın hastalıkların değil, kanserle bağlantılı enfeksiyonların da erken takibinde önemli rol oynayabileceğini belirtiyor.
Araştırmacılar, bu yöntem sayesinde toplumdaki risklerin daha erken tespit edilerek daha etkili halk sağlığı politikaları geliştirilebileceğini vurguluyor.
Kaynak: Euronews
