Malta’da çalışanlara verilen hayat pahalılığı zammı COLA’nın yılda bir kez değil, haziran ve aralık aylarında iki taksit halinde ödenmesi çağrısı yapıldı. General Workers’ Union, mevcut sistemin kira, teknoloji ve temel iletişim giderleri gibi bugünün zorunlu harcamalarını yeterince yansıtmadığını savunuyor.
The Malta Independent’a konuşan General Workers’ Union Genel Sekreteri Kevin Camilleri, COLA mekanizmasının 1990’lardan bu yana çalışanlar için önemli bir koruma sağladığını, ancak Malta’daki yaşam maliyetlerinin artık farklı bir noktaya geldiğini söyledi. Camilleri’ye göre mevcut hesaplama sistemi, ailelerin bugünkü harcama alışkanlıklarını tam olarak karşılamıyor.
COLA, Malta’da çalışanların maaşlarına her yıl eklenen zorunlu hayat pahalılığı artışı anlamına geliyor. Malta Çalışma ve Endüstri İlişkileri Dairesi’ne göre tam zamanlı çalışanlar bu artışın tamamına, yarı zamanlı çalışanlar ise çalışma saatleri oranında bu artışa hak kazanıyor.
2026 yılı için COLA artışı haftalık 4,66 euro, yıllık 242,32 euro olarak uygulanıyor. Bu artış işverenler tarafından maaşlara yansıtılıyor ve ücret artışlarının COLA’nın altında kalmaması gerekiyor.
GWU’nun önerisine göre çalışanlar hayat pahalılığı telafisini yalnızca yıl başında almak yerine, yıl içinde iki ayrı ödeme döneminde almalı. Sendika, böylece fiyat artışları ile çalışanların eline geçen telafi arasındaki zaman farkının azaltılabileceğini belirtiyor.
Camilleri, mevcut COLA sepetinin de yeniden ele alınması gerektiğini söyledi. Sendikaya göre geçmişte temel tüketim kalemleri üzerinden oluşturulan sistem, bugün Malta’da ciddi biçimde artan kira giderlerini, cep telefonu, internet ve teknoloji gibi artık kaçınılmaz hale gelen harcamaları yeterince hesaba katmıyor.
Hükümetin düşük gelirli haneler ve emekliler için uyguladığı ek hayat pahalılığı desteği ise farklı bir mekanizma olarak işliyor. Servizz.gov verilerine göre 2026 yılı için bu ek destek uygun hanelere aralık 2025 ve haziran 2026 olmak üzere iki taksitte ödeniyor; ancak GWU’nun çağrısı, doğrudan çalışanlara uygulanan genel COLA sisteminin yılda iki kez işlemesi yönünde.
İşverenler açısından ise tartışmanın maliyet boyutu bulunuyor. Camilleri de COLA sisteminin hükümet, sendikalar ve işverenler arasında geçmişte varılan sosyal mutabakatla oluştuğunu hatırlatarak, reformun kolay olmayacağını kabul etti. Buna rağmen sendika, Malta’daki fiyat baskısının değiştiğini ve sistemin de buna göre güncellenmesi gerektiğini savunuyor.
Bu tartışma, Malta’da çalışan Türk vatandaşları, üçüncü ülke vatandaşı işçiler, aileler ve öğrenciler için doğrudan önem taşıyor. Kira, market, ulaşım, telefon ve internet giderlerinin arttığı bir dönemde COLA’nın nasıl hesaplandığı ve ne zaman ödendiği, özellikle sabit maaşla geçinen çalışanların aylık bütçesini doğrudan etkiliyor.
Öneri kabul edilirse çalışanların yıl içindeki gelir akışı bir miktar rahatlayabilir. Ancak işveren maliyetleri ve rekabetçilik tartışması nedeniyle konu, yalnızca maaş artışı meselesi değil; Malta’daki iş gücü piyasasının, göçmen emeğinin ve yaşam maliyeti krizinin birlikte ele alınacağı daha geniş bir sosyal diyalog başlığına dönüşebilir.
