Malta’nın ulusal araştırma ve uzay ajansı Xjenza Malta, 28 Temmuz 2026’da düzenlediği toplantıyla Malta ve Türkiye arasında havacılık, sağlık, su yönetimi ve tarım sistemlerinde beş yeni ortak araştırma projesinin resmen başladığını duyurdu. Projeler, iki ülke araştırmacılarını bir araya getiren ortak programın beşinci çağrısı kapsamında fonlanıyor.
Malta ile Türkiye arasındaki bilimsel iş birliği, beş yeni araştırma ve inovasyon projesinin başlamasıyla yeni bir aşamaya girdi. Xjenza Malta tarafından yapılan açıklamaya göre, projeler 28 Temmuz 2026’da düzenlenen açılış toplantısıyla resmen başlatıldı. Bu projeler, Malta ve Türkiye’nin öncelikli gördüğü havacılık, sağlık, su yönetimi ve tarım sistemleri alanlarını kapsıyor.
Projelerde Malta tarafında üçü Malta Üniversitesi’nden olmak üzere toplam beş yürütücü yer alıyor. Diğer iki yürütücü ise Wes Trade Ltd ve Akdeniz İnovasyon, İletişim ve Teknoloji Enstitüsü (MIICT) isimli özel kuruluşlardan oluşuyor. Projeler, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) ile Xjenza Malta arasındaki iş birliği programının 5. çağrısı kapsamında destekleniyor.
Ortak program, iki ülkedeki araştırmacıların eşleştirilmesi esasına dayanıyor. Tek taraflı başvuru kabul edilmiyor; her iki ülkeden de birer ortak bulunması şart koşuluyor. Malta merkezli konsorsiyumlar için proje başına 100 bin avroya kadar fon sağlanabiliyor ve projelerin süresi 24 aya kadar uzayabiliyor. Ayrıca, projelerde iş yükü ve fon dağılımının dengeli olması gerekiyor.
Beşinci çağrı ile başlatılan projeler uygulamaya geçerken, altıncı çağrının başvuru süreci de tamamlandı. Xjenza Malta, 25 Mart 2026’da altıncı çağrıyı duyurmuş ve başvuruları 5 Haziran 2026’da kapatmıştı. Bu çağrıda su yönetimi, tarım sistemleri, tarım-gıda değer zinciri, yapay zekâ ve makine öğrenmesi, akıllı üretim ve sağlık gibi tematik alanlar öne çıktı. Malta tarafında program yöneticisi olarak Nathan Aquilina, Türkiye tarafında ise TÜBİTAK’tan Ayda Kara Pektaş görev aldı.
Projelerin ilerlemesi ve kamu kaynağının kullanımı, Xjenza Malta’nın belirlediği izleme süreçleriyle yakından takip edilecek. Program, araştırmacıların bilimsel uzmanlıklarını ve uluslararası ağlarını güçlendirmeyi hedefliyor. Ayrıca, gelecekteki daha büyük fon programlarına hazırlık niteliği taşıyor.
Kaynaklar arasında Xjenza Malta’nın resmî duyuruları, TÜBİTAK’ın program açıklamaları ve Malta Üniversitesi’nin bilgilendirme oturumları yer alıyor. Açılış toplantısı ve proje detayları ayrıca Lovin Malta tarafından da haberleştirildi.
