Malta’nın Bisikletle İmtihanı

Bütçe 2027 planlarında Malta ehliyetine sahip üçüncü ülke vatandaşlarının aylık 83 EUR ödeyeceğini duyup hop oturup hop kalkanlardan mısınız? Bu yazı tam size göre olabilir…

Otobüs şeritlerinde bisiklet kullanmak yasal bir hak.

Bu küçük ülke gerçekten trafik sorununu çözmek istiyor; zira katlanarak artan araç sayısı ve nüfus katiyen sürdürülebilir değil.

Neler denemediler ki… Okul servislerini ücretsiz yapmaktan ücretsiz ulaşıma, ehliyetini beş yıllığına teslim eden gençlere 25 bin EUR vermekten paylaşımlı araç kullanımını maddi teşviklerle özendirmeye kadar… Yine de olmuyor, olmuyor!

Belki de bu yüzden 3 Kasım günü Sürdürülebilir Ulaşım Bakanlığı “Your Journey, Your Say” adında bir anket başlattı. Malta’da yaşayan herkesin katılabileceği yoklamada Bakan Chris Bonett, özel araç dışında Malta’da ulaşımı nasıl sağladığımızı, yaşadığımız zorlukları ve çözüm önerilerimizi dinlemek istiyor.

“Ulaşımdaki problemleri, bu konuyla cebelleşen sizleri dinlemeden nasıl çözebiliriz?” diyor bakan, basın duyurusunda çok samimi bir şekilde.

Şimdi bisikletten söz etmenin tam zamanı; bunu gündeme taşımanın da… Malta’da her yol var; bisiklet yolu yok diyenler, burada mısınız?

Bir süredir Türk toplumunda, biraz da Malta hükümetinin 650 EUR’luk cömert teşvikinden dolayı, elektrikli bisikletlere ilgi başlamıştı. İnanır mısınız, bir tane de ben aldım. 17 yaşındaki oğlum bisikletime el koyduğu için ben şimdilik sadece uzaktan bakıp “Allah’ım, güvenle gidip gelsin” diye dua ediyorum.

Bu küçük ülkede ulaşım konusunda her şeyin düşünülüp de bisikletli ulaşımın ciddiyetle tartışılmadığını düşünüp şaşırırdım. Hem de Rota gibi bu işte ısrarlı bir sivil toplum örgütü varken. (Fazla bilgi göz çıkarmaz: Rota, Maltaca’da bisiklet demek.)

Bu yazıyı yazarken biraz suizanla oturmuştum bilgisayarın başına. Malta’da bu iş ciddiye alınmıyor diyordum ama galiba biraz haksızlık etmişim…

Neden mi?

Malta hükümeti aslında bisikletli ulaşım konusunu 2022 yılında ciddi ciddi masaya yatırmış, bu işe 35 milyon EUR bile ayırmış. Hükümetin hedefi Malta’ya 50-60 kilometre yeni bisiklet yolu kazandırmak. “E hani nerede?” diyen okurlar haklı, aynı soruyu ben de soruyorum. Ama durun hele.

Żabbar-Żejtun arasında çift yönlü bir bisiklet yolu olduğunu bilmiyordum mesela. Mrieħel-Ta’ Qali arasında Birkirkara, Balzan ve Attard’ı bağlayan, trafikten ayrılmış, Malta’nın en uzun bisiklet yolunun planlandığını da.

Türk şirketlerinin imzasının olduğu Marsa Junction’da 1,6 kilometreden fazla bisiklet yolu olmasına ne demeli? O mavi, şirin şeritlerden bahsediyorum: LESA’nın ilgi alanına girmeyen, ceza yazılmayan, “Öyleyse bu şeritler kime hizmet ediyor?” diye sorduğumuz yollar…

Ama beni asıl şaşırtan şu oldu: Otobüs şeritlerinde bisiklet kullanmak yasal bir hak.

Transport Malta’ya göre otobüs şeritleri aslında ‘öncelikli şerit’ ve bisikletliler de bu şeritleri kullanabiliyor.

Tabii her şey güllük gülistanlık değil. Rota’ya göre mevcut yollar çoğu yerde dar, bakımsız ve birbirine bağlanmıyor.

Yine de bütün bu bilgiler umutlarımı yeniden yeşertti.

H. G. Wells’e (iyi ki Wheels diye yazmadım adamın adını) atfedilen bir söz var:

“Ne zaman bisiklete binen bir yetişkin görsem, insanlığın geleceğine dair umutlarım yeşerir.”

Siz de ankete katılıp daha fazla bisiklet yolu talebine güç verebilirsiniz.

https://www.gov.mt/en/Government/DOI/Press%20Releases/Pages/2026/11/03/pr261843en.aspx