Vergide tam mükellef, aidiyette bekleme listesi

2023’ten beri eşim ve iki çocuğumla birlikte Malta’da yaşıyorum. Bir istatistikçi olarak Malta Üniversitesine kıdemli öğretim görevlisi (Senior Lecturer) olarak çalışmak üzere geldim. Burada ders veriyor, araştırma yapıyor, genç akademisyenlerin yetişmesine katkıda bulunuyor ve ailemle bir gelecek kurmaya çalışıyorum.

Malta, ailemle hayat kurduğum ve emek verdiğim ülke. Burada kalmak, üretmek ve katkıda bulunmak istiyorum. Tam da bu nedenle, geleceğimize ilişkin kaygılarımı dile getirmeyi önemsiyorum.

Bu süreçte oturum işlemleri, aile birleşimi ve belge yenileme konusunda da epey deneyim kazandım. Akademik özgeçmişime yazmıyorum ama bürokratik süreçleri takip etmek artık neredeyse ikinci uzmanlık alanım. Tek farkla: Bu alanda ne kadar çalışırsanız çalışın, mezuniyet tarihinizi bilemiyorsunuz.

Malta’nın 2027 bütçesinde üçüncü ülke vatandaşlarına yönelik açıklanan yeni mali yükler ve bazı hizmetlerden yararlanma koşullarındaki değişiklikler, bu belirsizliğe bir yenisini ekledi.

Bütçe konuşmasında birkaç cümleyle açıklanan kararlar, bizim evimizde çok daha uzun konuşmalara dönüşüyor: Önümüzdeki yıl masraflarımız ne olacak? Çocuklarımız için yaptığımız planları nasıl sürdüreceğiz? Burada kurduğumuz hayat ne kadar öngörülebilir?

Bir istatistikçi olarak belirsizlikle çalışmaya alışığım. Ancak aile bütçemi hazırlarken sürekli yeni değişkenler eklenmesi, mesleğime duyduğum ilgiyi bile zorluyor.

Mesele yalnızca daha fazla ödeme yapmak değil. Zaten ciddi bir maddi ve manevi çabayla sürdürdüğümüz hayatın, beklenmedik kararlarla daha da zorlaşması. İnsan bir ülkeye yerleşirken yalnızca ev kiralamıyor; güven duymaya, bağ kurmaya ve yarınını orada hayal etmeye de çalışıyor.

Aidiyet için lütfen sırada bekleyiniz

Uzun dönem oturum statüsünün bazı uygulamalarda belirleyici olması, bu statüye ulaşma süreçlerini de tartışmayı gerektiriyor.

Kendi deneyimimde, I Belong programına katılabilmek için iki yılı aşkın süredir bekliyorum. Yer açılmasını beklemem söyleniyor, ancak önümde net bir takvim bulunmuyor.

Programın adı “Ben buraya aidim.” Ben de öyle hissetmek istiyorum. Görünüşe göre aidiyetimin henüz randevusu yok.

Üstelik uzun dönem oturum için gerekli koşulları tamamlamak da sürecin bittiği anlamına gelmiyor. Kimse size “Tebrikler, kriterleri tamamladınız; işte oturumunuz” demiyor. Başvurunuzu yapıyor, ardından değerlendirme ve sonuç bekleme aşamasına geçiyorsunuz. Geleceğinizi planlamak için ihtiyaç duyduğunuz kesinlik, başvuruyla birlikte gelmiyor.

Önce başvuruya hazır hâle gelmek için, sonra başvurunun sonuçlanması için bekliyorsunuz. Bu süreçte en istikrarlı şey, belirsizliğin kendisi oluyor. Oysa çocuklarımızın ihtiyaçları, mali yükümlülüklerimiz ve hayatımızı ilgilendiren kararlar beklemiyor.

Bir yandan uyum sağlamamız ve uzun vadeli bir hayat kurmamız beklenirken, diğer yandan bunun için gerekli süreçlerde ne zaman ilerleyebileceğimizi bilemiyoruz. Ardından, henüz ulaşamadığımız statüye göre farklı koşullarla karşılaşabiliyoruz.

İnsanlardan sorumluluklarını yerine getirmeleri beklenirken, sistemin de süreçleri açık, öngörülebilir ve zamanında yürütmesini istemek makul bir talep.

Katkımız ders saatleriyle sınırlı değil

Uluslararası akademisyenler olarak yalnızca öğrenci yetiştirmiyoruz. Geleceğin araştırmacılarının ve akademisyenlerinin yetişmesine de katkıda bulunuyoruz. Tezlere danışmanlık ediyor, araştırmalar yürütüyor ve Malta’nın uluslararası bilimsel ilişkilerini güçlendiren iş birlikleri kuruyoruz.

Bu emeğin karşılığı bir bütçe tablosunda hemen görünmeyebilir. Ancak bir üniversitenin birikimi tam da böyle oluşur.

Bu yüzden sormak istiyorum: Yıllar içinde kazanılan uzmanlığın, devam eden araştırmaların ve akademik ilişkilerin yerini bir günde ya da bir haftada kim doldurabilir?

Bu soru kendimizi vazgeçilmez gördüğümüz için değil, yetişmiş insanları bir ülkeye kazandırmanın ve orada tutmanın zaman, emek ve güven gerektirdiğini hatırlatmak için sorulmalı.

Elbette bu kaygılar yalnızca akademisyenlere özgü değil. Farklı mesleklerde çalışan pek çok insan da aynı belirsizliklerle yaşıyor. Kendi deneyimimi anlatırken onların emeğinin ve ailelerinin de aynı özeni hak ettiğine inanıyorum.

Burada çalışıyoruz; burada yaşayabilmek de istiyoruz

Vergi ödüyor, yükümlülüklerimizi yerine getiriyor ve toplumsal hayata katkıda bulunuyoruz. Buna rağmen sürekli geçici olduğumuzu hissetmek yorucu. Hukuki statülerimiz farklı olabilir; fakat bu farklılığın gündelik hayatta ikinci sınıf muamele gördüğümüz duygusuna dönüşmemesi gerekir.

Beklentimiz; mevcut çalışanların ve ailelerinin koşullarının dikkate alınması, makul geçiş düzenlemeleri yapılması ve başvuru süreçlerinin erişilebilir, açık ve işler olması.

Üniversite yönetiminin ve çalışan temsilcilerinin bu kaygıları birlikte gündeme getirmesi önemli. Çünkü tek tek anlatıldığında kişisel bir sıkıntı gibi görünen deneyimler, yan yana geldiğinde ortak bir sorunu ortaya koyuyor.

Malta, ailemle hayat kurduğum ve emek verdiğim ülke. Burada kalmak, üretmek ve katkıda bulunmak istiyorum. Tam da bu nedenle, geleceğimize ilişkin kaygılarımı dile getirmeyi önemsiyorum.

Malta’yı seviyorum; ancak 2027 bütçesinin ardından kendime şu soruyu sormadan edemiyorum: Bu ülkeye katkıda bulunmanın karşılığı, burada kalabilmek için giderek daha ağır bir bedel ödemek mi olmalı?

Bu yazıdaki görüşler yazarına aittir, Malta Haber'in görüşlerini yansıtmayabilir.