Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Pazartesi günü yaptığı açıklamada Kıbrıs meselesinin Türkiye’nin Avrupa Birliği sürecinde en büyük engellerden biri olmaya devam ettiğini söyledi. Bakanlar Kurulu toplantısının ardından konuşan Erdoğan, Avrupa ile ilişkilerde son dönemde yeniden “zarar verici tartışmaların” gündeme geldiğini ifade etti.
Erdoğan, Türkiye’nin Avrupa ile ilişkilerinin yeni olmadığını hatırlatarak, 1959’da Avrupa Ekonomik Topluluğu’na yapılan ilk başvuruya dikkat çekti. 1963 yılında imzalanan Ankara Anlaşması ile Türkiye’nin topluluğa üç aşamalı katılım sürecinin belirlendiğini, hazırlık aşamasının tamamlandığını ve 1970’lerin başında geçiş dönemine geçildiğini vurguladı.
Ancak Cumhurbaşkanı, ilerleyen süreçte özellikle Kıbrıs kaynaklı anlaşmazlıkların Türkiye’nin Avrupa Birliği yolculuğunu sekteye uğrattığını dile getirdi. Aynı dönemde Yunanistan’ın 1975’te yaptığı başvurunun ardından kısa sürede, 1981’de üyeliğe kabul edildiğini hatırlatan Erdoğan, Türkiye’nin ise “siyasi nedenlerle müzakere masasından dışlandığını” savundu.
Erdoğan ayrıca, 1980 askeri müdahalesinin Türkiye’nin demokratik yapısına zarar verdiğini ve AB sürecini olumsuz etkilediğini söyledi. 1983 seçimleriyle birlikte Turgut Özal döneminde Avrupa ile ilişkilerin yeniden ivme kazandığını ifade etti.
Kıbrıs meselesi, Türkiye-AB ilişkilerinin en kritik başlıklarından biri olmaya devam ederken, bu gerilim Malta gibi Akdeniz ülkelerini de dolaylı olarak etkiliyor. Malta, hem AB üyesi hem de Doğu Akdeniz’de konumlanan bir ülke olarak göç, enerji ve diplomasi başlıklarında Türkiye ile Avrupa arasındaki ilişkilerden doğrudan etkileniyor.
Özellikle AB politikalarının göç, vize ve çalışma izinleri üzerindeki etkisi düşünüldüğünde, Türkiye’nin üyelik sürecindeki gelişmeler Malta’da yaşayan Türkler ve adaya gelmeyi planlayanlar açısından önemini koruyor. AB-Türkiye hattındaki her yeni gerilim ya da yumuşama, Schengen politikalarından iş gücü hareketliliğine kadar geniş bir alanda dolaylı sonuçlar doğurabiliyor.
