Malta’da ehliyetinde ceza puanı biriken sürücüler için puanları düşürmenin resmî bir yolu bulunuyor. Transport Malta’nın uygulamasına göre, uygun şartları taşıyan sürücüler “safety awareness test” olarak tanımlanan çoktan seçmeli güvenli sürüş sınavını geçmeleri halinde ehliyetlerine işlenen ceza puanlarını yüzde 50 oranında azaltabiliyor.
Malta’da trafik ceza puanları, belirli trafik ihlalleri sonucunda Mahkeme veya Justice Commissioners tarafından sürücü kayıtlarına işleniyor. Sistem, özellikle ehliyetini yeni alan sürücüler için kritik öneme sahip. Transport Malta’ya göre yeni sürücüler, sürüş testini geçtikten sonra 3 yıllık deneme süresi kapsamında “probationary driving licence” alıyor ve bu süre içinde ceza puanı sistemine tabi oluyor.
Resmî bilgilere göre, deneme süresindeki bir sürücü 3 yıl içinde 12 veya daha fazla ceza puanı toplarsa ehliyeti iptal ediliyor. Bu durumda sürücüye Transport Malta tarafından bilgi veriliyor ve 10 gün içinde ehliyet kartını teslim etmesi gerekiyor. Ehliyeti iptal edilen kişi, 3 ay geçmeden yeni deneme ehliyeti için yeniden başvuru yapamıyor ve ehliyet alma sürecine baştan başlaması gerekiyor.
Tam ehliyet sahipleri için de benzer şekilde 12 puan sınırı önemli. Transport Malta’nın açıklamasına göre, tam ehliyet sahibi bir sürücü herhangi bir 12 aylık dönem içinde toplam 12 veya daha fazla ceza puanı biriktirirse ehliyeti iptal edilebiliyor.
Puanları düşürmek için hangi sınava giriliyor?
Sürücüler, Transport Malta tarafından hazırlanan çoktan seçmeli güvenli sürüş farkındalık sınavına girerek ceza puanlarını yüzde 50 oranında düşürebiliyor. Sınav 45 dakika sürüyor ve 30 çoktan seçmeli sorudan oluşuyor. Geçme notu yüzde 50 olarak belirlenmiş durumda. Sınavı başarıyla tamamlayan sürücüye geçme sertifikası veriliyor.
Ancak bu imkândan herkes yararlanamıyor. Transport Malta’nın yayımladığı bilgiye göre sınava yalnızca 11 ceza puanı veya daha az puanı olan sürücüler girebiliyor. Yani 12 puana ulaşılmışsa, bu sınavla geriye dönük bir kurtarma yolu oluşmuyor.
Sınavın bir başka önemli şartı da tekrar süresi. Sürücüler bu sınava yalnızca iki yılda bir girebiliyor. Bu nedenle ceza puanı biriken sürücüler için sınav, sürekli kullanılabilecek bir “puan temizleme” yöntemi değil; daha çok bir defalık dikkat ve toparlanma fırsatı niteliği taşıyor.
Sürücüler puanlarını nereden kontrol edebilir?
Transport Malta’nın çevrim içi hizmetleri arasında ceza puanı kontrolü de bulunuyor. Kurumun online servis sayfasında, kullanıcıların ehliyetlerindeki ceza puanı sayısını kontrol edebileceği belirtiliyor.
Ayrıca Transport Malta, sınava hazırlanmak isteyenler için İngilizce ve Maltaca soru bankası da yayımlıyor. İngilizce soru bankasında güvenli sürüş, takip mesafesi, hız limitleri, cep telefonu kullanımı, alkol, emniyet kemeri ve trafikte sakin kalma gibi başlıklar yer alıyor.
Malta’da araç kullanmak, özellikle işe gidiş gelişte, çocukları okula bırakırken veya teslimat işi yapanlar için günlük hayatın önemli bir parçası. Ancak dar yollar, yoğun trafik, park sorunu ve kamera/warden denetimleri nedeniyle ceza puanları kısa sürede ciddi bir probleme dönüşebiliyor.
Bu nedenle özellikle Malta’da yeni ehliyet alanlar, Türkiye’den gelip Malta ehliyet sistemine uyum sağlamaya çalışanlar ve işi gereği sürekli araç kullananlar için ceza puanı takibi büyük önem taşıyor. 12 puana ulaşmadan önce mevcut puanları kontrol etmek ve uygun şartlar varsa güvenli sürüş sınavına girerek puanları yarıya düşürmek, ehliyet kaybı riskini azaltabilecek resmî bir seçenek olarak öne çıkıyor.
Bu uygulama, cezaların tamamen silinmesi anlamına gelmiyor; ancak Transport Malta’nın belirlediği şartlar altında sürücülere ikinci bir fırsat sunuyor. Özellikle geçimini araç kullanarak sağlayan kişiler için bu sınav, yalnızca idari bir işlem değil, çalışma ve günlük yaşam düzenini korumak açısından da önemli bir güvence olabilir.
