Tarihçi İlber Ortaylı, sosyal medya hesabından yaptığı dikkat çekici paylaşımla zanaat kültürünün gerilemesine sert sözlerle tepki gösterdi. Ortaylı, masa başı işlerin yüceltildiği, el emeğinin ise küçümsendiği bir anlayışın toplumsal çöküşe zemin hazırladığını ifade etti.
“Masa başında çürümeyi marifet, zanaatkâr olmayı ayıp sanıyorsunuz” sözleriyle başlayan paylaşımda Ortaylı, herkesin “uzman” ya da “müdür” olma peşinde koştuğunu belirterek şu soruyu yöneltti: “Bu ülkenin musluğu bozulduğunda kim yapacak? Mobilyasını kim oyacak?”
“Diplomalı İşsizler Değil, Ehli Ustalar Gerek”
Ortaylı, ailelerin çocuklarını sanayi ve zanaat mesleklerinden uzak tutma eğilimini eleştirerek bunun sonucunda üretimden kopuk, mutsuz bir beyaz yakalı kitlenin ortaya çıktığını dile getirdi. Üniversite diplomasının tek başarı ölçütü haline gelmesini sorgulayan tarihçi, toplumun asıl ihtiyacının “işinin ehli ustalar” olduğunu vurguladı.
Osmanlı, Selçuklu ve Rönesans Avrupa’sında “usta” kavramının yüksek bir saygınlığa sahip olduğunu hatırlatan Ortaylı, Mimar Sinan’ı da bir zanaatkâr olarak örnek gösterdi. Ahşaba şekil veren, taşı konuşturan ustaların geçmişte el üstünde tutulduğunu belirten Ortaylı, bugün ise iyi bir marangoz, demirci ya da terzi bulmanın zorlaştığını ifade etti.
“El Emeği Onurdur”
Paylaşımında üretmenin ve bir işte ustalaşmanın değerine dikkat çeken Ortaylı, el emeğiyle çalışan insanların hem üretken hem de özgür olduğunu belirtti. “Dünyanın en iyi ahşap ustası olmak, ne işe yaradığını kimsenin bilmediği bir şirkette vasat bir çalışan olmaktan bin kat daha asildir” ifadeleri kısa sürede geniş yankı uyandırdı.
Ortaylı, ebeveynlere de çağrıda bulunarak çocuklara yalnızca sınav başarısını değil, üretmenin ve zanaat öğrenmenin asaletini öğretmeleri gerektiğini söyledi.
Tarihçinin paylaşımı sosyal medyada yoğun etkileşim alırken, mesleki eğitim ve zanaat kültürünün yeniden değer kazanması gerektiği yönündeki tartışmaları da yeniden gündeme taşıdı.
