Uzun Bekleme Listelerinden Sonra I Belong Programı Ulusal Denetim Ofisi’nin Radarına Girdi

Malta Ulusal Denetim Ofisi, yetişkin üçüncü ülke vatandaşlarına yönelik eğitim ve entegrasyon programlarını incelemeye hazırlanıyor. Denetimde, başvuranların aylarca beklediği I Belong programına özellikle odaklanılacak.

Malta Ulusal Denetim Ofisi (NAO), üçüncü ülke vatandaşlarına yönelik entegrasyon programlarını denetlemeye hazırlanıyor. Denetimin odağında I Belong programı var. Bu programa başvuranların birçoğu aylarca sıra bekledi.

Malta Ulusal Denetim Ofisi (NAO), yetişkin üçüncü ülke vatandaşlarına (TCN) yönelik eğitim ve entegrasyon programlarını inceleyecek. Denetimde özellikle I Belong programına odaklanılacak.

Planı Genel Denetçi Charles Deguara Çarşamba günü duyurdu. Deguara, Avrupa’daki denetim kurumlarının temsilcilerini bir araya getiren Contact Committee Göç Semineri’nde konuştu.

Deguara, ofisinin bu denetime hazırlandığını söyledi. Denetim, uluslararası koruma statüsü sahipleri dahil yetişkin TCN’leri kapsayacak. Deguara, sürecin henüz planlama aşamasında olduğunu belirtti. Sonuçlar, toplanacak kanıtlara göre belli olacak.

I Belong nedir?

Programı İnsan Hakları Müdürlüğü (Human Rights Directorate) yürütüyor.
Dersleri MCAST ve Malta Üniversitesi veriyor.

Program iki aşamadan oluşuyor.
Amacı, AB dışından gelenlerin Malta toplumunu tanımasına ve buradaki hayata uyum sağlamasına yardım etmek.

Ancak çok sayıda TCN, kursa başvurduğunda uzun bekleme listeleriyle karşılaştı. Bu durum, programa erişimle ilgili soru işaretleri doğurdu.

“Denetim artık sadece harcama kontrolü değil”

Deguara, denetçilerin görevinin harcamaları kontrol etmekle sınırlı olmadığını söyledi. Ona göre artık daha önemli konular öne çıkıyor.

Performans denetimlerinde iki soruya yanıt aranıyor: Kamu kaynakları ekonomik, verimli ve etkili kullanılıyor mu? Politikalar hedeflerine ulaşıyor mu?

Deguara’ya göre göç ve entegrasyon zor bir alan. Çünkü sorumluluk bakanlıklar, kurumlar, yerel yönetimler ve hizmet sağlayıcılar arasında dağılmış durumda.

Deguara, göç politikasını belirlemenin denetçilerin işi olmadığını da hatırlattı. Denetçiler, mevcut politikaların iyi uygulanıp uygulanmadığına dair bağımsız kanıt sunuyor.

İspanya: “Göç sorununu denetçiler tek başına çözemez”

İspanya Sayıştayı Başkanı Enriqueta Chicano Jávega da bağımsız kanıtın önemini vurguladı. Ona göre bu kanıtlar, kanıtlanmış gerçekleri algılardan ayırmaya yardım ediyor.

Chicano Jávega, denetim kurumlarının göç sorununu tek başına çözemeyeceğini kabul etti. Ancak bu kurumlar, kamu otoritelerinin daha bilinçli kararlar almasına katkı sunabilir.

Chicano Jávega, Avrupa rekabetçiliği üzerine hazırlanan Draghi raporunu hatırlattı. Rapora göre 2040’a gelindiğinde AB işgücü her yıl yaklaşık 2 milyon kişi azalıyor olabilir. Avrupa Komisyonu’nun 2026 demografi raporu da göçün nüfus artışına katkısına dikkat çekiyor. Avrupa nüfusundaki son artış, pozitif net göç sayesinde mümkün oldu.

Pisani: “Entegrasyon politikası vatandaşlık yolunu açmıyor”

Akademisyen Maria Pisani ise Malta’daki duruma dikkat çekti. Pisani’ye göre Malta’daki çalışanların yüzde 40’ı yabancı.

Pisani, 2025’te yayımlanan işgücü göçü politikasının bazı konuları ele aldığını kabul etti. Bunlar arasında çalışanların ülkede kalması, istikrar, çalışma hakları ve işgücü ihtiyacı var. Ancak Pisani’ye göre entegrasyon politikası vatandaşlığa giden bir yol sunmuyor.

Pisani bir soru da sordu: Irkçılık, göçmenlerin yaşam ve çalışma koşulları ve siyasete katılım önündeki engeller çözülmeden gerçek bir entegrasyon mümkün mü?

Bütçe tedbirlerine eleştiri

Pisani, son bütçede uzun dönem oturum izni (long-term residence) olmayan TCN’leri etkileyen tedbirleri de eleştirdi. Bu tedbirler şunlar:

Ücretsiz kreş hakkının kaldırılması
Ücretsiz toplu taşıma hakkının kaldırılması
Özel araç kullanımı için yıllık 996 avro ücret
Çalışma izni yenilemesi için yıllık 400 avro harç

Pisani ayrıca Lassana Cisse davasına değindi. Fildişi Sahilli 42 yaşındaki Cisse, iki çocuk babasıydı. Bir haftadan biraz daha uzun süre önce bir jüri, Loren Scicluna’yı beraat ettirdi. Scicluna, Cisse’nin öldürülmesi ile Mohammed Jallow ve Ibrahim Bah’ı öldürmeye teşebbüsle ilgili suçlamalarla yargılanıyordu.

Pisani’ye göre bütçe ve bu dava farklı olaylar. Ama ikisi de aynı soruyu gündeme getiriyor: Malta’da göçmenlere nasıl davranılıyor ve nasıl bakılıyor? Pisani’ye göre ortaya çıkan tablo, emeğine ihtiyaç duyulan ama aidiyeti hâlâ tartışılan bir göçmen.