Avrupa genelinde cinsel suçların nasıl tanımlanacağına ilişkin tartışma yeniden gündemde. Avrupa Parlamentosu, tecavüz suçunun yalnızca şiddet ya da fiziksel direnişle değil, “açık rızanın yokluğu” üzerinden tanımlanması gerektiğini savunuyor. Bu yaklaşım, özellikle mağdurların büyük bölümünün korku nedeniyle tepki veremediği gerçeğine dayanıyor.
Bugün birçok AB ülkesinde tecavüz suçunun tanımı hâlâ “şiddet”, “tehdit” veya “direnç gösterememe” gibi kriterlere bağlı. Ancak uzmanlar, travma anında donakalma (freeze) tepkisinin yaygın olduğunu ve bu nedenle mağdurların fiziksel olarak karşı koyamayabildiğini vurguluyor. Bu durum da birçok olayın hukuken kanıtlanmasını zorlaştırıyor.
Avrupa genelinde yapılan araştırmalar da sorunun boyutunu ortaya koyuyor. Bir AB anketine göre, cinsel şiddete maruz kalan kadınların yalnızca yaklaşık %14’ü polise başvuruyor. Geri kalan büyük çoğunluk ise çeşitli nedenlerle sessiz kalmayı tercih ediyor ya da edemiyor.
Avrupa Parlamentosu’nun gündeme getirdiği yeni yaklaşımda temel ilke net: “Açık ve gönüllü rıza yoksa, suç vardır.” Bu model bazı AB ülkelerinde hâlihazırda uygulanıyor olsa da, birlik genelinde ortak bir tanım bulunmuyor.
Bu tartışma, Malta’da ve Avrupa genelinde yaşayan Türkler için doğrudan önem taşıyor. Farklı ülkelerdeki hukuki tanım farklılıkları, özellikle öğrenciler, çalışanlar ve gençler için ciddi sonuçlar doğurabiliyor. Rıza temelli ortak bir tanımın kabul edilmesi, hem mağdurların korunması hem de hukuki belirsizliklerin azaltılması açısından kritik görülüyor.
Ayrıca bu değişiklik, eğitim kampanyalarından işyeri politikalarına kadar geniş bir alanda etkili olabilir. Özellikle uluslararası ortamlarda yaşayanlar için “rıza” kavramının hukuki karşılığını bilmek, günlük hayat ve sosyal ilişkiler açısından da belirleyici hale geliyor.
Avrupa Parlamentosu’nun bu yöndeki girişimleri sürerken, nihai kararın üye ülkeler arasındaki müzakereler sonucunda şekillenmesi bekleniyor.
