Bani mi kurucu mu?

10 Kasım benim için, vatan ve ideali uğruna cepheden cepheye koşmuş, gençliğini feda etmiş bir serdengeçtiyi rahmet ve minnetle anmanın vesilelerinden biridir.

“Kurucu” demek çok mu zor?

Uzun zamandır katılmadığım bu nevi anma etkinliklerine son iki defadır işte bu duygularla katılıyorum.

Telefonumu sessize alıyor ve çantama koyuyorum. Gazetecilik namına hiçbir şey yapmamak, tabiri caizse dikkatleri üzerime çekmemek için kılı kırk yarıyorum. Neden mi? Derdim o değil de ondan. Yel değirmenlerine karşı savaşmaktan harap ve bitap düşmüş olabilirim.

10 Kasım’daki İstiklal Marşı ve saygı duruşu faslına kimler katıldı, kimler neden katılmadı, ben şahsen dikkat etmedim. (Bu hususu ayrı bir yazıda ele almak zorunda kalmayacağımı ümit ediyorum). Fakat dua faslında dikkatimi bir ayrıntı çekti: AK Parti bürokratlarının uzun süredir sosyal medyada yayımladıkları tebrik ve anma mesajlarında Mustafa Kemal için kullandıkları bir sıfat, “bani”.

“Türkiye Cumhuriyeti’nin banisi Gazi Mustafa Kemal.”

İstisnasız bütün katılımcılara sormak isterdim: “Bani” ne demek, biliyor musunuz?

Yazıyı okuyan sevgili okur, Google’lamadan önce bir kere de size sormak isterim: “Bani” ne demek, biliyor musunuz?

Biliyor muydunuz?

Bani, bir şeyi bina eden, yani yapan demek. Genelde hayratların, kadim eserlerin üzerinde görülebilir.

Bugün çok kullanılmayan, hatta hiç kullanılmayan bir kelime.

Mesela Recep Tayyip Erdoğan için “AK Parti’nin banisi” denildiğini duydunuz mu hiç? Ben duymadım.

“Kurucu” demek çok mu zor? Herkesin anlayacağı, zihninde somutlaştıracağı bu kelimeyi kullanmamanın sebebi ne olabilir?

Üşenmedim; kelimenin Türk siyasi hayatındaki izini, Mustafa Kemal ile aynı cümlede kullanıldığı bağlamı araştırdım. Ulus Gazetesi’nde İsmet İnönü’nün manşetten verilen bir beyanında geçiyor; evet, hem de Mustafa Kemal için…

10 Kasım 1938’den sonra söylenmiş şu sözler: “Devletimizin banisi ve milletimizin sadık hadimi…”

Bugünün Türkçesiyle “devletimizin kurucusu ve milletimizin sadık hizmetkârı” demek.

Normal şartlarda İsmet İnönü selam verse almayacak kimseler “bani” kelimesine epey rağbet gösteriyorlar.

Neden acaba?

“Kurucu” kelimesine kıran mı girdi? Yoksa “bani”, son 25 yıla damga vuran beton ekonomisiyle ve “bina” kelimesiyle aynı rezonansı verdiği için mi?

Bu arada Osmanlıca kelimeleri kullanmayı ben de çok severim. Ama kimse için bir şey ifade etmeyecek, hele ki anlam ve önemini zihinlerde gölgeleyecek bir kelimeyi seçiyorsanız, orada sanki teşrifata (yine kullandım; tören demek) ehemmiyeti (önemi) feda ediyorsunuz demektir.

Yazılarımı şiirle bitirmeyi çok severim.

Bu defa şiirle değil amma bir nazireyle bitireyim:

Doğ ey güneş, erit taştan kalpleri.

Oh! Bunu da söylemiş oldum, rahatladım.