Malta’da gönüllü destekli ötanazi üzerine yapılan son kamuoyu araştırması, toplumun neredeyse ortadan ikiye bölündüğünü ve kararsız seçmenlerin olası bir referandumda belirleyici olabileceğini gösteriyor. MaltaToday’in 9 Ağustos 2026’da yayımladığı ankete göre, ötanaziye destek yüzde 49,5’te kalırken, karşı çıkanların oranı yüzde 29,1 ve kararsızların oranı yüzde 21,5 olarak ölçüldü.
Malta’da gönüllü destekli ötanazi tartışması, ülkenin en hassas toplumsal meselelerinden biri olarak yeniden gündeme taşındı. MaltaToday’in yayımladığı son kamuoyu yoklaması, halkın bu konuda tam ortadan ikiye bölündüğünü ortaya koydu. Hükümetin geçen yıl kamuoyu istişaresine açtığı modelde ötanaziye destek yüzde 49,5 seviyesinde ölçüldü. Katılımcıların yüzde 29,1’i öneriye karşı çıkarken, yüzde 21,5’i ise kararsız olduğunu belirtti. Anketin hata payı dikkate alındığında, desteğin yüzde 46 ile 54 arasında değişebileceği ifade ediliyor.
Hükümetin 2025 yılında yayımladığı Beyaz Kitap’ta tartışmaya açılan model, 18 yaşını doldurmuş, ölümcül hastalığı bulunan ve doktorlar tarafından altı aydan kısa yaşam beklentisi olduğu değerlendirilen yetişkin hastaları kapsıyor. Teklifte, hastanın karar verme kapasitesine sahip olması ve kararın tamamen gönüllü olması gibi güvenceler de yer alıyor.
Araştırmada, kararsızlar hesaptan çıkarıldığında ötanaziye destek yüzde 63’e yükseliyor. Bu da olası bir referandumda sonucu belirleyecek grubun, bugün hâlâ kararsız olan yaklaşık yüzde 21,5’lik kesim olabileceğine işaret ediyor. Labour Party, 2026 genel seçim manifestosunda gönüllü destekli ötanazinin yasallaştırılması için referandum sözü vermişti. Seçimlerin ardından konu, Malta siyasetinin önümüzdeki dönemde karşı karşıya kalabileceği en önemli toplumsal referandum başlıklarından biri haline geldi.
Anket sonuçları, kuşaklar arasındaki görüş ayrılığının sürdüğünü de gösteriyor. Ötanaziye destek 36-50 yaş grubunda yüzde 62 ile en yüksek seviyeye çıkarken, 35 yaş altındaki katılımcılarda yüzde 57, 51-64 yaş grubunda yüzde 53 ve 65 yaş üzerindekilerde yüzde 31 olarak ölçüldü. Emeklilerin yüzde 45’i ise ötanaziye açıkça karşı olduğunu belirtti.
Eğitim düzeyine göre de farklılıklar dikkat çekiyor. Ortaöğretim sonrasında eğitimine devam edenlerde destek yüzde 61’e kadar çıkarken, üniversite eğitimi alanlarda yüzde 52, yalnızca ortaöğretim düzeyinde eğitim alanlarda ise yüzde 48 olarak kaydedildi.
Siyasi partiler açısından bakıldığında, geçen yıl PN seçmeninin yüzde 31’i ötanaziyi desteklerken, Labour seçmeninde bu oran yüzde 62’ye kadar çıkmıştı. Yeni araştırmada Labour seçmeninin yüzde 55’i ötanaziyi desteklerken, PN seçmeninde destek yüzde 44’e yükseldi. Böylece PN seçmenindeki destek bir yılda 13 puan artarken, Labour seçmenindeki destek yaklaşık 7 puan geriledi. Bu sonuç, ötanazi tartışmasının Malta’daki geleneksel parti sınırlarını aşmaya başladığını gösteriyor.
Malta’da Katolik kimliğin toplumsal hayattaki güçlü yerine rağmen, düzenli olarak ibadet eden Katoliklerin yüzde 40’ı ötanaziyi desteklediğini belirtti. Aynı grupta karşı çıkanların oranı yüzde 36, kararsızların oranı ise yüzde 24 oldu. Düzenli ibadet etmeyen Katoliklerde ise destek yüzde 72’ye çıkıyor. Malta ve Gozo piskoposları, hükümetin Beyaz Kitap’ının ardından ötanaziye karşı olduklarını açıklamış ve palyatif bakım hizmetlerinin güçlendirilmesi çağrısında bulunmuştu.
Malta, 2011 yılında boşanmanın yasallaştırılması için yapılan referandumda da benzer bir toplumsal kırılma yaşamıştı. O dönemde de genç ve eğitimli kesimler reformu desteklerken, yaşlı ve muhafazakâr seçmenler karşı çıkmıştı. Bugün ise ötanazi tartışmasında parti sınırlarının ötesine geçen, kuşaklar, dinî yaşam biçimleri ve kararsızlar arasında şekillenen yeni bir toplumsal mücadele yaşanıyor.
