Pankreas kanseri tedavisinde yıllardır aşılamayan en büyük engellerden biri olarak görülen KRAS proteiniyle ilgili çarpıcı bir gelişme yaşandı. Bilim insanlarının uzun süre “ilaç yapılamaz” olarak tanımladığı KRAS mutasyonunu hedef alan deneysel bir hap, klinik çalışmalarda umut verici sonuçlar ortaya koydu.

Biyoteknoloji şirketi Revolution Medicines tarafından geliştirilen “daraxonrasib” adlı deneysel ilacın, pankreas kanseri hastalarında yaşam süresini önemli ölçüde uzattığı bildirildi. Açıklanan ilk verilere göre ilacı kullanan hastaların ortalama yaşam süresi 13 aya kadar yükseldi. Bu sürenin standart kemoterapiye kıyasla yaklaşık iki kat daha uzun olduğu belirtildi.

Pankreas Kanserinde Kritik Hedef: KRAS Proteini

Pankreas kanseri, en ölümcül kanser türleri arasında gösteriliyor. Uzmanlara göre hastaların yalnızca yüzde 13’ü teşhisten sonraki beş yıl içinde hayatta kalabiliyor.

Bilim insanları, 1980’li yıllarda KRAS adı verilen mutasyona uğramış proteinin birçok kanser türünün büyümesinde kilit rol oynadığını keşfetmişti. Özellikle pankreas kanserinde KRAS mutasyonunun neredeyse tüm vakalarda etkili olduğu ifade ediliyor.

Ancak KRAS proteini, yapısal özellikleri nedeniyle uzun yıllar boyunca ilaç geliştirme çalışmalarında “ulaşılamaz hedef” olarak değerlendirildi. Proteinin yüzeyinde ilaçların bağlanabileceği uygun alanların bulunmaması nedeniyle bilim dünyasında “ilaç yapılamaz hedef” olarak anılıyordu.

Deneysel Hap Bilim Dünyasında Heyecan Yarattı

Son yıllarda moleküler biyoloji ve kimya alanındaki gelişmeler, KRAS’ın hedef alınabileceğini ortaya koydu. Revolution Medicines tarafından geliştirilen daraxonrasib de bu çalışmaların en dikkat çekici örneklerinden biri oldu.

İlacın detaylı sonuçlarının Amerikan Klinik Onkoloji Derneği’nin Chicago’da düzenlenecek toplantısında paylaşılması bekleniyor. ABD’de bazı hastalar için ilaca erişimin genişletildiği de aktarıldı.

Memorial Sloan Kettering Cancer Center’dan gastrointestinal onkolog Eileen O’Reilly, gelişmeyi pankreas kanseri tedavisi açısından tarihi bir dönüm noktası olarak değerlendirdi.

O’Reilly, “Bu hastalık için büyük bir dalganın başlangıcı” ifadelerini kullandı.

“Moleküler Yapıştırıcı” Yöntemi Kullanılıyor

Daraxonrasib’in çalışma prensibi ise bilim dünyasında “moleküler yapıştırıcı” olarak tanımlanan yenilikçi bir yönteme dayanıyor.

Araştırmacılar, bazı bakteri ve mantar moleküllerinin tek başına bağlanamadıkları hedeflere başka proteinlerle birleşerek tutunabildiğini keşfetti. Bu yöntemle geliştirilen ilaç, KRAS proteinini doğrudan hedef almak yerine daha büyük bir moleküler kompleks oluşturarak etkisiz hale getirmeyi amaçlıyor.

Uzmanlara göre bu yaklaşım, yalnızca belirli KRAS mutasyonlarını değil daha geniş KRAS aktivitelerini hedef alabilmesi açısından büyük önem taşıyor.

Yıllar Süren Araştırmaların Sonucu

KRAS hedefli tedaviler bir anda ortaya çıkan bir keşif değil. California Üniversitesi San Francisco’dan kimyasal biyolog Kevan Shokat ve ekibi, 2008 yılından bu yana KRAS üzerinde yoğun çalışmalar yürütüyor.

Araştırmacılar 2013 yılında bazı moleküllerin KRAS proteinine bağlanabildiğini ve daha önce fark edilmeyen bir bağlanma bölgesini ortaya çıkardığını duyurdu. Bu çalışmalar daha sonra KRAS mutasyonlarına yönelik ilk onaylı ilaçların geliştirilmesinin önünü açtı.

Hastalara “Değerli Zaman” Kazandırdı

Deneysel ilacın erken klinik çalışmalarına katılan hastalardan biri olan Alyson Luck’a 2022 yılında 4. evre pankreas kanseri teşhisi konuldu. Kanserin karaciğerine yayılmasının ardından Luck, 2024’te daraxonrasib çalışmalarına dahil edildi.

Ailesi, ilacın kendilerine neredeyse normal sayılabilecek çok değerli bir yıl kazandırdığını anlattı. Luck’ın tedavi sürecinde kemoterapiye kıyasla daha iyi hissettiği ve ailesiyle daha fazla zaman geçirebildiği belirtildi.

Luck, 2025 yılında hayatını kaybetse de ailesi, bu klinik çalışmanın gelecekte binlerce hasta için umut olabileceğini ifade etti.

Uzmanlar Uyardı: Kesin Tedavi Değil

Uzmanlar, daraxonrasib’in pankreas kanseri için henüz kesin bir tedavi anlamına gelmediğinin altını çiziyor. İlacın neden zamanla etkisini kaybettiği, yan etkilerin nasıl azaltılacağı ve erken evre hastalarda nasıl sonuç vereceği gibi sorular üzerinde çalışmalar sürüyor.

Penn Medicine’dan onkolog Mark O’Hara ise pankreas kanseri alanında uzun süredir görülmeyen bir heyecan yaşandığını belirterek, hastalara artık yönetilebilir yan etkileri bulunan ağızdan alınabilen bir tedavi seçeneği sunulabildiğini söyledi.

Araştırmacılar, KRAS hedefli tedavilerdeki bu gelişmenin yalnızca pankreas kanseriyle sınırlı kalmayabileceğini, akciğer ve kolon kanseri gibi diğer KRAS bağlantılı kanser türlerinde de yeni tedavi yollarının önünü açabileceğini düşünüyor.

Kaynak: Karar

The post Pankreas Kanserinde Umut Veren Gelişme: Deneysel Hap Yaşam Süresini İki Katına Çıkardı appeared first on Malta Haber.

Araştırma, Baylor College of Medicine bünyesinden bilim insanları Anthony Maresso ve Justin Clarkkoordinasyonunda yürütüldü.

Çalışma sonuçları, Applied and Environmental Microbiology dergisinde yayımlandı.

16 Şehirde 3 Yıllık İnceleme

Araştırmacılar, Mayıs 2022 ile Mayıs 2025 tarihleri arasında Texas eyaletindeki 16 şehirden toplanan atık su örneklerini analiz etti.

Çalışmada, aynı anda 3 binden fazla insan virüsünü ve olası yeni mutasyonları tespit edebilen “hibrit yakalama” adı verilen gelişmiş genetik dizileme teknolojisi kullanıldı.

Araştırma kapsamında incelenen bölgelerin, eyalet nüfusunun yaklaşık dörtte birini kapsadığı belirtildi.

Kanserle Bağlantılı Tüm Ana Virüsler Tespit Edildi

Analizlerde;

• İnsan papilloma virüsü (HPV),
• Hepatit B ve Hepatit C virüsleri,
• Epstein-Barr virüsü,
• Kanserle ilişkili poliomavirüsler,
• Kaposi sarkomu ile bağlantılı herpesvirüs

gibi kansere neden olabilen tüm ana virüslerin atık sularda bulunduğu açıklandı.

Uzmanlara göre bu virüsler, dünya genelindeki her beş kanser vakasından yaklaşık birinden sorumlu olabilir.

“Birçok Kişi Enfekte Olduğunu Yıllarca Bilmiyor”

Moleküler viroloji uzmanı Anthony Maresso, onkojenik virüslerin çoğu zaman yıllarca belirti vermediğini söyledi.

Maresso, “Birçok insan enfekte olduğunu ancak tümör geliştikten sonra öğreniyor. Bu durum erken müdahaleyi zorlaştırıyor” ifadelerini kullandı.

HPV ve Epstein-Barr Virüsünde Artış

Araştırmacılar, üç yıllık gözlem sürecinde bazı virüslerde dikkat çekici artışlar tespit etti.

Özellikle:

• HPV,
• Epstein-Barr virüsü,
• Bazı poliomavirüs türleri

2024 sonrası dönemde belirgin yükseliş gösterdi.

Bilim insanları bu artışın; pandemi sonrası seyahatlerin yeniden başlaması, sosyal temasların artması ve COVID-19 tedbirlerinin sona ermesiyle bağlantılı olabileceğini düşünüyor.

HPV-16 ve HPV-18 Alarmı

Araştırmada özellikle rahim ağzı kanseriyle ilişkilendirilen yüksek riskli HPV türlerine dikkat çekildi.

Justin Clark, HPV-16 ve HPV-18’in dünya genelindeki rahim ağzı kanserlerinin yüzde 70’inden fazlasından sorumlu olduğunu belirtti.

Çalışmada HPV-16’nın, HPV-18’e kıyasla daha yaygın görüldüğü kaydedildi.

Gardasil 9 Aşısı İçin Yeni Veri Kaynağı

Araştırmanın dikkat çeken bulgularından biri de Gardasil 9 aşısının hedef aldığı dokuz HPV tipinin tamamının atık sularda tespit edilmesi oldu.

Uzmanlara göre bu yöntem, gelecekte aşılama kampanyalarının toplum üzerindeki etkisini ölçmek için kullanılabilir.

Halk Sağlığında Yeni Dönem

Bilim insanları, atık su analizlerinin yalnızca salgın hastalıkların değil, kanserle bağlantılı enfeksiyonların da erken takibinde önemli rol oynayabileceğini belirtiyor.

Araştırmacılar, bu yöntem sayesinde toplumdaki risklerin daha erken tespit edilerek daha etkili halk sağlığı politikaları geliştirilebileceğini vurguluyor.

Kaynak: Euronews

The post Atık Sularda Kanserle İlişkili Virüsler Tespit Edildi: Erken Teşhis İçin Yeni Dönem Başlayabilir appeared first on Malta Haber.

Raporda; deprem sonrası dönemde Hatay halkının yaşam hakkı, barınma hakkı, sağlığa ve eğitime erişim hakkı ile onurlu bir kentte yaşama hakkının sistematik biçimde ihlal edildiği vurgulanıyor. Konteyner kentlerden TOKİ uygulamalarına, “rezerv alan” kararlarından kamu ihalelerine, deprem davalarından kayıp yakınlarının adalet arayışına kadar geniş bir yelpazede, devletin eylem ve eylemsizliklerinin yarattığı sorunlar ayrıntılı biçimde ele alınıyor.

Çalışma, özellikle kadınların, çocukların, engellilerin ve kırılgan grupların yaşadığı mağduriyetlere dikkat çekerek, depremin Hatay için “geçmişte kalmış bir felaket” değil, halen devam eden bir hak ihlalleri süreci olduğunu tespit ediyor. Raporda ayrıca cezasızlık pratikleri, etkili soruşturma yürütülmemesi ve kamusal sorumlulukların yerine getirilmemesi gibi başlıklar da kapsamlı biçimde inceleniyor.

“Hatay Deprem Raporu 2026”, iç hukuk düzenlemelerinin yanı sıra Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi çerçevesinde devletin önleme, koruma, etkili soruşturma ve giderim yükümlülüklerini esas alarak hazırlandı. Çok sayıda meslek örgütü, sivil toplum kuruluşu ve yerel tanıklığın katkısıyla oluşturulan raporun, yaşananların hem kamusal hafızaya hem de hukuki kayda geçirilmesini amaçladığı belirtildi.

Raporun tam metnine şu adresten ulaşılabiliyor:
https://tip.org.tr/raporlar-belgeler/hatay-deprem-raporu-bir-afet-bir-yonetim-krizi

Basılı kopya talebinde bulunmak isteyenler ise tip@tip.org.tr adresi üzerinden iletişime geçebiliyor.

Türkiye İşçi Partisi Genel Başkanı Erkan Baş, çalışmanın kamuoyuna doğru ve bütünlüklü biçimde aktarılmasının, Hatay’da devam eden mağduriyetlerin görünür kılınması açısından büyük önem taşıdığını vurguladı.

The post Can Atalay’dan “Hatay Deprem Raporu 2026”: “Bir Afet Değil, Bir Yönetim Krizi” appeared first on Malta Haber.

Çocuklukta Başlayan Körlük Hikâyesi

Chapman’ın görme kaybı, 13 yaşındayken geçirdiği Stevens-Johnson sendromu nedeniyle başladı.

• Bağışıklık sisteminin verdiği aşırı tepki sonucu göz yüzeylerinde ağır hasar oluştu.

• Sol gözü tamamen görme yetisini kaybetti, sağ gözü de yıllar içinde neredeyse işlevsiz hale geldi.

• 50’den fazla ameliyat, 10 kornea nakli denendi; ancak kalıcı bir sonuç alınamadı.

Kendi Dişi Gözüne Yerleştirildi

Çare olarak “göz içine diş” yöntemi önerildi.

• Şubat 2025’te Chapman’ın köpek dişi çevresindeki kemikle birlikte çıkarıldı, düzleştirildi ve ortasına plastik bir silindir yerleştirildi.

• Bu yapı birkaç ay boyunca yanağında bekletilerek doku gelişimi sağlandı.

• Haziran’da ise hazırlanan diş yapısı gözüne nakledildi.

Çünkü doku ve diş Chapman’ın kendi vücudundan alındığı için reddedilme ihtimali oldukça düşüktü.

Görme Yetisi Günden Güne İyileşti

Ameliyat sonrası Chapman, önce yalnızca hareketleri algılayabildi. Ancak süreç ilerledikçe görmesi keskinleşti.

• Ağustos 2025’te yapılan ek düzeltmelerden sonra görme seviyesi 20/30’a ulaştı.

• Bu, normal görüşe sahip bir kişinin 9 metreden gördüğünü onun 6 metreden görebildiği anlamına geliyor.

Dünya Çapında Nadir Uygulanan Yöntem

1960’lardan bu yana bilinen bu prosedür, dünya genelinde yalnızca birkaç yüz hastaya uygulandı.

• İşlem toplamda 12 saati aşkın sürebiliyor.

• Dişin göze naklinden önce aylarca yanağa yerleştirilerek doku gelişimi bekleniyor.

• Daha önce Avustralya, Almanya, Japonya, Hindistan ve ABD’de yapılmıştı. Artık Kanada da bu listeye katıldı.

Kaynak: Sözcü

The post 20 Yıllık Körlüğe Son! “Göz İçinde Diş” Ameliyatıyla Görmeye Başladı appeared first on Malta Haber.

Avustralya’da araştırmacılar, dünyada ilk kez damar, sinir, kıl folikülü ve bağışıklık hücrelerini barındıran, kan dolaşımına sahip çok katmanlı deri dokusu üretti. Queensland Üniversitesi’nden yapılan açıklamaya göre bilim insanları, insan cilt hücrelerini kök hücrelere dönüştürerek “gerçek insan derisine en yakın” laboratuvar modeli oluşturdu.

Kendi dolaşım sistemine sahip deri modeli

Ekip, laboratuvarda üretilen küçük kan damarlarını bu modele entegre ederek kendi dolaşımına sahip bir doku elde etti. Çalışmanın baş araştırmacısı Dr. Abbas Shafiee, bugüne dek geliştirilen deri modellerinin yalnızca üst tabakayı taklit edebildiğini belirterek, “Bu yeni yapı; kıl folikülleri, sinir hücreleri, pigmentasyon, bağışıklık sistemi ve kan dolaşımıyla insan derisine en yakın model” ifadelerini kullandı.

Hastalık araştırmaları ve tedaviler için umut

Shafiee, bu sayede sedef ve egzama gibi kronik cilt hastalıklarının daha doğru şekilde incelenebileceğini, yeni tedavilerin güvenle test edilebileceğini ve yanık ile yara iyileşmesinde önemli ilerlemeler sağlanabileceğini vurguladı. Uzmanlara göre, canlı dolaşım sistemine sahip bu doku; ilaç geliştirme süreçlerini hızlandırarak hayvan deneylerine duyulan ihtiyacı da azaltabilir.

Araştırmanın sonuçları Wiley’nin Advanced Healthcare Materials dergisinde yayımlandı. Bu gelişme, rejeneratif tıp ve doku mühendisliği alanlarında çığır açıcı bir adım olarak değerlendiriliyor.

AA

The post Avustralyalı bilim insanlarından dünyada ilk: Kan dolaşımı olan yapay deri geliştirildi appeared first on Malta Haber.

Türk sosyalistler, etkinlik kapsamında bir araya gelerek kendi alanlarını oluşturdu. Hem Malta’daki emek ve adalet mücadelesine destek verdiler hem de kendi aralarında sohbet edip türküler söylediler. Ortak dayanışma ruhuyla geçen buluşmada Türkiye’deki emekçilerin durumu da gündeme getirildi.

Etkinliğe katılanlar, işçiler arası uluslararası dayanışmayı güçlü tutmanın önemine vurgu yaparak, Türkiye’deki hak mücadelelerini yurtdışında duyurmanın ve görünür kılmanın değerli olduğunu ifade etti.

The post Malta’daki Türk Sosyalistler 1 Mayıs Kutlamasında Buluştu appeared first on Malta Haber.

Ortopedi cerrahı Cenk Öztürk liderliğinde bir grup Türk bilim insanı, Malta’da kurdukları COMED Therapeutics adlı laboratuvarda Spinal Musküler Atrofi (SMA) ve pankreas kanseri üzerine yaptıkları preklinik çalışmaları tamamladı. Araştırmacılar, her iki tedavi için ABD’de patent başvurusunda bulunarak önemli bir eşik aştı.

Türk bilim insanlarının yürüttüğü bu kritik çalışmalar, ABD’deki önde gelen klinik araştırma merkezlerinden Charles River Laboratuvarları’nda hayvan deneyleri aşamasına geçmeye hazırlanıyor. Bu laboratuvar, FDA (Amerika Birleşik Devletleri Gıda ve İlaç Dairesi) tarafından onaylanan ilaçların çoğunun preklinik testlerini gerçekleştiren önemli bir merkez konumunda.

Kanserle Küresel Mücadele: Kışisel Bir Yolculuk

COMED Therapeutics’in kurucusu Dr. Cenk Öztürk, bu alana yönelme sebebinin annesinin kansere yakalanmasıyla başladığını belirtiyor. 2018 yılında annesinin kansere yakalanmasıyla birlikte mevcut tedavi yöntemlerini incelemeye başlayan Dr. Öztürk, ABD’deki yeni geliştirilen bir akıllı ilacın annesi için uygun olabileceğini fark etti. Ancak bu ilaca erişim süreci uzun sürdü ve annesini 2019’un sonunda kaybetti. Bu kayıp, Dr. Öztürk’ü biyoteknoloji alanına yönlendirdi.

Malta’da Bilimsel Yatırım

Dr. Öztürk, Türkiye’de bir biyoteknoloji şirketi kurarak temel bilimcilere destek vermeye çalıştı, ancak pandemi nedeniyle finansal zorluklar yaşandı. Bu süreçte, Malta’nın biyoteknoloji alanındaki girişimleri desteklediğini öğrenerek yeni bir başvuru yaptı. 2023 yılında ekibiyle birlikte Malta’ya taşınarak COMED Therapeutics’i resmen kurdu.

Malta’da Science Malta kurumunun desteğiyle 2.5 milyon euro fon alarak laboratuvarlarını inşa ettiklerini belirten Dr. Öztürk, “Bu laboratuvarda gerekli teknolojik altyapıyı hazırladık ve hemen çalışmalara başladık” dedi.

SMA ve Pankreas Kanseri Araştırmaları

Ekip, öncelikli olarak SMA ve pankreas kanseri üzerine yoğunlaştı. Dr. Öztürk, SMA konusunda laboratuvar ortamında çözüm üretmeyi başardıklarını belirterek, “2024 Nisan ayında ABD’ye patent başvurusunda bulunduk. SMA için geliştirdiğimiz tedavi yöntemi, Charles River Laboratuvarları’nda hayvan deneyleri aşamasına geçiyor” dedi.

Pankreas kanseri tedavisi konusunda ise Estonya’daki ileri düzey laboratuvarlarda geliştirilen yöntemin başarılı olduğunu gösteren testlerin tamamlandığını ifade eden Dr. Öztürk, “Bu yöntemin çalıştığını gösteren raporları aldık ve protokoller imzaladık. Çalışmalarımız hızla ilerliyor” diye ekledi.

Uygun Fiyatlı Tedavi Hedefi

Dr. Öztürk, COMED Therapeutics’in SMA tedavisinde hedefinin sadece etkili bir ilaç geliştirmek olmadığını, aynı zamanda bu tedaviyi erişilebilir hale getirmek olduğunu vurguluyor. SMA tedavisinde mevcut ilaçların yüksek maliyetleri nedeniyle hasta ailelerinin zor durumda kaldığını belirten Dr. Öztürk, “Hedefimiz, herkesin ulaşabileceği bir tedavi geliştirmek” dedi.

Gelecek Planları

COMED Therapeutics, şu an itibariyle 10 temel bilimci ve bir bilgisayar mühendisinden oluşan bir ekiple çalışmalarını sürdürüyor. Tüm patent başvurularını Malta üzerinden yapan şirket, hem bilimsel başarılarını artırmayı hem de büyük biyoteknoloji firmalarıyla ortaklıklar geliştirmeyi hedefliyor.

Malta’daki bu bilimsel atılım, Türk bilim insanlarının uluslararası arenada söz sahibi olabileceğini bir kez daha gözler önüne seriyor.

Kaynak: Gazeteoksijen

The post Malta’da Bir Grup Türk Bilim İnsanından SMA ve Pankreas Kanseri Tedavisi Hamlesi appeared first on Malta Haber.

Araştırmacılar, bu beyin aktivitesinin, ödüller karşısında yaptığımız seçimler ve gelecekteki davranışlarımız üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğunu öne sürüyorlar. Bu bulgular, depresyon tedavisinde yeni ve etkili yöntemler geliştirilmesi için önemli bir adım teşkil ediyor.

Depresyonla Mücadelede Yeni Bir Silah

Depresyon, dünya çapında milyonlarca insanı etkileyen ve günlük yaşamı önemli ölçüde zorlaştıran bir hastalık.Depresyonun en yaygın semptomlarından biri de “anhedoni” olarak bilinen, keyif alma ve ilgi duyma eksikliğidir. Bu durum, hastaların günlük aktivitelerden zevk almalarını ve yeni deneyimlere açık olmalarını engeller.

Yeni keşfedilen beyin sinyali, anhedoni tedavisinde yeni bir umut ışığı yakıyor. Araştırmacılar, bu sinyalin uyarılmasıyla depresyon hastalarının ilgi duyma ve keyif alma kapasitelerinin artırılabileceğini düşünüyorlar.

Depresyonla Mücadelede Umut Artıyor

Bu bulgular, depresyon tedavisinde yeni ve daha etkili yöntemler geliştirilmesi için önemli bir adım teşkil ediyor.Gelecekte, bu beyin sinyalini hedef alan yeni ilaçlar veya terapiler geliştirilerek depresyon hastalarının yaşam kalitesi önemli ölçüde artırılabilir.

Depresyonla mücadelede umut ışığı büyüyor. Bilim insanlarının yaptığı bu yeni keşif, depresyon tedavisinde çığır açıcı gelişmelere yol açabilir.

Kaynak: ntv.com.tr

The post Depresyonu çözebilecek beyin sinyali tespit edildi appeared first on Malta Haber.