Malta, 2024 yılında toplam 3.062 yabancı doğumlu kişiye vatandaşlık verdi. Yeni seçmen listelerine eklenen isimler arasında Wang, Nasr ve Liu en sık görülen soyadları olurken, bu durum “altın pasaport” olarak bilinen yatırım yoluyla vatandaşlık programının etkisinin sürdüğünü gösteriyor.
Malta Resmi Gazetesi’nde yayımlanan verilere göre, vatandaşlığa kabul edilen kişilerin büyük bir kısmı Asya, Orta Doğu ve Kuzey Afrika kökenli. Özellikle Çinli, Lübnanlı ve diğer Arap ülkelerinden gelen başvuruların sayıca öne çıktığı görülüyor. Analizlere göre bazı soyadları, geniş aile ağlarıyla birlikte birden fazla başvuruyu temsil ediyor.
Tartışmalı vatandaşlık programı, 2014 yılında başlatılmış ve Malta ekonomisine yatırım yapan bireylere, belli koşullar altında pasaport verilmesine olanak tanımıştı. Program, Malta’nın AB üyeliği sayesinde başvuru sahiplerine Avrupa içinde serbest dolaşım ve yerleşme hakkı da kazandırıyordu.
Ancak bu uygulama, özellikle Avrupa Birliği kurumları ve bazı üye devletler tarafından uzun süredir eleştiriliyordu. Avrupa Adalet Divanı, 2025 yılında verdiği kararla bu tür “yatırım karşılığı vatandaşlık” programlarının AB hukukuna aykırı olduğuna hükmetmişti. Bu kararın ardından Malta’nın söz konusu programı 2024 yılı sonunda sonlandırdığı bildiriliyor.
Uzmanlar, bu tür programların ülkenin siyasi temsil yapısını etkileyebileceği ve vatandaşlık kavramının ticarileştirilmesiyle ilgili etik sorunlar yaratabileceği yönünde uyarılarda bulunuyor. Malta kamuoyunda da programın şeffaflığı, ekonomik katkısı ve vatandaşlık hakkının nasıl değerlendirildiği konularında farklı görüşler dile getiriliyor.
