Avrupa Birliği’ne aday ülkeler arasında Türkiye, kısa süreli Schengen seyahatleri için hâlâ vize zorunluluğu bulunan tek ülke konumunda. Arnavutluk, Sırbistan, Karadağ ve Kuzey Makedonya gibi diğer aday ülkeler AB ile vize serbestisi anlaşmalarını yıllar önce hayata geçirirken, Türkiye’de süreç uzun süredir ilerleme kaydedemiyor.
AB verilerine göre Batı Balkan ülkeleri vatandaşları, 90 güne kadar turistik ve ticari seyahatlerini vizesiz gerçekleştirebiliyor. Ancak Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için Schengen vizesi zorunluluğu devam ediyor. Bu durum, özellikle Avrupa ile yoğun bağlantısı olan Türkler için önemli bir eşitsizlik olarak öne çıkıyor.
Öte yandan, dikkat çeken bir diğer gelişme de Gürcistan’la ilgili. Gürcistan vatandaşları uzun süredir AB’ye vizesiz seyahat edebiliyordu. Ancak 6 Mart 2026 itibarıyla belirli pasaport türleri için bu hakta kısıtlamaya gidildiği bildirildi. Bu da AB’nin vize politikalarının zaman zaman geri adım içerebildiğini gösteriyor.
Vize serbestisi neden gerçekleşmedi?
Türkiye ile AB arasında 2016 yılında imzalanan Geri Kabul Anlaşması ve Vize Serbestisi Diyaloğu kapsamında belirlenen 72 kriterin büyük kısmı tamamlandı. Ancak özellikle veri koruma, terörle mücadele mevzuatı ve yargı bağımsızlığı gibi başlıklarda AB’nin beklentileri karşılanmış değil. Bu nedenle süreç teknik olarak “askıda” kalmış durumda.
Malta ve Avrupa’daki Türkler için ne anlama geliyor?
Malta’da yaşayan Türkler için bu tablo, günlük hayatı doğrudan etkiliyor. AB içinde serbest dolaşım hakkı olmayan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları, diğer üçüncü ülke vatandaşlarına kıyasla daha fazla bürokrasiyle karşılaşıyor. Özellikle kısa süreli seyahatler, iş görüşmeleri veya aile ziyaretleri için dahi vize başvurusu yapmak zorunda kalmaları, hem zaman hem maliyet açısından ciddi bir yük oluşturuyor.
Ayrıca Malta’da uzun süreli oturum izni (LTR) veya vatandaşlık hedefleyen Türkler için bu durum, AB içinde hareket kabiliyeti açısından önemli bir motivasyon unsuru olmaya devam ediyor.
Sonuç olarak, Türkiye’nin AB adaylığı statüsü devam etse de, pratikte vatandaşlarının Avrupa içindeki hareket özgürlüğü diğer aday ülkelere göre oldukça sınırlı kalmayı sürdürüyor.
