Avrupa Parlamentosu (AP), Türkiye’ye ilişkin 2025-2026 dönemini kapsayan raporu 381 oyla kabul etti. Raporda demokrasi, hukukun üstünlüğü ve Türkiye-AB ilişkilerinin yanı sıra kamuoyunda “gri pasaport” olarak bilinen hizmet pasaportlarıyla ilgili dikkat çeken ifadeler de yer aldı. Ancak sosyal medyada yayılan bazı paylaşımların aksine, yeşil pasaport sahiplerinin Schengen ülkelerine vizesiz seyahat hakkının kaldırılması yönünde alınmış bir karar bulunmuyor.
Raporda Avrupa Parlamentosu, Türkiye’nin AB ile vize serbestisi sürecinde gerekli kriterleri tamamlamadığını belirtirken, sayısı net olarak bilinmeyen hizmet pasaportlarının (gri pasaport) amacı dışında kullanıldığına ilişkin iddialardan duyduğu rahatsızlığı da dile getirdi. Parlamentonun metninde, bu konuda gerekli önlemlerin alınması çağrısı yapıldı.
Bazı medya organlarında yer alan “yeşil pasaportla Avrupa’ya giriş dönemi bitiyor” veya “yeşil pasaportlar iptal ediliyor” şeklindeki yorumlar ise raporun içeriğinde yer almıyor. Avrupa Parlamentosu’nun kabul ettiği rapor tavsiye niteliğinde olup doğrudan bağlayıcı bir hukuki sonuç doğurmuyor. Ayrıca Schengen bölgesine vizesiz giriş hakkı sağlayan hususi (yeşil) pasaportlarla ilgili herhangi bir askıya alma kararı bulunmuyor.
Daha önce de Türkiye Cumhuriyeti İletişim Başkanlığı, yeşil ve gri pasaport sahiplerinin ETIAS sistemi nedeniyle vize benzeri yeni bir izin almak zorunda kalacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını açıklamıştı. Resmî açıklamada, Türkiye’nin ETIAS kapsamında ön izin alması gereken ülkeler arasında olmadığı belirtilmişti.
Malta dahil Schengen bölgesindeki ülkelere yeşil pasaportla yapılan vizesiz seyahatlerde şu an için herhangi bir değişiklik bulunmuyor. Ancak Avrupa Parlamentosu raporunda gri pasaportlara ilişkin eleştirilerin yer alması, önümüzdeki dönemde hizmet pasaportlarının kullanımının AB kurumları tarafından daha yakından izleneceğine işaret ediyor. Herhangi bir kısıtlama uygulanabilmesi için ise Avrupa Birliği kurumları ve üye devletler tarafından ayrıca somut bir karar alınması gerekiyor.
