Malta Üniversitesi Uzay Bilimleri ve Astronomi Enstitüsü’nden Dr. Andrea DeMarco liderliğindeki proje, radyo astronomisi için özel olarak geliştirilen bir yapay zekâ modeli üzerine kurulu. STRADA, “Self-supervised Transformers for Radio Astronomy Discovery Algorithms” ifadesinin kısaltması olarak kullanılıyor.

Proje, Malta Üniversitesi’nin yanı sıra İtalya Ulusal Astrofizik Enstitüsü’ne bağlı Katanya Astrofizik Gözlemevi ve Edinburgh Üniversitesi’nden araştırmacıların katkısıyla yürütülüyor. Çalışma, Xjenza Malta’nın Research Excellence Programme desteğiyle finanse ediliyor.

Radyo teleskopları, klasik optik teleskoplardan farklı olarak görünür ışık yerine uzaydan gelen radyo dalgalarını ölçüyor. Bu yöntem, gökyüzünün gece-gündüz izlenebilmesini sağlıyor. Ancak modern radyo astronomi araştırmaları artık milyonlarca görüntü ürettiği için bu verilerin insan gözüyle tek tek incelenmesi pratik olarak mümkün değil.

STRADA’nın amacı astronomların yerini almak değil, büyük veri yığınları içinde ilk eleme ve sınıflandırma sürecini hızlandırmak. Model, hangi görüntülerin bilimsel olarak daha ilginç olabileceğini işaretleyerek araştırmacıların yorum ve keşif aşamasına daha fazla zaman ayırmasını sağlayabilir.

Projede geliştirilen modelin, Radio Galaxy Zoo adlı veri setinde mevcut en iyi sonuçları yaklaşık yüzde 14 geliştirdiği açıklandı. Dr. DeMarco, bu alanda genellikle yüzde 1 veya 2’lik ilerlemelerin bile önemli sayıldığını belirterek bu artışın bilimsel açıdan güçlü bir sonuç olduğunu ifade etti.

Model, yaklaşık 600 bin ham görüntü üzerinde eğitildi. Geleneksel yapay zekâ sistemlerinden farklı olarak STRADA, her görüntünün insanlar tarafından tek tek etiketlenmesine ihtiyaç duymadan öğrenebiliyor. Bu yaklaşımda model, görüntünün eksik bırakılan bölümlerini tahmin etmeye ve aynı gök cisminin farklı görünümlerini ayırt etmeye çalışarak radyo galaksilerin yapısını öğreniyor.

Araştırma ekibine göre STRADA, galaksilerin şekillerini sınıflandırmak, büyük görüntülerde ilginç bölgeleri ayırmak ve daha sonra insan uzmanların incelemesi gereken olağan dışı yapıları belirlemek için kullanılabilecek. Modelin açık kaynak olarak Hugging Face üzerinde araştırmacıların kullanımına sunulduğu da belirtildi.

Projenin bir sonraki aşamasında, modelin yalnızca radyo astronomi görüntülerini analiz etmesi değil, aynı zamanda bilimsel eğitim verisi üretmek için yapay görüntüler oluşturması da hedefleniyor. Bu sayede arşivlerde az bulunan galaksi türleri için yeni örnekler üretilebilecek.

STRADA projesi, Malta’nın yapay zekâ alanında yalnızca teknoloji kullanan bir ülke değil, uluslararası araştırma projeleri geliştiren bir merkez olma iddiasını da gösteriyor. Bu gelişme, özellikle Malta’da teknoloji, veri bilimi, yapay zekâ, mühendislik ve akademik kariyer hedefleyen öğrenciler ve genç profesyoneller açısından dikkat çekici.

Malta gibi küçük bir ülkeden çıkan bir araştırma ekibinin, uluslararası astronomi ve yapay zekâ literatürüne katkı sunması; üniversite-sanayi iş birliği, araştırma fonları ve nitelikli teknoloji istihdamı bakımından da önemli bir gösterge olarak öne çıkıyor.

Bilim dünyasında yapay zekânın rolü hızla büyürken, STRADA gibi projeler Malta’nın yüksek katma değerli araştırma alanlarında görünürlüğünü artırabilir. Bu da ülkedeki üniversite öğrencileri, araştırmacılar ve teknoloji girişimcileri için yeni fırsatların kapısını aralayabilir.

The post Malta Üniversitesi Uzayın Milyonlarca Görüntüsünü Yapay Zekâyla Tarayacak appeared first on Malta Haber.

42 oyla net zafer

TU Berlin Genişletilmiş Akademik Senatosu tarafından gerçekleştirilen seçimde Deniz, üyelerden 42 oyalarak üçte iki çoğunluğu rahatlıkla aştı.

Rauch ise 18 oyda kaldı; bir oy geçersiz sayıldı. Böylece üniversitede yeni dönem resmen başlamış oldu.

Geçen hafta yapılan ilk turda Deniz, 30 oy almış ancak başkanlık için gereken 31 oya ulaşamamıştı. Ancak ikinci tur öncesinde diğer adaylar Steffi Knorn, Urs Peuker ve Tim Stuchtey yarıştan çekilince dengeler Fatma Deniz lehine değişti.

“Görevi büyük bir güven ve saygıyla devralıyorum”

Seçim zaferinin ardından üniversite üyelerine seslenen Prof. Dr. Fatma Deniz, duygularını şu sözlerle ifade etti:

“Çok mutluyum. Görevi büyük bir güven ve saygıyla devralıyorum.”

Seçim öncesi yapılmak istenen ek soru–cevap oturumu üyeler tarafından reddedildi ve oylama planlandığı gibi gerçekleştirildi.

Veri bilimi, nörobilim ve yapay zekâ kesişiminde uzman bir isim

42 yaşındaki Deniz, TU Berlin’de Dijitalleşme ve Sürdürülebilirlikten Sorumlu Başkan Yardımcısıolarak görev yapıyordu.

UC Berkeley ve Caltech gibi dünya çapında prestijli kurumlarda çalışmalar yürüten Deniz, beyinde ve teknik sistemlerde dil işleme süreçleri üzerine araştırmalarıyla biliniyor.

Münih doğumlu olan, çocukluğunu Türkiye’de geçiren ve eğitim için yeniden Almanya’ya dönen Deniz; hızlı yükselişiyle Alman akademisinde dikkat çeken isimler arasında.

Seçim kampanyasında:

• Daha hızlı işleyen bir üniversite bürokrasisi

• Güçlü bir stratejik plan

• Öğrenme ve sorumluluk kültürünü öne çıkaran yönetim modeli

vaatleri öne çıkmıştı.

Rauch dönemi tartışmalarla geçmişti

Görevine 2022’de başlayan Prof. Dr. Geraldine Rauch, sosyal ve siyasi konulara verdiği destekle öne çıkmış, ancak sık sık kamuoyu tartışmalarının merkezine oturmuştu.

Geçtiğimiz yıl antisemitik bir tweet’i beğendiği iddiası büyük tepki çekmiş; son dönemde ise Berlin Eyaleti’nin üniversite bütçelerindeki kesintilerle mücadele ediyordu.

Rauch, seçim kampanyasında bu kesintilere karşı daha sert bir duruş sergilenmesi gerektiğini savunmuştu.

TU Berlin: Almanya’nın dev eğitim kurumlarından biri

32.500 öğrencisi ve 350 akademik personeliyle TU Berlin, ülkenin en büyük ve en prestijli teknik üniversiteleri arasında yer alıyor.

Başkanlık seçimi her dört yılda bir gerçekleştiriliyor ve bu yılki seçim takvime uygun şekilde tamamlandı.

Kaynak: Karar

The post Almanya’nın En Büyük Üniversitelerinden TU Berlin’in Yeni Başkanı Prof. Dr. Fatma Deniz Tarihi Zafere İmza Attı appeared first on Malta Haber.