Pankreas kanseri tedavisinde yıllardır aşılamayan en büyük engellerden biri olarak görülen KRAS proteiniyle ilgili çarpıcı bir gelişme yaşandı. Bilim insanlarının uzun süre “ilaç yapılamaz” olarak tanımladığı KRAS mutasyonunu hedef alan deneysel bir hap, klinik çalışmalarda umut verici sonuçlar ortaya koydu.

Biyoteknoloji şirketi Revolution Medicines tarafından geliştirilen “daraxonrasib” adlı deneysel ilacın, pankreas kanseri hastalarında yaşam süresini önemli ölçüde uzattığı bildirildi. Açıklanan ilk verilere göre ilacı kullanan hastaların ortalama yaşam süresi 13 aya kadar yükseldi. Bu sürenin standart kemoterapiye kıyasla yaklaşık iki kat daha uzun olduğu belirtildi.

Pankreas Kanserinde Kritik Hedef: KRAS Proteini

Pankreas kanseri, en ölümcül kanser türleri arasında gösteriliyor. Uzmanlara göre hastaların yalnızca yüzde 13’ü teşhisten sonraki beş yıl içinde hayatta kalabiliyor.

Bilim insanları, 1980’li yıllarda KRAS adı verilen mutasyona uğramış proteinin birçok kanser türünün büyümesinde kilit rol oynadığını keşfetmişti. Özellikle pankreas kanserinde KRAS mutasyonunun neredeyse tüm vakalarda etkili olduğu ifade ediliyor.

Ancak KRAS proteini, yapısal özellikleri nedeniyle uzun yıllar boyunca ilaç geliştirme çalışmalarında “ulaşılamaz hedef” olarak değerlendirildi. Proteinin yüzeyinde ilaçların bağlanabileceği uygun alanların bulunmaması nedeniyle bilim dünyasında “ilaç yapılamaz hedef” olarak anılıyordu.

Deneysel Hap Bilim Dünyasında Heyecan Yarattı

Son yıllarda moleküler biyoloji ve kimya alanındaki gelişmeler, KRAS’ın hedef alınabileceğini ortaya koydu. Revolution Medicines tarafından geliştirilen daraxonrasib de bu çalışmaların en dikkat çekici örneklerinden biri oldu.

İlacın detaylı sonuçlarının Amerikan Klinik Onkoloji Derneği’nin Chicago’da düzenlenecek toplantısında paylaşılması bekleniyor. ABD’de bazı hastalar için ilaca erişimin genişletildiği de aktarıldı.

Memorial Sloan Kettering Cancer Center’dan gastrointestinal onkolog Eileen O’Reilly, gelişmeyi pankreas kanseri tedavisi açısından tarihi bir dönüm noktası olarak değerlendirdi.

O’Reilly, “Bu hastalık için büyük bir dalganın başlangıcı” ifadelerini kullandı.

“Moleküler Yapıştırıcı” Yöntemi Kullanılıyor

Daraxonrasib’in çalışma prensibi ise bilim dünyasında “moleküler yapıştırıcı” olarak tanımlanan yenilikçi bir yönteme dayanıyor.

Araştırmacılar, bazı bakteri ve mantar moleküllerinin tek başına bağlanamadıkları hedeflere başka proteinlerle birleşerek tutunabildiğini keşfetti. Bu yöntemle geliştirilen ilaç, KRAS proteinini doğrudan hedef almak yerine daha büyük bir moleküler kompleks oluşturarak etkisiz hale getirmeyi amaçlıyor.

Uzmanlara göre bu yaklaşım, yalnızca belirli KRAS mutasyonlarını değil daha geniş KRAS aktivitelerini hedef alabilmesi açısından büyük önem taşıyor.

Yıllar Süren Araştırmaların Sonucu

KRAS hedefli tedaviler bir anda ortaya çıkan bir keşif değil. California Üniversitesi San Francisco’dan kimyasal biyolog Kevan Shokat ve ekibi, 2008 yılından bu yana KRAS üzerinde yoğun çalışmalar yürütüyor.

Araştırmacılar 2013 yılında bazı moleküllerin KRAS proteinine bağlanabildiğini ve daha önce fark edilmeyen bir bağlanma bölgesini ortaya çıkardığını duyurdu. Bu çalışmalar daha sonra KRAS mutasyonlarına yönelik ilk onaylı ilaçların geliştirilmesinin önünü açtı.

Hastalara “Değerli Zaman” Kazandırdı

Deneysel ilacın erken klinik çalışmalarına katılan hastalardan biri olan Alyson Luck’a 2022 yılında 4. evre pankreas kanseri teşhisi konuldu. Kanserin karaciğerine yayılmasının ardından Luck, 2024’te daraxonrasib çalışmalarına dahil edildi.

Ailesi, ilacın kendilerine neredeyse normal sayılabilecek çok değerli bir yıl kazandırdığını anlattı. Luck’ın tedavi sürecinde kemoterapiye kıyasla daha iyi hissettiği ve ailesiyle daha fazla zaman geçirebildiği belirtildi.

Luck, 2025 yılında hayatını kaybetse de ailesi, bu klinik çalışmanın gelecekte binlerce hasta için umut olabileceğini ifade etti.

Uzmanlar Uyardı: Kesin Tedavi Değil

Uzmanlar, daraxonrasib’in pankreas kanseri için henüz kesin bir tedavi anlamına gelmediğinin altını çiziyor. İlacın neden zamanla etkisini kaybettiği, yan etkilerin nasıl azaltılacağı ve erken evre hastalarda nasıl sonuç vereceği gibi sorular üzerinde çalışmalar sürüyor.

Penn Medicine’dan onkolog Mark O’Hara ise pankreas kanseri alanında uzun süredir görülmeyen bir heyecan yaşandığını belirterek, hastalara artık yönetilebilir yan etkileri bulunan ağızdan alınabilen bir tedavi seçeneği sunulabildiğini söyledi.

Araştırmacılar, KRAS hedefli tedavilerdeki bu gelişmenin yalnızca pankreas kanseriyle sınırlı kalmayabileceğini, akciğer ve kolon kanseri gibi diğer KRAS bağlantılı kanser türlerinde de yeni tedavi yollarının önünü açabileceğini düşünüyor.

Kaynak: Karar

The post Pankreas Kanserinde Umut Veren Gelişme: Deneysel Hap Yaşam Süresini İki Katına Çıkardı appeared first on Malta Haber.

Ortopedi cerrahı Cenk Öztürk liderliğinde bir grup Türk bilim insanı, Malta’da kurdukları COMED Therapeutics adlı laboratuvarda Spinal Musküler Atrofi (SMA) ve pankreas kanseri üzerine yaptıkları preklinik çalışmaları tamamladı. Araştırmacılar, her iki tedavi için ABD’de patent başvurusunda bulunarak önemli bir eşik aştı.

Türk bilim insanlarının yürüttüğü bu kritik çalışmalar, ABD’deki önde gelen klinik araştırma merkezlerinden Charles River Laboratuvarları’nda hayvan deneyleri aşamasına geçmeye hazırlanıyor. Bu laboratuvar, FDA (Amerika Birleşik Devletleri Gıda ve İlaç Dairesi) tarafından onaylanan ilaçların çoğunun preklinik testlerini gerçekleştiren önemli bir merkez konumunda.

Kanserle Küresel Mücadele: Kışisel Bir Yolculuk

COMED Therapeutics’in kurucusu Dr. Cenk Öztürk, bu alana yönelme sebebinin annesinin kansere yakalanmasıyla başladığını belirtiyor. 2018 yılında annesinin kansere yakalanmasıyla birlikte mevcut tedavi yöntemlerini incelemeye başlayan Dr. Öztürk, ABD’deki yeni geliştirilen bir akıllı ilacın annesi için uygun olabileceğini fark etti. Ancak bu ilaca erişim süreci uzun sürdü ve annesini 2019’un sonunda kaybetti. Bu kayıp, Dr. Öztürk’ü biyoteknoloji alanına yönlendirdi.

Malta’da Bilimsel Yatırım

Dr. Öztürk, Türkiye’de bir biyoteknoloji şirketi kurarak temel bilimcilere destek vermeye çalıştı, ancak pandemi nedeniyle finansal zorluklar yaşandı. Bu süreçte, Malta’nın biyoteknoloji alanındaki girişimleri desteklediğini öğrenerek yeni bir başvuru yaptı. 2023 yılında ekibiyle birlikte Malta’ya taşınarak COMED Therapeutics’i resmen kurdu.

Malta’da Science Malta kurumunun desteğiyle 2.5 milyon euro fon alarak laboratuvarlarını inşa ettiklerini belirten Dr. Öztürk, “Bu laboratuvarda gerekli teknolojik altyapıyı hazırladık ve hemen çalışmalara başladık” dedi.

SMA ve Pankreas Kanseri Araştırmaları

Ekip, öncelikli olarak SMA ve pankreas kanseri üzerine yoğunlaştı. Dr. Öztürk, SMA konusunda laboratuvar ortamında çözüm üretmeyi başardıklarını belirterek, “2024 Nisan ayında ABD’ye patent başvurusunda bulunduk. SMA için geliştirdiğimiz tedavi yöntemi, Charles River Laboratuvarları’nda hayvan deneyleri aşamasına geçiyor” dedi.

Pankreas kanseri tedavisi konusunda ise Estonya’daki ileri düzey laboratuvarlarda geliştirilen yöntemin başarılı olduğunu gösteren testlerin tamamlandığını ifade eden Dr. Öztürk, “Bu yöntemin çalıştığını gösteren raporları aldık ve protokoller imzaladık. Çalışmalarımız hızla ilerliyor” diye ekledi.

Uygun Fiyatlı Tedavi Hedefi

Dr. Öztürk, COMED Therapeutics’in SMA tedavisinde hedefinin sadece etkili bir ilaç geliştirmek olmadığını, aynı zamanda bu tedaviyi erişilebilir hale getirmek olduğunu vurguluyor. SMA tedavisinde mevcut ilaçların yüksek maliyetleri nedeniyle hasta ailelerinin zor durumda kaldığını belirten Dr. Öztürk, “Hedefimiz, herkesin ulaşabileceği bir tedavi geliştirmek” dedi.

Gelecek Planları

COMED Therapeutics, şu an itibariyle 10 temel bilimci ve bir bilgisayar mühendisinden oluşan bir ekiple çalışmalarını sürdürüyor. Tüm patent başvurularını Malta üzerinden yapan şirket, hem bilimsel başarılarını artırmayı hem de büyük biyoteknoloji firmalarıyla ortaklıklar geliştirmeyi hedefliyor.

Malta’daki bu bilimsel atılım, Türk bilim insanlarının uluslararası arenada söz sahibi olabileceğini bir kez daha gözler önüne seriyor.

Kaynak: Gazeteoksijen

The post Malta’da Bir Grup Türk Bilim İnsanından SMA ve Pankreas Kanseri Tedavisi Hamlesi appeared first on Malta Haber.