Peki, gezegenimiz neden bize karşı isyan ediyor? Ve bu isyanın bedelini nasıl ödüyoruz?

İklim krizinin nedenini anlamak için, dünyamızı saran ince atmosferi, üzerimize örttüğümüz bir battaniye gibi hayal etmeliyiz.

Dünya, varoluşundan bu yana doğal bir ısı yalıtım sistemine sahiptir. Atmosferdeki karbondioksit, metan ve su buharı gibi “sera gazları”, Güneş’ten gelen ışınların bir kısmını içeri alır ve ısının tamamen uzaya kaçmasını engelleyerek, gezegenin ortalama sıcaklığını (yaklaşık 15°C) yaşanabilir bir seviyede tutar. Bu gazlar, hayatı mümkün kılan ince bir battaniye görevi görür.

Ancak yaklaşık 200 yıl önce, Sanayi Devrimi ile birlikte, bu hassas denge bozuldu. İnsanlık, muazzam bir enerji ihtiyacı duydu ve bu ihtiyacı karşılamak için kömür, petrol ve doğal gaz gibi fosil yakıtları yakmaya başladı. Bu eylem, atmosfere milyonlarca yılda birikmesi gereken karbondioksiti (CO2) çok kısa bir sürede saldı.

Bu, battaniyenin üzerine sürekli olarak yeni ve kalın bir yorgan eklemek gibidir. Güneş ışınları yine içeri giriyor, ama dışarı kaçamayan ısı miktarı dramatik bir şekilde artıyor. Gezegenimizin ortalama sıcaklığı yükseliyor ve bu durum tüm iklim sistemini bozuyor.

Sera gazı salınımı tek problem değil. Dünyanın nefes almasını sağlayan ve atmosferdeki fazla CO2’yi emen doğal sistemleri de yok ettik.

Ağaçlar, atmosferdeki karbonu sünger gibi emer ve depolar. Tarım, hayvancılık ve yerleşim yerleri açmak uğruna devasa orman alanlarının (özellikle yağmur ormanlarının) yok edilmesi, hem atmosferdeki CO2 miktarını artırdı hem de karbonu emen doğal yutakları azalttı.

Küresel ısınma nedeniyle kutup bölgelerindeki binlerce yıldır donmuş olan topraklar çözülmeye başladı. Bu toprakların içinde hapsolmuş olan metan gazı (CO2’den çok daha güçlü bir sera gazı), atmosfere sızıyor ve battaniyeyi daha da kalınlaştırıyor. Bu, krizin kendi kendini hızlandıran en tehlikeli döngüsüdür.

İklim krizinin sonuçları artık uzak bir gelecekte yaşanacak uyarılar olmaktan çıktı; son yıllarda gerçekleşen aşırı yağışlar, yangınlar ve kuraklık gibi faktörler, krizi somut bir gerçek haline getirdi. Gezegen, bozulan dengeye karşı dört cepheden isyan ediyor.

Aşırı hava olayları, havanın öfkesini gösterme biçimidir.

Isınan bir atmosfer, daha fazla enerji ve nem tutar. Bu da hava sistemlerini istikrarsızlaştırır ve olayların “aşırı” olmasına neden olur.

Mega kuraklıklar ve yangınlar ise yaşanan olumsuz süreci hızlandırmaktadır. Küresel sıcaklıkların artması, sıcak hava dalgalarını daha sık ve şiddetli hale getiriyor. Toprak ve su kaynakları nemi bir vakum gibi kaybediyor, bu da tarımı imkânsız hale getiren uzun süreli kuraklıklara ve kontrol edilemeyen büyük orman yangınlarına yol açıyor.

Isınan hava, daha fazla nem tuttuğu için, yağış düzeni bozuluyor. Bazı bölgeler kavrulurken, bazı bölgelere birkaç aylık yağmur, saatler içinde sel olarak düşüyor. Bu, altyapıları çökerten ve büyük can kayıplarına yol açan yıkıcı sellere neden oluyor.

Kasırga ve tayfun gibi tropikal fırtınalar daha fazla enerji ve su topluyor, bu da onların daha yoğun ve yıkıcı hale gelmesine neden oluyor.

Gezegenin ısınmasının en dramatik göstergelerinden biri de denizlerdir. Kara parçaları gibi okyanuslar da yaşlanmaya devam ediyor.

Grönland ve Antarktika’daki dev buz tabakaları erimesi ile birlikte suların yükselmesi ciddi anlamda bir tehlike yaratıyor. Bunun yanısıra, ısınan suyun hacmi de genişliyor. Bu iki faktör birleşerek deniz seviyesini yükseltiyor. Bu yükseliş, dünya nüfusunun yarısının yaşadığı alçak kıyı bölgelerini, ada devletlerini ve büyük şehirleri (İstanbul, New York, Tokyo gibi) kalıcı su baskını tehdidi altına alıyor.

Atmosferdeki fazla karbondioksit, okyanuslar tarafından emilir. Bu durum, deniz suyunun kimyasını değiştirerek okyanuslarda asitlenmeye neden oluyor. Asitlenen sular ise mercan resiflerini beyazlatıp öldürüyor ve istiridye, midye gibi kabuklu deniz canlılarının yaşamını tehdit ediyor, bu da deniz ekosistemlerinin çökmesine yol açıyor.

Isınan dünya, hayvanların ve bitkilerin binlerce yılda alıştığı yaşam alanlarını saniyeler içinde değiştiriyor.Canlı türleri, değişen iklim koşullarına ayak uydurmak için ya göç etmek zorunda kalıyor ya da nesilleri tükeniyor. Örneğin, deniz buzullarına bağımlı kutup ayıları yaşam alanlarını kaybederken, mercan ağarmaları gibi olaylar su altı yaşamının hızla yok olmasına neden oluyor.

Bir türün ortadan kalkması, ona bağımlı olan tüm ekosistemi domino taşı gibi devirebilir. Bilim insanları, şu anda Dünya tarihindeki altıncı kitlesel yok oluş sürecine girdiğimiz konusunda uyarıyorlar.

İnsanlığın sınavı sağlık ve kıtlık artık çok uzun bir gelecekte yaşanacak bir felaket değil, adım adım dünyamıza doğru yaklaştığını sandığımız kıtlık son yıllarda depar atarak ilerliyor.

İklim krizi, bir doğa sorunu değil, bir insanlık sorunudur.

Aşırı sıcaklar, özellikle çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı olanlarda kalp krizi ve solunum yolu rahatsızlıkları gibi sağlık sorunlarında büyük artışa neden oluyor. Ayrıca, sel ve kuraklık nedeniyle su ve gıda kaynaklarının azalması, virüs kaynaklı ve bulaşıcı hastalıklarda artış riskini de beraberinde getiriyor.

Kuraklık, düzensiz yağış ve seller, tarımsal üretimi felce uğratıyor. Mahsul verimi düşüyor, gıda fiyatları yükseliyor. Su ve mahsul kıtlıkları, yüz binlerce insanı evlerini terk etmeye zorlayarak “iklim göçlerine” ve kaynaklar için potansiyel çatışmalara yol açıyor.

Nedenleri yüzyıllara dayanan bu karmaşık sorunun kısa ve kolay bir çözümü olmayacağı açıktır. Ancak krizin geri döndürülemez bir noktaya ulaşmasını engellemek, küresel çapta kararlı politikalar ve bireysel sorumlulukla mümkündür.

Temel çözüm, karbondioksit yayan fosil yakıtlardan (kömür, petrol, gaz) vazgeçip, yenilenebilir enerjiye geçmektir. Güneş, rüzgâr ve jeotermal gibi kaynakları yaygınlaştırmak, enerji verimliliğini artırmak ve evlerde, sanayide ve ulaşımda kullanılan enerjinin temiz olmasını sağlamak en kritik adımdır.

Bireylerin artık iklim krizini somut bir gerçek olarak kabul etmesi, kamu yönetimlerinden aksiyon beklentisini artırmaktadır. Toplumsal taleplerin karşılanması pahasına bile olsa, uzun vadeli, bilimsel veriler ışığında, katılımcı ve kararlı iklim politikalarının benimsenmesi şarttır.

Kurumsal değişim ne kadar önemliyse, bireysel yaşam tarzı da o kadar önemlidir. Aşırı tüketimin çevresel tahribat ve kaynak israfı yarattığı bilinciyle, minimalist ve sürdürülebilir bir tüketim anlayışını benimsemek gerekir.

Sadece ihtiyaçlarımızı yansıtan, uzun ömürlü ürünler almak, gereksiz alımlardan kaçınmak gerekir. Fazla eşya almak, daha fazla enerji ve su kullanılması demektir.

Kısa mesafelerde yürümek veya bisiklet kullanmak, yerel üretilmiş gıdaları tercih etmek, hayvansal ürün tüketimini azaltmak ve enerji tasarrufu sağlayan aydınlatma kullanmak gibi basit adımlar büyük etki yaratır.

Yeni ormanlar oluşturarak ve mevcut ormanları koruyarak gezegenin karbon emme kapasitesini artırmak da en önemli adımlardan biridir.

İklim krizi, insanlığın ortak geleceği için vereceği en büyük etik ve pratik sınavdır. Eylemsizlik, sadece geleceğimizi değil, hâlihazırda içinde yaşadığımız bugünü de tehlikeye atmaktadır. Bu küresel krizi aşmanın tek yolu, kolektif bir sorumluluk bilinciyle, gezegenin ritmiyle uyumlu yeni bir yaşam biçimi kurmaktır.

The post DİDEM GÖRKAY YAZDİ BU YIL DA KIŞ, KARSIZ HİÇ İÇİME SİNMEDİ İklim Krizi: Gezegenin Bize Gönderdiği Son Uyarı Mektubu appeared first on Malta Haber.

Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Ali Erbaş, önceki gün sosyal medya hesaplarından yaptığı açıklamada, camilerde ve evlerin balkonlarında bu dualara hep birlikte “Amin” denilmesi çağrısında bulunmuştu. Erbaş açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

“Bu akşam yatsı ezanından önce 90 bin camimizin minarelerinden dualar yükselecek. Yangınlardan korunmak, kuraklıktan kurtulmak, her türlü afetten, musibetten devletimizin ve milletimizin muhafazası için ve şehitlerimiz için yapılacak dualara camilerimizde ve evlerimizin balkonlarında hep birlikte ‘Amin’ diyelim. Allah kabul etsin.”

Türkiye’nin son dönemde karşı karşıya kaldığı kuraklık, orman yangınları ve sel gibi afetlerin ardından düzenlenen bu toplu dua organizasyonu, halk arasında büyük ilgi gördü. Pek çok vatandaş camilere akın ederken, katılamayanlar da dualara evlerinden eşlik etti.

Malta’daki Türk toplumu da Türkiye’deki gelişmeleri yakından takip ederken, bazı vatandaşlar dualara destek olmak amacıyla sosyal medya üzerinden dayanışma mesajları paylaştı.

Kaynak: Diyanet İşleri Başkanlığı Resmi Sitesi

The post Dün Türkiye Genelinde 90 Bin Camide Kuraklık, Afetler ve Şehitler İçin Dualar Edildi appeared first on Malta Haber.

Malta Meteoroloji Ofisi’ne göre, 2024 yılı kayıtlara geçen üçüncü en kurak yıl olarak kaydedildi. “2024’ün her ayında, iklim normlarının altında yağış ölçüldü ve toplamda 260mm daha az yağış alındı,” diyen MET Ofisi, “yalnızca 1947 ve 1961 yılları, sırasıyla 228.4mm ve 274.2mm ile daha kuru geçti” dedi.

Sıcaklıklar Kuraklığı Derinleştirdi

Bu kuraklık, yıl boyunca çoğu zaman ortalamanın üzerinde seyreden sıcaklıklarla daha da kötüleşti. Özellikle yaz ayları oldukça sıcak geçti. Mayıs ortası ve Haziran ortasında olmak üzere iki ayrı sıcak hava dalgası, adalarda etkisini gösterdi.

En Kurak Ay Temmuz, En Yağışlı Ay Kasım

Temmuz, 2024’ün en kuru ayı olarak kaydedildi. Kasım ise yılın en yüksek yağışını sundu, ancak yine de iklim normlarının altındaydı. “Ekim ayında 4.2mm yağış düşmesi, aylık normun 73.6mm altında kalmasıyla genel yağış eksikliğine katkıda bulundu” denildi.

Ağustos Sıcakları Zorluyordu

Ağustos, ortalama 29.1°C sıcaklıkla 2024’ün en sıcak ayı oldu. Yılın en yüksek sıcaklığı ise Temmuz ayında 37.9°C olarak kaydedildi, bu da MET Ofisi’nden bir dizi uyarıyı beraberinde getirdi.

Rüzgarlar ve Havanın Şekillenişi

2024 yılı hava koşullarını şekillendiren faktörlerden biri de rüzgar düzenleriydi. En sık karşılaşılan rüzgar yönlerinin Batı, Batı-Kuzeybatı ve Batı-Güneybatı olduğu belirtildi. MET Ofisi, “Nisan ayı, beş gün boyunca fırtına rüzgarları yaşanarak dikkat çeken bir ay oldu” dedi.

Kaynak: Malta Today

The post 2024, Kayıtlara Geçen Üçüncü En Kurak Yıl Oldu appeared first on Malta Haber.

Bu, iklim normunun 73,6 mm altında önemli bir düşüş. Ancak, sadece 0,2 mm yağışla en kurak Ekim ayı olarak kaydedilen Ekim 2023’ü aşamadı.

Ekim 2023’ün aşırı kuraklığına rağmen, Ekim 2024’ün yağış modelleri ay boyunca seyrek kaldı. Özellikle dikkat çekici olan, toplam yağışın %71’i (3,0 mm), ayın sonlarına doğru 24 saatlik bir süre içinde üç gök gürültülü fırtınayla birlikte gerçekleşti. Bu, bu dönemde beklenen beş gök gürültülü fırtınaya göre önemli bir sapma.

Kurak koşullara ek olarak, ay ayrıca normalden biraz daha sıcak geçti. Ortalama sıcaklık 22,5°C olarak ölçüldü, bu da Ekim ayı normunun neredeyse bir derece üzerinde.

Kaydedilen en yüksek sıcaklık, 9 Ekim’de 29,9°C iken, ayın en soğuk noktası 30 Ekim’de 16,2°C’ye düştü.

Tarihsel olarak, Ekim ayında kaydedilen en yüksek maksimum sıcaklık 1999’da 34,5°C, en düşük minimum sıcaklık ise 1978 Ekim’inde 8°C idi.

Nispeten sıcak koşullara rağmen, ay ortalamadan daha güneşliydi. Adalar genelinde 227,3 saat güneş ışığı gözlemlendi. Ayın en güneşli günü 10,9 saat güneş ışığı ile 1 Ekim iken, en karanlık gün ise 1 saatten az güneş ışığı ile 19 Ekim oldu.

Rüzgar koşulları Ekim ayı için iklim normuyla tutarlıydı. En güçlü rüzgar, 19 Ekim’de güney-batı yönünden saatte 41 knot hızla esti.

Genel olarak, güneşli hava ve ılıman sıcaklıklarla karakterize edilen Ekim 2024, hem kurak koşulları hem de dikkat çekici bir hava olayı olarak öne çıkan ılıman sıcaklığıyla hatırlandı.

Kaynak: Newsbook Malta

The post Malta Meteoroloji Ofisi: 2024 Ekim Ayı Kuraklık Sebebiyle Tarihi Kitaplara Geçti appeared first on Malta Haber.

Bu durum, kısa süreli kuraklık gibi nedenlerle bile bu ülkeleri susuzluk tehlikesiyle yüz yüze bırakabilir veya hükümetler suyun korunması amacıyla sınırlamalara gitmek zorunda kalabilirler. Dünya Kaynakları Enstitüsü’nün raporuna göre, aşırı su stresi yaşamı, işleri, gıda ve enerji güvenliğini tehlikeye atabilmektedir.

Araştırmanın yazarları, suyun sadece temel bir yaşamsal gereksinim olmakla kalmayıp, aynı zamanda toplumsal eşitliği desteklemek, gıda üretmek, enerji üretmek, sağlığı korumak ve iklim hedeflerine ulaşmak için de hayati öneme sahip olduğunu vurgulamaktadır.

Aşırı su stresine yol açan faktörler arasında nüfus artışı, ekonomik gelişme ve iklim değişikliği yer almaktadır. Bu durum, su kaynaklarının etkili bir şekilde yönetilmediği sürece daha da kötüleşebilir.

En Büyük Risk Altındaki Ülkeler

WRI’nin raporuna göre, aşırı su stresiyle en yüksek risk altında olan ülkeler Bahreyn, Kıbrıs, Belçika ve Yunanistan gibi ülkelerdir. Bu ülkeler, yenilenebilir su kaynaklarının büyük bir bölümünü sürekli olarak kullanmak zorunda kalmaktadır. Özellikle Orta Doğu ve Kuzey Afrika’da yaşayan insanların yüzde 83’ü aşırı su stresiyle karşı karşıya bulunmaktadır. Bu oranın 2050 yılına kadar yüzde 100’e çıkması beklenmektedir.

Küresel olarak, su talebinin 2050 yılına kadar yüzde 20 ila 25 oranında artması öngörülmektedir. Bu süreçte su verimliliği önemli bir rol oynarken, uluslararası ticaret de su sorununun sınırları aşan bir mesele olduğunu göstermektedir.

Tüm bu faktörler, suyun düzgün bir şekilde yönetilmediği takdirde ekonomik büyümeyi tehdit edebilir. Özellikle Afrika’da artan su talebi, uygun yönetim olmadığında büyümenin önünde bir engel haline gelebilir. WRI’nin verilerine göre, küresel GSYİH’nın yüzde 31’i – yaklaşık 65 trilyon avro – 2050 yılına kadar aşırı su stresine maruz kalabilir.

Sadece Hindistan, Meksika, Mısır ve Türkiye gibi ülkeler, açık GSYİH’nın yarısını oluşturmaktadır. Bu ülkelerde su stresi daha yoğun yaşanmaktadır.

Kaynak: Euronews green

The post 25 Ülke Aşırı Su Stresi ile Mücadele Ediyor – Üçü Avrupa’da appeared first on Malta Haber.

Yale Üniversitesi yayınladığı makalede, Tuz Gölü’nde yüzlerce flamingonun ölü bulunması, Van’daki Akgöl’ün tamamen kurumasını örnek vererek yaşanan olağanüstü kuraklığa dikkat çekti.

Yale Üniversitesi “İklim kızıştıkta, Türkiye’yi Susuz Bir Gelecek Bekliyor” başlıklı makalede Türkiye için durumun vahametinin önümüzdeki dönemlerde daha da derinleşeceği uyarısı yapılarak “Akdeniz’deki hiçbir ülke iklim krizinden Türkiye kadar etkilenmedi” deniliyor.

Makalede, ‘Kuş cenneti’ olarak adlandırılan Van’daki Akgöl’ün tamamen kurumasının, Tuz Gölü’nde yüzlerce flamingonun ölü bulunmasının  son aylardaki kuraklığın sadece iki somut örneği olarak gösteriliyor.

Kuraklık en çok çiftçileri vurdu

Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün raporlarına göre, Eylül 2020-Ağustos 2021’i kapsayan 12 aylık dönemde, Ege’nin güneyi ile Güneydoğu Anadolu’da olağanüstü kuraklık görüldü. Son iki yıldır azalan yağışlar ve küresel ısınma, çiftçi ve hayvancılıkla uğraşanlara ağır darbe vurdu.

Muğla, olağanüstü kuraklığın yaşandığı iller arasında. Bölgede tarım ve hayvancılıkla uğraşan çiftçi Feridun Çetinceviz, su krizinden dolayı ürün yetiştiremediğini, buna bağlı hayvanlarının aç kaldığını söylüyor ve ekliyor:

“Ortalama bir maliyet hesabı çıkardım. Aylık 35-40 bin TL civarında zarar ediyorum.”

Su krizi hayatı etkiliyor

Muğla Su ve Kanalizasyon İdaresi (MUSKİ) Genel Müdür Yardımcısı Ali Tekkaya, kuraklığın yol açtığı su krizinin zincirleme etkisiyle gıdadan enerjiye geniş bir yelpazeyi olumsuz etkilediğini belirtiyor:

“Su hayatın kaynağı. Şu anda tarım arazileri ne yazık ki istediği gibi su alamıyor. Bu hasadın miktarını düşürecektir. Gıda sektörünü etkileyecektir. Su aynı zamanda enerji sektörünün ayrılmaz parçasıdır. Yani gıda güvenliğini, enerji güvenliğini, insanların hayat güvenliğini de etkileyecek bir kriz aslında su krizi.”

Başkent Ankara’daki susuzluğa tankerlerle çare arayan çiftçilerin gider kalemi, araç kiralama ve mazot ücretleri yüzünden kabarıyor.

Çubuk’a bağlı Akkuzulu’nun muhtarı Halil Kökmen, toplanan sebzenin, sefer başı maliyeti 40 TL olan ‘tankerle su takviyesi’ yönetmini karşılamadığını söylüyor.

Medya Tava

The post Türkiye’de kuraklık en büyük güvenlik sorunu appeared first on Malta Haber.

Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde bu yıl yağışların yüzde 40 azalması nedeniyle kuru tarım yapılan tahıl ve bakliyat üretiminde yüzde 80 oranında zarar meydana geldiği belirtiliyor.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine göre Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde bu yıl yağışlar yüzde 40 azalmış durumda. Bu oran tüm bölgelerde görülen en yüksek azalma.

Önceki yıllara göre bölge geneli yağışlarda Mart ayında da yüzde 56 oranında azalmaya dikkat çeken uzmanlar, kuru tarım yapılan arazide tahıl ve bakliyat üretiminde yüzde 80 oranında zarar meydana geldiğini söylüyor.

BBC Türkçe muhabiri Hatice Kamer haberinde, Diyarbakır Sur ilçesine bağlı Doğuçanakçı köyünde 6 bin dönümlük aile arazisinde tarım yapan Hasan Özbay ile görüştü. Özbay, buğday, arpa, mercimeğin tamamının susuzluktan kuruduğunu belirterek şunları söyledi:

”Bu yıl hiç yağış olmadı, Diyarbakır’da kuru tarım yapılan tüm arazilerde buğday, arpa, mercimek çöp oldu gitti. Bu yıl bittik zaten, seneye ne yapacağız, şimdiden kara kara düşünmeye başladık.”

BBC Türkçe

The post Türkiye’nin güneydoğusunda kuraklık bakliyata yüzde 80 zarar verdi appeared first on Malta Haber.

NASA, geçtiğimiz günlerde Twitter’dan yaptığı paylaşımda, Türkiye’nin çok şiddetli kuraklık yaşadığını belirtti.

Multiple seasons of below-average rainfall have affected #Turkey‘s drinking water supplies and groundwater reservoirs. @NASA ‘s GRACE-FO satellite measurements show the country’s shallow groundwater storage and root zone soil moisture. https://t.co/woX1ULeCfs pic.twitter.com/J6fdiBmCed

— NASA Earth (@NASAEarth) January 18, 2021

NASA’nın internet sitesinde paylaşılan fotoğraflarla ilgili yapılan açıklamada, Türkiye’nin 2021 başından beri çok şiddetli bir kuraklık ile yaşadığını duyurdu.

NASA’nın GRACE-FO uydularından çekilen yukarıdaki görüntü yer altı suyu miktarlarını göstermekte. Haritadaki kırmızı alanlar suyun normalden daha az olduğu mavi alanlar ise suyun normalden daha çok olduğu yerler gösterilmektedir.

Türkiye 2019’dan beri ciddi bir yağış sıkıntısı çekiyor ve dolayısıyla su rezervleri gittikçe azalıyor. 2020’nin ikinci yarısından itibaren ise Türkiye’de neredeyse tüm şehirler ortalamanın altında yağış aldı.

Nasa’nın yaptığı açıklamaya göre Ekim-Aralık 2020 arasında Türkiye’ye düşen yağış miktarı, 1981-2010 yılları arasındaki ortalama yağışdan “yüzde 48” daha düşüktü.

19 Ocak 2021 / Malta

Kaynak: NASA Earth Observatory

The post NASA’dan Türkiye paylaşımı: Yer altı suyu rezervleri yok oluyor appeared first on Malta Haber.