Gurbet bir nevi insanın ikinci bir şansı. Kendinizi temize çekmeniz, yeni bir sosyolojik kimlik inşa etmeniz için yeni bir şans, beyaz bir sayfa.

Maalesef gurbet ellerde tüm hemşehrilerin kalpleri bu sayfa kadar beyaz olmuyor. Bu sosyolojik kimlik inşasında bazı kimseler bu tanınmama, siciliyle bilinmeme hâlini acayip bir şekilde krediye tahvil edip kendilerine yeni kazanç kapıları aralayabiliyorlar.

Bugünlerde ev işleri, tamirat vb. konular olsun, yurtdışında eli iş tutan zevatla ziyadesiyle mesaim olduğu için yakinen müşahede etme fırsatı yakaladım.

İyileri, helal maişet derdinde olan zanaat sahibi esnaf hemşehrilerimizi tenzih ediyorum. Onların varlığı yurtdışındaki itibarımızın teminatı.

Başlıyoruz…

Gurbet ellerde hizmet veren hemşehrilerimizin kimi, kendilerine yaklaşırken kullandığınız hürmetkâr dile aynıyla mukabele ederek dostane hukuku derinleştirme yolunu tercih ederken; kimi de “yumuşak başlı isek, kim dedi uysal koyunuz” dedirtecek kadar Ali Cengiz oyunlarına tevessül edebilecek kimseler maalesef.

Yıllar önce bir filmin mottosu olarak görmüş idim: “Öleceklerini unutmuş olanlar için” yazıyordu. Bir gün yurtdışında yaşayan hemşehrilerim için bir ticari münasebet rehberi yazacak olsam dibacesine kesinlikle bu sözü koyardım… Anlayan olur mu idi, belki…

İnsanların bir Türkçe söz duyduğu anda başını çevirip dikkat kesildiği, memleketinden birini gördüğü bir akrabasını görmüş kadar hürmet gösterdiği yaban ellerde, kişinin ticaretinde kendi yurdundan birini tercih etmesini çok görmemek lazım. Yaban elleri hemşehrileri için yaman ellere çevirenlere sitemimiz. Yine söyleyelim, iyileri tenzih ediyoruz.

Bütün menfi tecrübelere, gönül mahzunluklarına rağmen Türklerin bulunduğu yerde bulunmam, Türklerle iş yapmam, benden uzak olsunlar demeyi zul; ülkemden biri bir derde düçar olduğunda haberdar olan ben isem, “yettim” diyebilmeyi canıma minnet sayarım.

Ama gene de yapacağım birkaç ikazı okurların nazar-ı dikkate almasını hususen rica edeceğim.

Bektaşilerin güzel bir sözü var: Hatır kalsın yol kalmasın, diye. Rehberiniz yola girmeden önce size yolun bütün usul ve erkânını anlatır. Hatta hatır hilafına yolun bazı gerçeklerini size açıklar; bu sebeple hatır kalsın yol kalmasın derler. Bittamam açıklar usul ve erkânı.

Yurtdışında hemşehrilerimizle bir iş yaparken mümkün mertebe sözleşmenizi yazılı yapın, ister bir parça kâğıt gibi bir peçeteye olsa bile yazın.

“Fiyat henüz belli değil”, “Ben sana/size dönüş yapacağım”, “Şu iş bitsin icabına bakarız” önemli sinyaller. Bu sinyalleri aldığınızda alarm olmasa bile şerit ihlallerinin başladığını anlayıp teyakkûza geçmenizi öneririm.

Gurbet insana kendini çaresiz hissettirir; dil bariyerinden, yol yordam bilmeyişinden, bürokrasiden, neyden derseniz ondan. Korkmayın. Nihayetinde cangılda değilsiniz. Hukuki yollarla hakkınızı aramaktan imtina etmeyin. Hukuk evet topaldır, ağır aksak gider, yavaş gider ama âmâ değildir. Siz ihtilafınızı hukuki forma taşıyınca karşı tarafta da, belki sizin mağduriyetinizi keyifle izleyen tarafta da kaşıntıları başlar, huzursuzlanmaya başlar. Bu yasal zorunluluk, hesap verecek olma gerçekliği onun tarafında da bazı konuları, özellikle zarar tazmini ve uzlaşıyı gündeme getirir. Yani bir nevi hukuk “Öyle yağma yok!” diyecek yegâne otorite olarak oradadır ve tokmağı masaya vurmak üzeredir.

Bunları damdan düşmüş biri; bu meselede başı yanmış, ağzının tadı kaçmış biri olarak söylüyorum.

Şöyle düşünüyor olabilirsiniz: Ben yanmasam, sen yanmasan, biz yanmasak nasıl bulacak bu zevat yolunu?

Efendim yolunu bulmak, maişetini kazanmak için daha erdemli yollar var; belki benim, sizin, bizlerin dikkati bu zevatı böyle müspet bir yola sevk eder; belki böyle bir hayra vesile oluruz.

Dikkat, hukuku işletmek, insanlığın en büyük bağışıklık mekanizmalarından biri olan bu nevi olumsuz davranış ve davranış sahiplerini toplum vicdanında mahkûm etmek, bu nevi hadisatın tekrarına mutlaka mâni olacak tedbirlerden olabilir.

Kendime geçmiş; size de hiç gelmeyecek olması dileğiyle.

The post Ziyahan Albeniz Yazdı: Yurtdışında Hemşehrilerle İş Yapma Rehberi appeared first on Malta Haber.

“Algoritmalar Bağımlılık Yarattı” İddiası

San Francisco’da görülen davada jüri, 20 yaşındaki kullanıcının açtığı davada şirketleri sorumlu buldu. Davacı, platformlardaki:

• Sonsuz kaydırma (infinite scroll)

• Algoritmik içerik önerileri

gibi özelliklerin kendisini bağımlı hale getirdiğini, bunun da kaygı ve depresyona yol açtığını öne sürdü.

Mahkeme, bu iddiaları dikkate alarak kullanıcıda oluşan acı, ıstırap ve maddi yükler nedeniyle tazminat ödenmesine karar verdi.

Tazminatın Büyük Kısmı Meta’dan

Karara göre 3 milyon dolarlık tazminatın:

• %70’i Meta,

• Kalan kısmı ise YouTube tarafından karşılanacak.

Ayrı Davada 375 Milyon Dolarlık Ceza

Öte yandan, ABD’nin New Mexico eyaletinde görülen başka bir davada da Meta hakkında dikkat çeken bir karar çıktı. Mahkeme, şirketin çocuk güvenliği önlemleri konusunda kullanıcıları yanılttığı gerekçesiyle 375 milyon dolar para cezası ödemesine hükmetti.

Dijital Platformlara Hukuki Baskı Artıyor

Uzmanlara göre bu kararlar, sosyal medya şirketlerinin:

• Kullanıcı sağlığı üzerindeki etkileri

• Algoritma tasarımları

• Bağımlılık riskleri

konusunda daha sıkı denetime tabi tutulacağının sinyali olarak değerlendiriliyor.

Kaynak: AA

The post Sonsuz Kaydırma Pahalıya Patladı: 20 Yaşındaki Kullanıcının Açtığı Davada, Meta ve YouTube’a 3 Milyon Dolarlık Tazminat! appeared first on Malta Haber.

Register of Defaulters.

Yani halk arasında söylenebileceği haliyle: “kara liste.” Ancak bu liste, ilk bakışta sanıldığından biraz daha karmaşık… ve belki de daha “psikolojik” bir etkiye sahip.

Kimler İçin Geçerli?

Bu mekanizma özellikle 1 Eylül 2024 sonrası imzalanan kira sözleşmeleri için geçerli. Yani eğer sözleşmeniz bu tarihten sonra başladıysa, teknik olarak bu sistemin kapsama alanındasınız. Bu da demek oluyor ki Malta’da kiracılar için oyun kuralları sessizce değişmiş durumda.

Peki Bu “Kara Liste” Nedir?

Housing Authority’nin yayımladığı rehbere göre süreç şöyle işliyor:

• Ev sahibi kiracıya karşı resmi bir dispute (uyuşmazlık) açar

• Dava sonuçlanır ve ev sahibi haklı bulunur

• Ev sahibi talep ederse, kiracı Register of Defaulters listesine eklenebilir

Yani önemli bir detay:

Listeye otomatik olarak girilmiyor

Ama ev sahibinin talebiyle eklenmek mümkün

Asıl Tehlike: Liste Değil, Liste Korkusu

Burada kritik nokta şu:

Bu sistemin en büyük etkisi, kendisinden ziyade yarattığı algı olabilir. Çünkü kiracı açısından yeni bir denklem oluşuyor: “Haklı bile olsam, dispute açarsam ve kaybedersem… kara listeye girer miyim?” Bu soru, özellikle şu durumlarda kiracıyı geri adım attırabilir:

• Depozito iadesi konusunda anlaşmazlık

• Erken çıkış / notice tartışmaları

• Ev sahibinin haksız talepleri

Yani sistem teoride “borcunu ödemeyen kiracıyı” hedefliyor gibi görünse de, pratikte hak arama davranışını etkileyebilir.

Ev Sahipleri İçin Bir Güç Aracı mı?

Bu mekanizma ev sahipleri açısından bakıldığında ise:

• “Problemli kiracı” riskini azaltan bir araç

• Gelecekteki kiralamalarda referans sistemi

• Uyuşmazlıklarda pazarlık gücü artırıcı bir unsur

Özellikle Malta gibi küçük bir piyasada, böyle bir listeye girmenin etkisi ciddi olabilir:

Yeni ev bulmak zorlaşabilir

Güvenilir kiracı profili zedelenebilir

Ama Her Şey Bitmiş Değil: Otomatik Bir Ceza Mekanizması Değil

Önemli bir denge noktası var: Bu sistem otomatik çalışan bir cezalandırma mekanizması değil.

• Önce resmi süreç gerekiyor

• Ev sahibinin davayı kazanması gerekiyor

• Üstelik listeye ekleme ayrı bir talep

Yani hâlâ:

Savunma hakkı var

Belgeleme çok önemli

Uzlaşma (settlement) kritik bir strateji olabilir

Kiracılar İçin Yeni Gerçek: Stratejik Davranma Dönemi

Bu yeni düzenleme ile birlikte kiracılar için şu yaklaşım daha önemli hale geliyor:

• Yazılı iletişim (WhatsApp dahil) saklanmalı

• Ödeme kayıtları eksiksiz tutulmalı

• Notice süreçleri dikkatle yürütülmeli

• Gereksiz riskten kaçınılmalı

Belki de en kritik nokta şu:

Artık mesele sadece “haklı olmak” değil, aynı zamanda “nasıl görünmek” ve “nasıl kayıt altına alınmak.”

Sonuç: Hukuk mu, Psikoloji mi?

Register of Defaulters sistemi, hukuki bir araç olmanın ötesinde, Malta kira piyasasında davranışları şekillendiren bir unsur olmaya aday. Henüz ne kadar yaygın kullanılacağı belirsiz.

Ama şimdiden bir şeyi değiştirdi:

Kiracıların risk algısını.

Ve bazen, bir sistemin en büyük gücü…kullanım sıklığında değil, insanların ondan ne kadar çekindiğinde gizlidir.

Kaynak: Housing Authority – FAQ on Residential Leases (2025)

The post Malta’da Yeni Bir Risk: “Kara Liste” Korkusu Kiracıları Sessizleştirir mi? appeared first on Malta Haber.

Mahkeme, konsoloslukların vize verme ve reddetme yetkisinin sınırsız olmadığını vurgulayarak, ret kararlarının mutlaka somut ve hukuki delillere dayanması gerektiğine hükmetti. Kararda, başvurusu tam olan bir kişiye yalnızca “ülkesine döneceğine ikna olunmadı” gibi genel ve gerekçesiz ifadelerle vize verilmemesinin hukuka aykırı olduğu açıkça belirtildi.

Dikkat çeken bir diğer nokta ise kararın tazminat ve itiraz yolunu da fiilen açması oldu. Mahkeme, haksız yere reddedilen başvurular için yargı yolunun etkin bir “hak arama” mekanizması olduğunu ortaya koyarak, benzer durumda olan milyonlarca kişi için umut verici bir emsal oluşturdu.

Uzmanlara göre bu karar, konsoloslukların artık kurallara uygun ve belgeleri eksiksiz yapılan başvurulara karşı keyfi ve gerekçesiz ret kararları veremeyeceği anlamına geliyor. Vize mağdurları açısından tarihi nitelik taşıyan bu gelişme, hukuki mücadelenin yolunu açan önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.

The post Vize Retlerine Yargıdan Emsal Karar: Konsoloslukların Keyfi Uygulamalarına Sınır Kondu appeared first on Malta Haber.

Karar, Fransa’da yaşayan kız kardeşlerini ziyaret etmek isteyen anne ve kızının açtığı dava sonucunda alındı. Mahkeme dosyasında, başvuru sahiplerinin sunduğu gidiş-dönüş uçak biletleri, kişi başı 30 bin euro teminatlı seyahat sağlık sigortası, Strasbourg Belediyesi onaylı Attestation d’accueil belgesi ve davet eden kişinin hesabında bulunan 22 bin 120 euro bakiyenin vize için yeterli olduğu tespit edildi.

Mahkeme, Fransa Vize Alt Direktörlüğü’nün ret kararını hukuka aykırı bularak iptal etti. Gerekçede, başvuru sahiplerinin seyahat amacını, maddi yeterliliğini ve geri dönüş niyetini açıkça ortaya koyan belgeleri sunduğu vurgulandı.

Söz konusu karar, son yıllarda artan vize reddi sorunları karşısında benzer durumda olan Türk vatandaşları için umut verici bir emsal olarak değerlendiriliyor. Hukukçular, bu kararın ilerleyen süreçte açılacak davalarda referans alınabileceğine dikkat çekiyor.

The post Fransa’dan Emsal Vize Kararı: Eksiksiz Belgeli Türk Vatandaşlarına Ret Hukuka Aykırı Bulundu appeared first on Malta Haber.

YÖK yetkililerinin kamuoyuyla paylaştığı bilgilere göre, hukuk ve diş hekimliği gibi alanlarda mezun sayısı son yıllarda belirgin şekilde arttı. Resmî verilere göre Türkiye’de hukuk fakültelerinin sayısı 80’in üzerine çıkarken, diş hekimliği fakültelerinin sayısı da son 15 yılda yaklaşık üç kat arttı. Bu artışın, mezun istihdamı üzerinde baskı oluşturduğu ve eğitim kalitesi tartışmalarını beraberinde getirdiği ifade ediliyor.

Yeni model kapsamında, üniversitelerin kontenjanları bölüm bazlı mezun doygunluğu ve istihdam verileri dikkate alınarak yeniden belirlenecek. Kontenjan düzenlemelerinin, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM)tarafından yayımlanan yıllık tercih ve yerleştirme kılavuzlarına kademeli olarak yansıtılması bekleniyor.

Düzenlemenin bir diğer önemli başlığı ise lisans eğitim süresi. YÖK’ün daha önce duyurduğu çerçeveye göre, dört yıllık lisans programlarında gerekli akademik şartları sağlayan öğrencilerin eğitimlerini üç yıl içinde tamamlayabilmesineimkân tanınacak. Bu uygulamanın, Avrupa’daki kredi temelli esnek eğitim modellerine uyum sağlamak amacıyla planlandığı belirtiliyor.

Yetkililer, söz konusu adımların yükseköğretimde nitelik artışı, kaynakların daha verimli kullanımı ve mezunların iş gücü piyasasına daha güçlü şekilde hazırlanması hedefleri doğrultusunda atıldığını vurguluyor. Kontenjan ve süre düzenlemelerine ilişkin nihai kararların, 2025–2026 akademik yılı öncesinde netleşmesi bekleniyor.

The post YÖK’ten Yükseköğretimde Yeni Model: Bazı Bölümlerde Kontenjan Azalacak, Lisans 3 Yılda Tamamlanabilecek appeared first on Malta Haber.

Soruşturma, zanlının sosyal medyada maskeli bir şekilde uzun bir kılıç tuttuğu fotoğrafı paylaşmasıyla başladı. Bunun üzerine harekete geçen polis, Marsa’daki bir ikamete operasyon düzenledi. Baskında söz konusu kılıç ele geçirilirken, zanlının Telegram üzerinden paylaştığı şiddet içeriklerine dair dijital kanıtlara da ulaşıldı.

Kaçmaya çalışırken çatılardan atladığı ve yaralandığı belirtilen genç adam olay yerinde gözaltına alındı. Soruşturmanın sürdüğü, davanın bir sonraki duruşmasının 13 Ocak tarihinde yapılacağı açıklandı.

The post Marsa’da 22 Yaşındaki Suriyeli Genç, IŞID Yanlısı İçerik Paylaşmak Suçlamasıyla Tutuklandı appeared first on Malta Haber.

Olay, Swieqi Road üzerindeki bir apartmanda meydana geldi. Dairede yaşayanlar, polis memurlarının kapıyı kırarak içeri girdiğini, kendilerini tanıtmadıklarını ve neden eve baskın yaptıklarını açıklamadıklarını belirtti. Şikayet dilekçesinde, silahların yüzlerine doğrultulduğu ve dizleri üzerinde bekletildikleri, bu sırada idam edilecekleri korkusuna kapıldıkları ifade edildi.

“Kapıyı açar açmaz silahı kafamda hissettim”

Olayı yaşayan Türk kadın şöyle anlatıyor:

“Eşimle uzun süredir Malta’da yaşıyoruz. O akşam evde ben, eşim ve iki arkadaşımız vardı. Koridordan bir arbede sesi duyduk ve eşim kapıyı açtı. Kapı açılır açılmaz eşimin kafasına doğrultulmuş bir silah gördük. Hiçbir açıklama yapmadan evin içine girip bizi kelepçelediler. Kafamıza silah doğrulttular. Ne olduğunu anlayamadık.”

Daire sakinleri, paniğe kapılıp balkon tarafına çekilerek acil yardım hattını aradıklarını ancak herhangi bir destek alamadıklarını söyledi. Polisler daha sonra alt kattaki kapıyı kırarak içeri girdi ve içeride bulunanları tek tek elleri başlarında olacak şekilde aşağı inmeye zorladı.

Bir kişinin elleri hem kelepçe hem kelepçe yerine kullanılan plastik kablo bağlarıyla sıkıca bağlandı. Diğer üç kişinin elleri de kablo bağlarıyla kelepçelendi.

“Yanlış daireye gelmişiz”

Daire sakinleri, silahlı polislerin kısa süre sonra bağırarak bina içindeki başka bir daireye yönelmesiyle durumun yanlış adres baskını olduğunu fark ettiklerini belirtti.

Yaşayan kadın, o an hissettikleri korkuyu şöyle anlatıyor:

“Sonrasında yanlışlık olduğunu söylediler ama hangi yanlışlık bizim yaşadığımızı geri alabilir? Kapımıza dayanıp bizi silahla tehdit ettiler. Böyle bir şeyin açıklaması olamaz. O gece psikolojik olarak çöktük.”

Şikayet etmek istediler, engellendiklerini söylüyorlar

Ertesi gün olayla ilgili polis merkezine gidip şikayetçi olmak isteyen daire sakinleri, görevli bir memurun kendilerine “Sizi ararız” dediğini ancak kimsenin kendilerine geri dönüş yapmadığını ifade etti.

Bunun üzerine dört kişi, avukatları aracılığıyla yargıya başvurdu ve baskına ilişkin tüm vücut kamerası görüntüleri ile operasyon kayıtlarının saklanmasını ve kendilerine verilmesini talep etti. Ayrıca kişisel özgürlük hakkı, güvenlik hakkı, kötü muamele yasağı, özel hayatın gizliliği ve etkili başvuru hakkının ihlal edildiğini öne sürerek polis komiserliğinden ve devlet avukatlığından zararlarının karşılanmasını talep etti.

Konsolosluk ve avukat devrede

Olaydan sonra mağdurlar, Türkiye’nin Malta Temsilciliği’ne de durumu bildirdi. Şu anda hukuki süreç devam ediyor. Mağdurlar, olayın sadece maddi değil, derin psikolojik etkiler bıraktığını vurguluyor:

“Evimizde güvende olduğumuzu düşünüyorduk. O gece bu duyguyu kaybettik.”

The post Malta’daki Türklerin Korku Dolu Gecesi: Zırhlı Polis Yanlışlıkla Evi Bastı appeared first on Malta Haber.

21 Yıl Süren Hukuk Mücadelesi

Davacı Rifat Prenča, 2003 yılında Sırbistan’a giriş yaparken yanında taşıdığı 39.500 euroyu beyan etmediği gerekçesiyle gümrük yetkililerince parasına el konuldu. Ülke içindeki mahkemelere yaptığı itirazlardan sonuç alamayan Prenča, 2012 yılında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvurdu.

Yaklaşık 21 yıl süren hukuk mücadelesinin ardından, AİHM 16 Eylül 2025 tarihli kararında, Sırbistan’ın Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 1 No’lu Ek Protokolü’nün 1. maddesini (mülkiyet hakkı) ihlal ettiğine karar verdi.

“El Koyma Orantısızdı”

Mahkeme, Sırbistan’ın uyguladığı el koyma işleminin orantısız olduğunu ve başvurucunun mülkiyet hakkına aşırı müdahale teşkil ettiğini vurguladı. Kararda, “Devletin el koyma tedbiri, kamu yararı ile bireysel haklar arasındaki adil dengeyi sağlamamıştır” ifadesine yer verildi.

AİHM, bu nedenle Sırbistan hükümetinin başvurucuya el konulan 39.500 euronun yanı sıra yasal faizleri de ödemesine hükmetti.

Emsal Nitelikte Bir Karar

Prenča kararı, AİHM içtihadında gümrükte el konulan nakit paralar ve mülkiyet hakkı ihlalleri bakımından emsal teşkil edecek nitelikte değerlendiriliyor. Uzmanlara göre bu karar, özellikle Doğu Avrupa ülkelerinde benzer durumlarda bireylere yeni başvuru yolları açabilir.

Kaynak:

HUDOC – Prenča v. Serbia (Başvuru No: 48725/12, Karar Tarihi: 16 Eylül 2025)

The post AİHM’den Emsal Karar: Sırp Gümrüğünde El Konulan 39.500 Euro İade Edilecek appeared first on Malta Haber.

Yetkililer, biri Türk diğeri Azerbaycan vatandaşı olan şüphelilerin olayın gerçekleştiği saatlerde başka yerlerde bulunduklarının güvenlik kamerası görüntüleriyle doğrulandığını açıkladı. Yapılan incelemede, sanıkların savunmalarının gerçeği yansıttığı, olay sırasında kendi konutlarında oldukları ve haklarında artık makul şüphe bulunmadığı tespit edildi.

Podgorica’nın Zabjelo semtinde bir Karadağ vatandaşının yaralanmasıyla başlayan olay, kısa sürede kamuoyunda yankı uyandırmış; polis, çok sayıda Türk ve Azerbaycan vatandaşını gözaltına almıştı. Olayın ardından Karadağ hükümeti, Türk vatandaşları için geçerli olan vizesiz seyahat uygulamasını geçici olarak askıya almıştı.

Mahkeme kararıyla serbest bırakılan sanıkların aklanması, Karadağ’daki Türk topluluğu tarafından memnuniyetle karşılanırken, olay iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerde de dikkatle izleniyor.

Olayın ardından yaşanan toplumsal gerginliklerin hafiflemesi ve vizesiz rejimin yeniden yürürlüğe girmesi bekleniyor. Ancak gözlemciler, bu sürecin Karadağ’daki yabancı uyruklu topluluklar üzerinde kalıcı etkiler bırakabileceğine dikkat çekiyor.

The post Karadağ’da tutuklanan iki Türk vatandaşı serbest bırakıldı appeared first on Malta Haber.