IMAM Laiq Ahmed Atif

President Ahmadiyya Muslim Jamaat

Malta — amjmalta@gmail.com

Çeviri: Ziyahan Albeniz

Çeyrek asırdır pek çok kez “cihad” ve “terörizm” kelimelerini duyduk. Cihad ve terörizmi birbiriyle ilişkilendiren, hatta Islam’ın terör ve şiddeti teşvik ettiğini iddia eden pek çok kişi var.

Maalesef, aralarında müslümanların da olduğu pek çok kişi Cihad’ın, İslam’a inanmayanlara karşı yürütülen “kutsal bir savaş” olduğuna inanıyor. Bu manada bir cihad anlayışı kesinlikle yanlış; cihadın ihtiva ettiği gerçek manadan da oldukça uzaktır.

Malta’da terörle suçlananlar

Hamrun’da yaşayan Fil Dişi Sahilleri kökenli 32 yaşındaki bir adamın muhtaç insanları Avrupa’da “cihad” kisvesi altında terör eylemlerine teşvik ettiği suçlamasıyla mahkeme sevk edildiğni hep birlikte haberlerden okuduk. Polisin verdiği bilgiye göre zanlı, iltica etmiş, yalnız yaşayan, savaş mağduru ülkelerden kaçarak Malta’ya sığınmış insanları propagandası için hedef seçiyor.

Zanlının mahkemede, intihar saldırı gerçekleştirecek kişilerin cennette yerlerinin hazır olduğunu söylediği mesajları okundu. Mesajın muhatabı olan kişiler de “cihad”a gönüllü olarak katıldıklarını, eğer gerçekleştirdikleri saldırılarda hayatlarını kaybederlerse cennetin kendilerine müjdelendiğini belirttiler.

Barış, huzur ve teslimiyet

İzninizle daha başlarken şu noktanın altını çizmek istiyorum. İslam, barış, sevgi ve şefkat dinidir. Hatta “İslam” kelimesinin kendisi de; Arapça, selam, esenlik ve teslimiyet anlamına gelen “Salaam” kökünen geliyor. İslam bize yaratıcısı ile barışı, türdeşimiz olanlarla diğer insanlarla ve kendimizle barış içinde yaşamamızı emrediyor.

Dahası, İslam’daki tasavvuru ile yaratıcı, zalim ve nefret dolu bir ilah değil; kendisi sevgi ve merhamet, rahman ve rahim olarak tanıtan bir ilahtır. İslam’ın en temel ilkelerinde de Allah’ın sonsuz merhametli ve bağışlayan bir yaratıcı olduğuna iman etmek vardır. Kur’andaki her bir sure, İslam’ın kaynağı olan bu yaratıcının kendisini tanıttığı sıfatlarla başlar: Bismillahirrahmanirrahim – Esirgeyen ve Bağışlayan Allah’ın adıyla.

Su ve ateş, aydınlık ve karanlık

Kelime anlamı dahi barış ve güvenlik olan bir din nasıl olur da terörizmi ve şiddeti emreder? Su ve ateş bir arada bulunabilir mi? Aydınlık ve karanlık bir arada olabilir mi? Gece ve gündüz, aynı anda söz konusu olabilir mi? İlkbahar ve sonbahar aynı anda yaşanabilir mi?

Nasıl ki su ve ateş bir arada olamazsa, İslam ve terörizm de birlikte anılamaz. Nasıl ki karanlık ve aydınlık aynı yerde olamaz ise, cihad ve terörizm de birbiriyle uyum içinde var olamazlar.

Bu yüzden İslam’da şiddet ve terörizmle ilişkilendirilebilecek hiçbir unsur yoktur; “cihad” kavramının da şiddet ve terörizmle ilişkilendirilmeye çalışılması yanlış ve “Bütün insanlara rahmet olarak gönderilen”(Enbiya:108) Hz. Muhammed’in öğrettiği İslam ile asla bağdaştırılamaz. Cihad kavramının bu çarpık ve sorunlu algısının tek sorumlusu, İslami terminolojiyi yanlış anlayan bu nevi insanlardır.

Tehlikeli doktrinler masum insanları canavarlara çevirir ve masumların kanının da sorumlusudur.

Ahmediye Müslüman Cemaati’nin kurucusu bu hususu en sarih haliyle, şöyle ifade etmektedir:

“Bu çağın Müslüman ilahiyatçıları [alimleri] tarafından anlaşılan ve yayılan cihat doktrini, tamamen yanlıştır. Güçlü vaazları sıradan insanları vahşi hayvanlara dönüştürmek ve onları insanoğlunun tüm iyi niteliklerinden mahrum bırakmak dışında bir şeye yol açamaz; ve böyle de olmuştur.”

“Ben kesin olarak biliyorum ki, böyle vaazlar yüzünden cehalet yüzünden cinayet işleyen, İslam’ın ilk dönemlerinde niçin savaşlara girmek zorunda kaldığını bilmeyenlerin günahlarının yükü, bu tehlikeli doktrinleri gizlice yaymaya devam eden ve bu kadar büyük can kayıplarına yol açan bu ‘alimlerin’ boyunlarındadır.”

Peki ya Cihad nedir?

Arapça bir kelime olan Cihad, asil bir amaca ulaşmak için mücadele etmek manasına gelmektedir. Bu anlamıyla “cihad” etmenin tek bir yolu değil, barışı yaymak ve tesis etmeye hizmet eden birçok yolu vardır.

İlk olarak şunu açıklamak isterim, din uğruna edilen mücadele, savunma için olmak kaydıyla, Cihad’ın biçimlerinden biridir, ama bu en büyük cihad değildir. Hz. Muhammed (sav)’ın yaşadığı dönemde “cihad” olarak bilinen mücadele politik bir mücadele değildi, daha çok savunmaya yönelik; dinleri uğruna zulme maruz kalan Müslümanları korumaya yönelikti.

Büyük cihad ise öncelikle kendimizi ıslah etmemizdir. Cihadın en büyük ve kamil formu daha iyi, kibar ve anlayışlı insanlar olabilmemiz için kendimizle mücadele etmemizdir.

Bu mücadelenin “büyük” olarak anılması, kendi bencilliğimize, gözü doymazlığmıza, şehvet ve diğer tüm nefsani arzularımıza karşı yapılan bir mücadele olmasıdır. Cihad bizden özdisipline sahip olmamızı bekler, böylelikle düşünce ve hareketlerimizde ahlaki bir kontrol geliştirebiliriz.

İkinci olarak, barış ve sevgi mesajını yaymak, sahip olduklarımızı ihtiyaç sahipleriyle paylaşmak, toplumsal görev ve hizmetlerde yer almak “cihad” olarak kodlanan mücadelenin diğer biçimleridir.

Yaşam ve ölüm

İslam terörizmin tüm biçimlerine karşıdır çünkü nihayetinde terörizm masumların yaşamlarını kaybetmesi, kan dökülmesi, ekonomi ve altyapının zarar görmesiyle sonuçlanır.

Diğer yandan, İslam yaşam hakkını yüceltir ve şöyle der:

“Her kim, bir cana haksız yere kıyarsa bütün insanları öldürmüş gibi olur. Her kim bir canı kurtarırsa bütün insanları kurtarmış gibi olur.” (Maide Suresi:33’üncü ayet)

Bu yüzden terörizmin ve cihad’ın ne olduğunu doğru ölçülerle tartmalıyız.

Terörizm insanların yaşamı hakkını elinden alır; fakat İslami anlamıyla cihad ise hem kendi, hem de çevremizdekilerin yaşamlarını iyileştirmenin bir yoludur. Terörizm baştan sona kötü bir yoldur; fakat cihad sadece ve sadece iyiliği emreder. Terörizm ölüm, cihad ise yaşam demektir.

The post İslam’da Cihad’ın Gerçek Manasını Anlamak appeared first on Malta Haber.

101 kere maaşallah, Cumhuriyet’imizin nice yılları olsun.

Büyükelçilik sosyal medya hesabından paylaşılan fotoğraflara baktığımızda 72 milletten insanın katıldığı bu etkinliğe, basının da davet edildiği görülüyor. Tabii bir istisna var, Malta’da 2020 yılından bu yana Türkçe yayın yapan ilk ve tek gazete Malta Haber.

Malta Haber, Malta Başkabakanlığı’na bağlı Enformasyon biriminin 2020 yılından bu yana akredite ettiği, Türkçe yayın yapan bir gazete. Bunu büyükelçi de, elçilik çalışanları da gayetle iyi biliyor. Bundan daha da önemlisi Malta Haber, buradaki vatandaşlarımızın takip ettiği, teveccüh gösterdiği bir gazete.

Fakat söz konusu kişisel garezimizse, gerisi teferruattır diyerek ellerindeki bütün imkanlarla Türkçe bir sesi Malta’da boğma telaşına düşmüşler.

Üstelik bunu Malta gibi milli mücadele açısından çok önemli bir yer tutan ülkede yapmakta beis görmüyorlar. Milli mücadele anadolu topraklarında kanla, terle kazanılmaya çalışılırken, Malta sürgünündeki Türk aydın ve siyasetçileri de milli mücadele ve sonrasındaki tartışmaların önemli gündemlerinden, aktörlerindendi.

Milli mücadele sonrası başbakan olacak Fethi Okyar, gazeteci Süleyman Nazif, Türkçülük fikriyatının ve Türkçe’nin en önemli fikir adamlarından Ziya Gökalp ve daha nicesi.

Ziya Gökalp Malta sürgünü günlerinde dahi konferanslarına Malta’da devam etmiş, Türkçe ve Türkiyat sevdasından vazgeçmemişti. Süleyman Nazif en güzel Türkçe şiirleriyle hem Malta sürgününde yaralarına merhem olmuş, ülkeye dönüşünde de yazmaya, üretmeye devam etmişti.

Ayrıntıları sayın büyükelçi kendisine okuması için verdiğim Malta Sürgünleri isimli kitapta bulabilir. Benim kendisine verdiğim kitaba da itimat etmiyorsa eski bir hariciyeci olan Bilal Şimşir’in aynı isimli kitabından da okuyabilir, tercih kendisinin.

Heyhat ki bugünün atanmışları şahsi garezleri sebebiyle gözlerini karartıp Türkçe bir gazeteyi, Cumhuriyet bayramı gibi birleştirici olması bir günde görmezden gelip, ihmal edebiliyor. Üstelik Türkiye’de toplumsal barış, diyalog konuşulurken.

Dürüst olmak gerekirse ben sayın büyükelçinin bu tavrını çok görmüyorum. Herkesin kendine yakışanı yapacağı aşikar.

Bu yazıyı okuyorsa kendisine bütün bunlardan daha önemli bir şey arzedeyim. Zira geçen haftalarda yayınladığımız yazıyı önce beğenip, sonra beğenisini geri çektiğinden hareketle gözucuyla da olsa okuyacağını tahmin ediyorum.

Hiçbir zulüm ilelebet payidar olmaz, gah hukuk karşısında, gah bir gün nasip olursa vicdanınızla başbaşa kaldığınızda bugün müracaat ettiğiniz bu sakil yollar en çok sizi utandıracaktır.

Bütün bunları yazmaktan başka elimizden ne gelir?..

Sayın büyükelçiye çocuklarına ve torunların anlatacağı bir anı olarak, herkesin davet edildiği bir günde Türkçe yayın yapan bir gazeteyi şahsi tavrı nedeniyle davet etmemesinin hicabı ile başbaşa bırakıyoruz. Hem de Cumhuriyet’in kutlandığı bir günde.

Sanırım bu yazının hasılası olarak bu yeter.

The post Maskeli Cumhuriyet Balosu appeared first on Malta Haber.

İnsani iletişime en yakın, kesintisiz, araya girip hızlıca soru sorup yorum katabileceğiniz diyaloglar da GPT4o modeliyle kurulabiliyor. OpenAI’ın açıkladığı başarım testi sonuçlarına göre GPT4o yaklaşık 250 milisaniyede yanıt dönebiliyor. Bu biz insanlar arasındaki iletişimde yaşanan gecikme süresine en yakın oran. Demolar, GPT4o’un bir “game changer” olacağının ispati niteliğinde. GPT4o’yu geometri sorusu çözen bir özel öğretmen olarak bile görüyoruz.

13 Mayıs Pazartesi günü Türkiye saati ile 21.00 sularında genel izleyici kitlesi ekranları başında Kızıl Goncalar’ın Cüneyd’inin izhar ettiği kerametleri izlerken; teknoloji ve yapay zeka meraklıları aynı saatlerde dünyaca ünlü yapay zeka şirketi OpenAI’ın lansmanında, tıpkı birkaç gün önce Reuters’un “arama motoru yayınlayacaklar iddiasına verdiği cevapta OpenAI CEO’su Sam Altman’ın belirttiği gibi “sihir gibi bir şey” izlediler.

Şirketin San Francisco ofisinde bir talk show tadında gerçekleşen lansmanda, baş teknoloji sorumlusu, Arnavutluk asıllı Mira Murati ve ekibi yapay zekanın “sihir gibi” yeni kerametlerini, dünyanın her yerinden ağzı açık bir şekilde ekranları başına mıhlanmış seyirciler için birbiri ardına sıraladılar.

Bahar Güncellenmesi (Spring Update) adıyla duyurulan lansman bir bahar temizliği misali tüm soru işaretlerini, dedikoduları sildi süpürdü. Mira Murati’nin ve OpenAI’dan iki araştırmacının katıldığı sunumda tüm demolar ekranın sol üst köşesine iliştirilmiş “Live” ibaresi ile yapıldı.

Bunun aslında hususi bir anlamı var, OpenAI son modelini, GPT 4’ü, bundan yaklaşık 14 ay önce Mart 2023’de duyurmuştu. GPT 4’ün hemen akabinde Google’ın duyurduğu Gemini modeli nefesleri kesen örneklerle GPT 4’ü gölgede bıraksa da, çok geçmeden Google’ın paylaştığı demo görüntülerinin bir prodüksiyon ürünü olduğu iddiaları dolaşmaya başladı. Ekranın sol köşesinde izleyicilere göz kırpan “Live” ibaresi bir nevi bu yaşanan hadiseye bir göndermeydi.

Sadece bu kadar da değil, Mira Murati izleyicilerden gelen simültane tercüme(anında çeviri) demo talebine de bizzat İtalyanca konuşarak eşlik etti.

OpenAI’ın Bahar Güncellemesi’nde mevcut ürün ve servislerde yapılacak güncellemelere ek olarak GPT4o adı verilen yeni modelin tanıtımı da yapıldı. OpenAI’ın yeni amiral gemisi olarak duyurduğu GPT4o, bugüne dek başarım testlerinde üst sıralardaki yerini koruyan GPT4’den iki kat daha hızlı ve yüzde 50 daha ucuz olacak bir çoklu model.

GPT4’ün yanına iliştirilen “O” harfi de aslında çok yönlü, her şey anlamına gelen Omni kelimesine işaret ediyor. Bu yeni model, tıpkı selefi GPT4 gibi, metin, ses ve görsel işleyip, yanıt verebiliyor.

Sadece bu kadar da değil, GTP4o ile birlikte telsiz telefonlardan aşina olduğumuz half duplex, bas konuş, tarzı bir iletişim yerine; insani iletişime en yakın, kesintisiz, araya girip hızlıca soru sorup yorum katabileceğiniz diyaloglar da GPT4o modeliyle kurulabiliyor. OpenAI’ın açıkladığı başarım testi sonuçlarına göre GPT4o yaklaşık 250 milisaniyede yanıt dönebiliyor. Bu biz insanlar arasındaki iletişimde yaşanan gecikme süresine en yakın oran.Dolayısıyla lansmanı izleyen pek çok Twitter kullanıcısının belirttiği gibi, bir metin yazarı ile yapay zekanın aşkını konu edinen “Her” filminin gerçek olabileceğini rahatlıkla söyleyebiliriz.

Şirketin yeni amiral gemisi olarak lanse ettiği GPT4o modelinin iki önemli özelliği daha var: Windows ve MacOS işletim sistemleri için duyurulan masaüstü ChatGPT uygulaması. Bu uygulamayı GPT4o’nun yeteneklerini parlatan, kullanıcı ile yapay zeka arasındaki işbirliğini kolaylaştıran enstrümanlar olarak düşünebiliriz. Masaüstü ve güncellenen mobil uygulama sayesinde GPT modeliyle ekranınızı paylaşabilecek, sesli olarak iletişim kurabileceksiniz.

GPT4o modeli ilerleyen günlerde, belirli limitler dahilinde ücretsiz olarak kullanıcılara sunulacak. Hem lansman esnasında, hem de OpenAI şirketinin yeni model duyurusunda yer alan demolar, GPT4o’un bir “game changer” olacağının ispatı niteliğinde.

Nitekim Khan Academy’nin kurucusu Salman Khan’ın oğlu ile birlikte yaptığı demoda GPT4o’yu bir özel öğretmen rolünde görüyoruz. Khan’ın oğlunun bir kağıt üzerinde çözmeye çalıştığı geometri sorusuna GPT4o sorularıyla yön verip, belki birkaç gün önce izlesek çevrimiçi bir özel ders seansı olabileceğini düşüneceğimiz bir deneyimi bizlerle sunuyor.

OpenAI’ın yayınladığı videolarda en dikkat çeken husus sesli tur rehberlerinin, ve hatta belki de turist rehberlerinin yerini alacak özelliklerin tanıtım videoları oldu. BeMyEye ile OpenAI’ın işbirliğini vurgulayan başka bir video ise, telefon kamerasından çevredeki olan biteni izleyerek sesli talimatlar veren GPT4o modelinin engelli kişiler için sosyal yaşamdaki erişilebilirlik imkânlarını attıracağına dair umutlarımızı pekiştiriyor.

“Sihir gibi bir şey” olarak günler öncesinden spoiler’ı verilen bu etkinliği izleyen herkesin sorduğu bir soru, cevaplanmayı bekliyor.

Kullanıcılara sunulacak model de bu kadar hızlı mı olacak, yoksa bu demo gününe özel, çalışılmş bir senaryo mu? Bunu tabii ki bilmek imkânsız, ama lansman sonunda Murati’nin Nvdia’ya demoları mümkün kılan yüksek performanslı GPU’ları vererek destek oldukları için yaptığı teşekkür, hız konusunda emin olmak için biraz daha beklemek gerektiğini gösteriyor.

Kaynak: Serbestiyet

The post Ziyahan Albeniz yazdı: Yapay zekanın en insana yakın olanı: GPT4o appeared first on Malta Haber.

Pandeminin ilk günleriydi; her an bomba etkisi yaratacak bir vaka haberi Malta’dan da bekleniyordu. Kiminle konuşsanız gözlerinde, sesinde bir gerginlik. Allah muhafaza, olur da malûm virüs bulaşırsa Malta’da tedavi edilir miyiz, bize bakarlar mı, bir küçük hastane bu kadar insana yeter mi sorularını herkesin önce kafasının içinde döndürüp dolaştırıp kendine, sonra da kötüyü çağırmamak adına tutabildiği kadarıyla içinde tutup, bir yolunu bulursa kısık sesle karşısındakine sorabildiği günlerdi.

O günlerde gücümüzün yettiği yegane şey, dil bariyeri nedeniyle haberlere ulaşamayan gerek kimi ada sakinleri, gerekse de ahvalimizi merak eden ülkemizdeki sevdiklerimizle burada olan bitenleri paylaşmaktı. Her hizmet gibi, halka olan bu hizmet de canımıza minnetti tabii. Kendi lügatimize göre “mikro habercilik” olarak adlandırdığımız haber özetleri paylaşma fikrimiz, gün geldi yayın kuşakları, binlerce takipçisi olan “yerel bir gazete”ye dönüştü. Bugün Malta Haber’in binlerce takipçisi var.

Malta Haber deyince benim gözümde İstanbul’un Haydarpaşa Garı canlanıyor. Edebiyatın da sinemanın da pek çok seçkin örneğinde İstanbul’a ilk gelenleri bilge ve vakur duruşu ile Haydarpaşa Garı karşılar malumunuz. Bizler için de, bu süreç boyunca tanığı olduğumuz hikayelerden cesaretle söyleyebileceğimiz, Malta Haber’in bir nevi Malta’nın Haydarpaşa Garı olduğu. Bir farkla, Haydarpaşa Garı İstanbul’a gelenleri karşılar idi, Malta Haber ise hem Malta’nın Türkçe konuşan yeni sakinlerini, hem de bu insanların kendilerinin ahvalini merak eden sevdiklerini karşılıyor. Hem de pek çoğunu henüz Malta’ya gelmeden karşılıyor. Önemli bir farkla tabii, Haydarpaşa Garı gibi vakur ve heybetli değil; mütevazi imkânları olan, gönüllülerin ayakta tuttuğu küçük bir gazete.

Malta Haber’in esin kaynağı o kadar çok ki, İstanbul’daki bir Rum gazetesi olan, 300 okurlu Apoyevmatini gazetesinden tutun da, Malta’daki iki yıllık esaret hayatında Felsefe’den Sosyoloji’ye kadar pek çok konferans vermiş; sürgün günlerinde dil ile düşünmeyi, dili ile paylaşmayı ihmal etmemiş Ziya Gökalp’e kadar seçin seçebildiğinizce.

Seveni de var, hâkir göreni de, bütün bunlara rağmen Türkçe dilbayrağını Malta burçlarında dalgalandıran Malta Haber iyi ki var.

Malta Haber için geç kalmış bir doğumgünü yazısı olarak bu yazıyı bize bu hizmeti lutfeden yüce yaradana şükürden acziyetimle bitirmek isterim.

Gücümüz yettiğince ülkemizden uzakta bizi burada bir araya getiren, tüm diğer farklılıklarımıza rağmen ortak paydamız Türkçe etrafında toplanmaya davete devam edeceğiz.

The post Haydarpaşa Garı ve Malta Haber appeared first on Malta Haber.

Albeniz’in geliştirdiği bu platform, eğitimde teknolojik araçların kullanılmasının önemini bir kez daha gözler önüne seriyor ve geleceğin kodlayıcılarını yetiştirme konusunda önemli bir adım niteliğinde. Yapay zeka tabanlı eğitim platformu sayesinde çocuklar, eğlenirken öğrenme fırsatı buluyor ve kodlama dünyasına ilk adımlarını atıyor.

Giderek daha fazla önem kazanan kodlama becerileri, Ziyahan Albeniz’in bu projesiyle erken yaşta çocuklara kazandırılıyor. Proje hakkında daha detaylı bilgi ve görsel materyaller, Albeniz’in YouTube kanalındaki tanıtım videosunda yer alıyor. Bu video, projenin işleyişi ve çocukların kodlama becerilerini nasıl geliştirebilecekleri hakkında ayrıntılı bilgiler sunuyor.

Albeniz’in bu projesi, çocukları yaratıcılığı ve problem çözme yeteneklerini geliştiren kodlama becerileri ile donatarak, teknoloji ve eğitimi birleştiriyor. Böylece, çocukların geleceğe daha hazır hale gelmelerini sağlayan bu platform, eğitim alanında yenilikçi bir yöntem olarak öne çıkıyor.

The post Ziyahan Albeniz’den Çocuklara Kodlama Öğreten Yeni Bir Proje appeared first on Malta Haber.

Nefes kesen hikaye Kaspersky şirketinde mobil cihazlara tahsis edilen bağlantıyı loglayan bir araştırmacının radarına iOS (Apple telefonlarda ve tabletlerde kullanılan işletim sistemi) cihazlardan gelen garip isteklerin takılması ile başlıyor. Ofisteki telefonlar toplanıyor, araştırma işin yedekleri alınıyor ve günlerce süren çalışma sonucunda büyük bir operasyonu deşifre ediyorlar. Eğer bu virüs sizin Apple marka cihazınıza da bulaştıysa WhatsApp verilerinize, kamera ve mikrofonunuza, adres defterinize ve hatta yakınınızdaki cihaz bilgilerine erişilmiş olabilir. Ekran kapalı olduğunda ses kaydı bile alınabilir.

27 Aralık Çarşamba günü Hamburg Kongre Merkezi ilginç bir konferansın 37’incisine ev sahipliği yaptı: Chaos Communication Congress (CCC).

Bu mekan, 2006 yılında, kendisini şeffaflığa ve özgürlüğe adamış, bu uğurda saçlarını genç yaşta ağartmış başka birini Julian Assange’ı Wikileaks’i duyurduğu meşhur konuşması ile ağırlamıştı.

27 Aralık 2023 Çarşamba günü bu ünlü konferansın sahnesi bu kez ikisi halen üniversite öğrencisi, üç genci ağırladı. Ünlü anti virüs şirketi Kaspersky’de güvenlik araştırmacısı olarak çalışan bu gençler yıllardır Apple marka cihazların izlenmesine yol açan zafiyetleri ve bu zafiyetleri kullanan zararlı yazılımın kutusunu açtılar. Araştırmacılar bu zararlı yazılımların dahil olduğu attack chain yani saldırı zincirine Operation Triangulation adını verdiler.

Özetle saldırganların iMessage programına yolladığı PDF içeren bir mesaj sayesinde 16.2 vesiyonundan önceki bütün telefonlar karmaşık bir saldırı silsilesi ile ele geçiriliebiliyordu. Dahası, saldırıda kullanılan zafiyetler, Apple üretimi diğer cihazlar yaklaşık olarak aynı işletim sistemi altyapısını kullandığı için telefonlar dışındaki diğer cihaz tiplerine de zahmetsizce uyarlanabilirdi.

Üreticisinin dahi bilmediği, güvenli yaması yayınlamadığı için zafiyet demek olan zero day kategorisindeki dört zafiyet bu saldırı zincirinde kullanılmıştı. Uzaktan cihaz kontrol etmeye imkân veren bu nevi zafiyetlerin piyasa değerleri milyonları buluyor. Zafiyet brokerlarının web sitelerinde fiyat tarifelerini görebilmek mümkün. Bu dört zafiyetin toplam, en az, beş milyon dolar civarında olduğunu tahmin ediyorum. İran’ın Natanz şehrindeki nükleer tesisleri hedef alan Stuxnet saldırısnda da tıpkı Operation Triangulation saldırısında olduğu gibi dört zero day kullanıldığını da not edelim.

iMessage programı burada önemli bir ayrıntı. Nitekim İsrail merkezli NSO şirketinin siber casusluk yazılımı olan Pegasus da telefonlara uzaktan erişim için iMessage’daki bir zafiyeti kullandığı birçok farklı kaynakta yer aldı. Gazeteci Cemal Kaşıkçı suikastinde de bu siber casusluk yazılımın izlerine rastlandığı biliniyor.

Araştırmacılar konuşmalarına bu zararlı yazılım Kaspersky tarafından yine Kasperky’de bulunmuştur şeklinde ironik bir şekilde başlıyorlar.

Nefes kesen hikaye Kaspersky şirketinde mobil cihazlara tahsis edilen bağlantıyı loglayan bir araştırmacının radarına iOS (Apple telefonlarda ve tabletlerde kullanılan işletim sistemi) cihazlardan gelen garip isteklerin takılması ile başlıyor.

İstekleri takip eden araştırmacı, bu ağ paketlerinin belirli bir ad örüntüsüne sahip alan adlarına (domain name) gönderildiğini tespit ediyor. Bu örüntü sadece alan adlarında değil aynı zamanda şüpheli görünen domainlerin aynı servis sağlayıcısından (NameCheap) alınması ve Cloudflare üzerinden servis edilmesi gibi ortak noktalar da taşıyorlar.

Ofisteki telefonlar toplanıyor, araştırma işin yedekleri alınıyor ve günlerce süren çalışma sonucunda büyük bir operasyonu deşifre ediyorlar. Bu kadar karmaşık bir saldırı ağını nasıl çözdüler derseniz, araştırmacıların ifadeleri ile söyleyecek olursak, “Saldırganların yaptığı hatalar yüzünden.

Örneğin saldırganlar izlerini silmek için saldırıda kullanılan tüm dosyaları silmişlerdi ama bu dosyaları barındıran dizinleri silmeyi unutmuşlardı. Yine aynı şekilde pek çok veritabanı dosyasını silmişlerdi ama datausage.sqlite isminde, Apple cihazlarının adli bilişim analizinde kullanılan önemli bir dosyayı silmeyi unutmuşlardı.

Takip edilen izler araştırmacıları iMessage mesajlaşma yazılımına gönderilen PDF ekli mesajlara götürüyordu. Bu mesaj aynı zamanda çok girift olan saldırı akışının da başlangıç noktası idi. Mesaj içerisinde gönderilen PDF, doksanlı yıllardan bu yana kullanılan TrueType adındaki bir yazı biçemindeki (font) bir zafiyet kullanarak saldırının fitilini ateşliyordu.

Operasyona adını veren Triangulation kelimesi nirengi noktası demek. Peki bu ad nereden geliyor, araştırmacılar mevcut operasyon için neden bu ismi kullandılar? Saldırı zincirinin bir noktasında cihazda çalıştırılan kod vasıtası ile üretilen sarı üçgen görselinden hareketle operasyona bu ismin verildiği belirtiliyor. Bu görselin üretilme işlemi cihaza ait tekil özelliklerin gruplandığı parmak izi (fingerprint) oluşturma işlemi olarak da biliniyor.

Okurları teknik ayrıntılarla boğmak istemiyorum. Bu sebeple meraklılarını ilgili konferans kaydına yönlendirip, bazı temel noktaların altını çizmeye devam edeceğim.(https://www.youtube.com/watch?v=7VWNUUldBEE)

Araştırmacıların notlarına göre saldırı akışı oldukça komplex çünkü saldırganlar esas zararlı yazılımı, doğru kişiye bulaştırmak istiyorlar Doğru kişiye ulaşıp ulaşmadığını da pek çok yöntem kullanarak kontrol ediyor zararlı yazılım.

Eğer kodun telefonunda çalıştığı kişi, hedeflenen kişiyse, yaklaşık 10 yıllık bir kod son aşamada gönderiliyor: TriangleDB.

Bu casus yazılım coğrafi konum, dosyalara full erişim, messenger (WhatsApp, Telegram ve iMessage) verileri, kamera ve mikrofon erişimi, adres defteri ve yakındaki cihaz bilgilerine erişebiliyor. Ekran kapalı olduğunda ses kaydı da alıyor.

Bu zararlı yazılım makine öğrenmesi teknolojisini kullanarak telefondaki içerikleri analiz eden etmesiyle türünün ilk örneği olarak tarif ediliyor. Saldırıya maruz kalan telefondaki fotoğrafları analiz edip, içerdikleri görsellere göre saldırgana yolluyor. Özellikle de dökümanları.

Kaspersky firması yazılımın arkasındaki hangi ülke ya da aktörlerin olduğunu söylemiyor. Konferanstaki araştırmacılar “elimizde net veri olmadan, spekülasyon yapmak istemiyoruz”, diyerek topu taca atıyorlar sanki.

Bir saatlik sunumun üçte biri, yani son 20 dakikası dinleyicilerin sorularına hasrediliyor. Burada siz okurların da muhtemelen merak ettiği bir soru soruluyor. “Bizim cihazımız da bu saldırıdan etkilendi mi?”

Araştırmacılar https://securelist.com/find-the-triangulation-utility/109867/ adresinde telefonununuzun backupını alarak, bu saldırıya maruz kalıp kalmayacağını kontrol edebileceğiniz ücretsiz bir yazılım paylaşıyorlar.

Kaynak: Serbestiyet

The post Ziyahan Albeniz yazdı: Apple’da ‘nirengi noktası’ açığı. Kaspersky’den üç genç araştırmacı deşifre etti: Apple cihazınızı birileri izliyor olabilir appeared first on Malta Haber.