Gurbet bir nevi insanın ikinci bir şansı. Kendinizi temize çekmeniz, yeni bir sosyolojik kimlik inşa etmeniz için yeni bir şans, beyaz bir sayfa.

Maalesef gurbet ellerde tüm hemşehrilerin kalpleri bu sayfa kadar beyaz olmuyor. Bu sosyolojik kimlik inşasında bazı kimseler bu tanınmama, siciliyle bilinmeme hâlini acayip bir şekilde krediye tahvil edip kendilerine yeni kazanç kapıları aralayabiliyorlar.

Bugünlerde ev işleri, tamirat vb. konular olsun, yurtdışında eli iş tutan zevatla ziyadesiyle mesaim olduğu için yakinen müşahede etme fırsatı yakaladım.

İyileri, helal maişet derdinde olan zanaat sahibi esnaf hemşehrilerimizi tenzih ediyorum. Onların varlığı yurtdışındaki itibarımızın teminatı.

Başlıyoruz…

Gurbet ellerde hizmet veren hemşehrilerimizin kimi, kendilerine yaklaşırken kullandığınız hürmetkâr dile aynıyla mukabele ederek dostane hukuku derinleştirme yolunu tercih ederken; kimi de “yumuşak başlı isek, kim dedi uysal koyunuz” dedirtecek kadar Ali Cengiz oyunlarına tevessül edebilecek kimseler maalesef.

Yıllar önce bir filmin mottosu olarak görmüş idim: “Öleceklerini unutmuş olanlar için” yazıyordu. Bir gün yurtdışında yaşayan hemşehrilerim için bir ticari münasebet rehberi yazacak olsam dibacesine kesinlikle bu sözü koyardım… Anlayan olur mu idi, belki…

İnsanların bir Türkçe söz duyduğu anda başını çevirip dikkat kesildiği, memleketinden birini gördüğü bir akrabasını görmüş kadar hürmet gösterdiği yaban ellerde, kişinin ticaretinde kendi yurdundan birini tercih etmesini çok görmemek lazım. Yaban elleri hemşehrileri için yaman ellere çevirenlere sitemimiz. Yine söyleyelim, iyileri tenzih ediyoruz.

Bütün menfi tecrübelere, gönül mahzunluklarına rağmen Türklerin bulunduğu yerde bulunmam, Türklerle iş yapmam, benden uzak olsunlar demeyi zul; ülkemden biri bir derde düçar olduğunda haberdar olan ben isem, “yettim” diyebilmeyi canıma minnet sayarım.

Ama gene de yapacağım birkaç ikazı okurların nazar-ı dikkate almasını hususen rica edeceğim.

Bektaşilerin güzel bir sözü var: Hatır kalsın yol kalmasın, diye. Rehberiniz yola girmeden önce size yolun bütün usul ve erkânını anlatır. Hatta hatır hilafına yolun bazı gerçeklerini size açıklar; bu sebeple hatır kalsın yol kalmasın derler. Bittamam açıklar usul ve erkânı.

Yurtdışında hemşehrilerimizle bir iş yaparken mümkün mertebe sözleşmenizi yazılı yapın, ister bir parça kâğıt gibi bir peçeteye olsa bile yazın.

“Fiyat henüz belli değil”, “Ben sana/size dönüş yapacağım”, “Şu iş bitsin icabına bakarız” önemli sinyaller. Bu sinyalleri aldığınızda alarm olmasa bile şerit ihlallerinin başladığını anlayıp teyakkûza geçmenizi öneririm.

Gurbet insana kendini çaresiz hissettirir; dil bariyerinden, yol yordam bilmeyişinden, bürokrasiden, neyden derseniz ondan. Korkmayın. Nihayetinde cangılda değilsiniz. Hukuki yollarla hakkınızı aramaktan imtina etmeyin. Hukuk evet topaldır, ağır aksak gider, yavaş gider ama âmâ değildir. Siz ihtilafınızı hukuki forma taşıyınca karşı tarafta da, belki sizin mağduriyetinizi keyifle izleyen tarafta da kaşıntıları başlar, huzursuzlanmaya başlar. Bu yasal zorunluluk, hesap verecek olma gerçekliği onun tarafında da bazı konuları, özellikle zarar tazmini ve uzlaşıyı gündeme getirir. Yani bir nevi hukuk “Öyle yağma yok!” diyecek yegâne otorite olarak oradadır ve tokmağı masaya vurmak üzeredir.

Bunları damdan düşmüş biri; bu meselede başı yanmış, ağzının tadı kaçmış biri olarak söylüyorum.

Şöyle düşünüyor olabilirsiniz: Ben yanmasam, sen yanmasan, biz yanmasak nasıl bulacak bu zevat yolunu?

Efendim yolunu bulmak, maişetini kazanmak için daha erdemli yollar var; belki benim, sizin, bizlerin dikkati bu zevatı böyle müspet bir yola sevk eder; belki böyle bir hayra vesile oluruz.

Dikkat, hukuku işletmek, insanlığın en büyük bağışıklık mekanizmalarından biri olan bu nevi olumsuz davranış ve davranış sahiplerini toplum vicdanında mahkûm etmek, bu nevi hadisatın tekrarına mutlaka mâni olacak tedbirlerden olabilir.

Kendime geçmiş; size de hiç gelmeyecek olması dileğiyle.

The post Ziyahan Albeniz Yazdı: Yurtdışında Hemşehrilerle İş Yapma Rehberi appeared first on Malta Haber.