Ben Dr. Daniel Attard. Maltalı bir avukatım ve çalışmalarımız ağırlıklı olarak göçmenlik, ikamet, iş, vergi ve sınır ötesi danışmanlık konularına odaklanmaktadır. Yıllar boyunca, özellikle ikamet statüsü, yer değiştirme veya uzun vadeli yerleşim söz konusu olduğunda, Malta’nın yasal ve idari sistemlerinde yol göstermeye ihtiyaç duyan bireylere, ailelere ve işletmelere yardımcı oldum.

Beni bu alana çeken şey, göçmenlik hukukunun hukuk, politika ve gerçek insan yaşamlarının kesiştiği noktada yer almasıdır. İkamet izni asla sadece bir belge değildir. Çoğu insan için, çalışıp çalışamayacaklarını, kira ödeyebileceklerini, hizmetlere erişebileceklerini, ailelerini istikrarlı tutabileceklerini ve geleceklerini planlayabileceklerini belirler. Hukuki karmaşıklık ve insani etki kombinasyonu, bu alanda daha da uzmanlaşmama neden oldu.

Sizce neden Malta bu kadar cok tercih ediliyor?

Malta, İngilizce konuşulan ortamı, AB üyeliği, işgücü piyasası talebi, nispeten erişilebilir ölçeği ve birçok insanın burayı hem çalışma yeri hem de olası uzun vadeli bir üs olarak görmesi gibi çeşitli nedenlerle üçüncü ülke vatandaşları için önemli bir destinasyon haline gelmiştir. Aynı zamanda, yasal ortam daha yapılandırılmış, daha fazla uyumluluk gerektiren ve bazı açılardan daha kısıtlayıcı hale geldi. Single Permit  başvuruları işgücü piyasası testine, paydaş kontrollerine ve kamu politikası veya güvenlik taramasına tabidir ve resmi işlem kılavuzunda bir kararın dört aya kadar sürebileceği belirtilmektedir.

Birçok göçmen için en büyük yasal zorluk, soyut olarak yasa değil, idari zamanlamaya ve işveren uyumluluğuna olan bağımlılıktır. Malta’da, bir kişinin ikamet pozisyonu genellikle belirli bir başvuru yolu, işveren veya izin esasıyla yakından bağlantılıdır. Prosedürde bir sorun yaşanırsa, göçmenin şahsen hiçbir yanlış yapmamış olsa bile sonuçlar ciddi olabilir.

İkinci bir zorluk ise, birçok kişinin özellikle uzun vadeli planlamada temel gereksinimleri çok geç keşfetmesidir. Uzun vadeli ikamet (LTR) için hazırlıklara başladıklarında, entegrasyon gereksinimini, belge sürekliliğini veya çok daha önce ele alınması gereken başka bir unsuru kaçırdıklarını fark edebilirler.

Siz de söz ettiniz, en cok merak edilen konulardan biri de Uzun Süreli İkamet (LTR), biraz daha ayrıntı rica edebilir miyiz?

Basitçe ifade etmek gerekirse, Uzun Süreli İkamet (LTR), AB üyesi olmayan bir vatandaşa Malta’da kalıcı bir statü kazandırır; ancak fiziksel ikamet kartı beş yıl süreyle verilir ve daha sonra otomatik/idari  olarak yenilenir. Geçici ikametten daha güvenlidir çünkü kısa süreli veya isverene bagli  bir ikamet hakkından ziyade yerleşik, uzun süreli bir ikamet hakkını yansıtır. Identità, başvuru sahiplerinin en az beş yıl yasal ve sürekli ikamet etmeleri, istikrarlı ve düzenli kaynaklara sahip olmaları, konaklamaları ve 217.05 sayılı Ek Mevzuat kapsamındaki entegrasyon önlemlerini yerine getirmeleri gerektiğini belirtmektedir.

“Sürekli ikamet”/Long Term Residence icin kural aslında Identità tarafından oldukça spesifik olarak açıklanmıştır. Yayınladıkları kılavuzda, bie kerede Malta’dan uzak olmanın  altı ayı aşamayacağı ve beş yıllık süre boyunca yurtdışında geçirilen toplam sürenin on ayı aşamayacağı belirtilmektedir. Dolayısıyla, her dosyada her zaman olgusal bir değerlendirme olsa da, çerçeve kendi başına belirsiz değildir.

“I Belong” entegrasyon kursunun bu kadar önemli olmasının nedeni, yetkililerin uzun süreli ikameti sadece ikamet hesaplaması olarak değil, aynı zamanda gerçek entegrasyonun kanıtı olarak da değerlendirmesidir. İnsan Hakları Müdürlüğü’nün (Human Rights Directoriate)  programı, sertifika verilmeden önce katılım ve geçme şartlarıyla birlikte Malta Dili Entegrasyonu ve Kültürel Oryantasyon derslerini içermektedir. Bu, devletin başvuru sahibinin sadece Malta’da yaşadığına değil, aynı zamanda toplumla yapılandırılmış bir şekilde etkileşim kurduğuna dair kanıt istediğini göstermektedir.

Bence bu, insanların bu gerekliliği çok geç öğrendiklerinde pratik bir adaletsizlik yaratabilir. Yasal gereklilik kurallarda yeterince açık olsa da, birçok ikamet eden kişi bu bilgiyi erken bir asamada almıyor. Bekleme listeleri veya zamanlama sorunları tamamlanmayı geciktirirse, sorun daha iyi kurumsal iletişimle önlenebilse bile, başvuru sahibi bunun sonuçlarına katlanmak zorunda kalıyor. İşte sistemin iyileştirilebileceği nokta burası.

Evet, devletin ikamet edenleri daha erken ve daha proaktif bir şekilde bilgilendirmesi gerektiğine inanıyorum. Bir kişi bir gün uzun süreli ikamete yol açabilecek bir yoldaysa, entegrasyon gereklilikleri dördüncü veya beşinci yılda sürpriz olmamalıdır. Hukuk devleti perspektifinden bakıldığında, öngörülebilir haklar öngörülebilir bildirim gerektirir.

“Hızlı yol” (Fast Tracking) veya alternatif entegrasyon sertifikaları sunduğunu iddia eden özel kurumlar söz konusu olduğunda, insanlar son derece dikkatli olmalıdır. Resmi I Belong programı İnsan Hakları Müdürlüğü bünyesinde yürütülmekte olup, Identità uzun süreli ikamet hakkını resmi entegrasyon önlemlerinin yerine getirilmesine bağlamaktadır. Identità veya yetkili makam tarafından açıkça yazılı olarak tanınmadığı sürece, özel bir sertifikanın yasal bir değeri olduğunu varsaymanızı tavsiye etmem.

Başvuru sahiplerinin, bir göçmenlik şartını karşılayacağını düşündükleri belge veya kurslara para harayıp daha sonra ilgili makamın bunları eşdeğer kabul etmediğini öğrendiği durumlarla karşılaştım. Benim tavsiyem basittir: Herhangi bir ödeme yapmadan önce resmî gerekliliği doğrudan kontrol edin.

Bir kişi yıllardır Malta’da yaşıyor ama I Belong’u henüz tamamlamamışsa, ilk pratik adım derhal resmî programa kaydolmak ve atılan her adımı belgelemektir. İkinci adım, uzun süreli oturum dosyasının geri kalan kısmının da hazır olup olmadığını gözden geçirmektir; böylece ileride başka gecikmeler yaşanmaz. Üçüncü adım ise “başka bir sertifika da olur” şeklindeki gayriresmî güvencelere güvenmemektir. Bugün için en güvenli hukuki yaklaşım, yetkili makam açıkça başka bir seçeneği kabul ettiğini teyit etmedikçe resmî entegrasyon yolunu izlemektir.

Haftaya, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları açısından hâlâ en dikkat çekici ve en çok merak edilen başlıklardan biri olmayı sürdüren Ankara Anlaşması’nı ele alacağız. Bu çerçevede, anlaşmanın Malta’daki pratik karşılığını, hukuki sınırlarını ve özellikle çalışma ile oturum süreçlerine etkisini daha yakından inceleyeceğiz.

Sorularınızı Malta Haber’e iletisim@maltahaber.com uzerindeniletebilir, gelecek haftaki köşede ele alınmasını istediğiniz konuları paylaşabilirsiniz.

The post Malta’da oturum, çalışma izni ve uzun süreli ikamet: Avukat Dr. Daniel Attard’dan Türkler için kritik uyarılar appeared first on Malta Haber.

İsveç hükümeti, göçmenlerin oturum izinlerini doğrudan sosyal davranış ve “ahlaki yaşam” kriterlerine bağlayacak yeni bir düzenleme üzerinde çalışıyor. İsveç’te gündeme gelen bu model, yalnızca suç işlememeyi değil, aynı zamanda “düzgün ve toplumla uyumlu bir yaşam sürmeyi” de zorunlu hale getirmeyi hedefliyor.

Hazırlanan tasarıya göre, yabancıların oturum izinlerini koruyabilmesi için sadece yasalara uyması yeterli olmayacak. Vergi kaçırmak, borçları ödememek, trafik cezalarını aksatmak veya sosyal yardımları kötüye kullanmak gibi eylemler de oturum hakkının kaybına neden olabilecek. 

Göç Bakanı Johan Forssell tarafından detaylandırılan düzenleme, kamu düzenine uyum ve mali sorumluluk gibi kriterleri yasal zorunluluk haline getirmeyi amaçlıyor. 

İnsan Hakları Kuruluşlarından Sert Tepki

Ancak yeni model, özellikle “ahlaklı yaşam” gibi yoruma açık ifadeler nedeniyle ciddi eleştirilerin hedefinde. İnsan hakları savunucuları, bu tür kriterlerin keyfi uygulamalara kapı aralayabileceğini ve göçmenler üzerinde baskı yaratabileceğini savunuyor. 

Uzmanlara göre, hukukun somut suçlar yerine toplumsal değerler üzerinden şekillendirilmesi, hem hukuki belirsizlik yaratabilir hem de göçmenler açısından öngörülemez sonuçlar doğurabilir.

Temmuz’da Yürürlüğe Girmesi Bekleniyor

İltica başvurularının son yıllarda ciddi şekilde düştüğü İsveç’te, sağ koalisyon hükümeti bu düzenlemeyi göç politikalarını daha da sıkılaştırmanın bir parçası olarak görüyor. Tasarının parlamentodan geçmesi halinde 13 Temmuz itibarıyla yürürlüğe girmesi planlanıyor.

Bu gelişme, Avrupa genelinde göç politikalarının giderek sertleştiğini gösteren önemli bir sinyal olarak değerlendiriliyor. Malta’da yaşayan Türkler açısından ise şu nedenlerle dikkatle takip edilmesi gereken bir konu:

• Avrupa Birliği ülkelerinde oturum ve vatandaşlık şartlarının daha sıkı hale gelme ihtimali artıyor.
• “Ahlaki yaşam” gibi muğlak kriterlerin yaygınlaşması, göçmenler için hukuki riskleri artırabilir.
• Malta gibi göçmen yoğun ülkelerde benzer düzenlemelerin tartışmaya açılması olasılığı güçleniyor.
• Türk toplumu açısından sosyal uyum, mali disiplin ve yasal yükümlülüklere uyum daha kritik hale geliyor.

Bu nedenle İsveç’teki gelişme, yalnızca yerel bir politika değil, Avrupa’daki göçmenlerin geleceğini etkileyebilecek daha geniş bir dönüşümün işareti olarak görülüyor.

#MaltaHaber #İsveç #Göçmen #Oturumİzni #Avrupa #Malta #TürklerYurtdışında #Migration #EU #News

The post İsveç’ten Göçmen Politikalarında Tartışmalı Adım: “Ahlaklı Yaşam” Şartı Geliyor appeared first on Malta Haber.

Haberde dikkat çekilen ana sorun şu: Malta’da bazı çocukların oturum hakkı doğrudan kendi adlarına değil, ebeveynlerinin statüsüne bağlı ilerliyor. Bu nedenle çocuk 18 yaşına geldiğinde artık “bağımlı çocuk” sayılmadığı için kart yenileme sürecinde ciddi sorun yaşayabiliyor. Times of Malta, bunun özellikle Malta’da doğmuş, Malta okullarında okumuş ve Maltaca bilen gençler için reşit olmayı bir hak değil, hukuki kriz haline getirdiğini aktarıyor.

Kilise raporu, bu gençlerin bir kısmının geçerli oturum kartı olmadan çalışamadığını, kimi durumlarda yükseköğretime erişimde de akranlarıyla aynı haklardan yararlanamadığını vurguluyor. Raporda, oturum süresi bittiğinde bu kişilerin “irregular” yani düzensiz statüye düşebildiği ve neredeyse hiç tanımadıkları bir ülkeye geri gönderme kararıyla karşı karşıya kalabildiği belirtiliyor. Bu nedenle komisyon, Malta’da doğan ve burada yetişen çocuklar için vatandaşlık ya da en azından daha güvenli bir yasal geçiş mekanizması çağrısı yapıyor.

Meselenin temelinde Malta’nın vatandaşlık sisteminin doğum yerine değil, büyük ölçüde soy bağına dayanması var. Komunità Malta’nın resmî vatandaşlık sayfasında, Malta vatandaşı olmayan ebeveynlerin çocukları için otomatik vatandaşlık değil; ancak ebeveynlerden birinin sonradan Malta vatandaşlığı alması halinde çocuk adına vatandaşlığa kabul başvurusu yapılabildiği belirtiliyor. Aynı resmî kaynak, Malta’nın çifte vatandaşlığa izin verdiğini de teyit ediyor; yani tartışma çifte vatandaşlıktan değil, ilk aşamada vatandaşlığa ve bağımsız oturuma erişimden kaynaklanıyor.

AB’nin Malta sayfasında yayımlanan Identità kuralları da boşluğun nasıl oluştuğunu dolaylı biçimde gösteriyor. Buna göre aile birleşimi başvurularında Malta’da fiziksel olarak bulunan aile üyeleri için başvuru normalde kabul edilmiyor; tek açık istisna “burada doğmuş küçük çocuklar.” Aynı politika, aile üyelerinin mevcut izin süresi bittikten sonra ek kalış izni verilmeyeceğini söylüyor. Yani sistem, çocuk küçükken bir istisna tanıyor; fakat yetişkinliğe geçişte otomatik ve güvenli bir köprü sunmuyor.

Bu başlık Malta Haber okuru için özellikle önemli. Çünkü Malta’da yaşayan çok sayıda Türk aile, çocuklarını burada büyütüyor; çocuklar Malta’da doğmasa bile burada eğitim görüp sosyal hayatlarını adada kuruyor. NSO’nun tanımına göre Malta’daki “resident live births” verileri, ebeveynleri Malta’da ikamet eden ailelerin çocuklarını kapsıyor. Yerel basında yayımlanan ve parlamentoda paylaşılan verilere göre 2023’te Malta’da doğan bebeklerin yüzde 33,6’sı yabancı annelerden dünyaya geldi; yani konu artık marjinal değil, genişleyen bir aile kitlesini ilgilendiriyor.

Türk aileler açısından risk yalnızca “vatandaşlık alamamak” değil. Asıl kritik nokta, çocuk 18 yaşına geldiğinde eğitim, çalışma hayatına geçiş, burs, oturum yenileme ve uzun vadeli aidiyet duygusunun aynı anda belirsizleşebilmesi. Özellikle Malta’da doğmuş veya çocukluğunu tamamen burada geçirmiş gençler için bu durum, “memleket” olarak bildikleri yerle hukuki bağlarının zayıf kalması anlamına geliyor. Kilise raporunun “de facto Maltese” vurgusu da tam burada önem kazanıyor: tartışma, yalnızca göç değil, Malta’nın kendi içinde büyüyen yeni kuşağı nasıl tanımlayacağı meselesine dönüşüyor.

The post Malta’da Doğan Çocuklara Vatandaşlık Verilsin: Kilise’den Çağrı appeared first on Malta Haber.