Masumiyet Müzesi, Füsun ve Kemal, böyle aşklar da varmış, yok canım bu aşk değil, adam narsist, aman eskiden narsist diye bir şey mi vardı, karaktersiz denirdi, 70ler ne güzelmiş, bak bak şu apartmanın yerinde şimdi butik var…

Hangi ortama girsem kulağıma gelen konuşmalar Füsun ve Kemal, Masumiyet Müzesi hakkındaydı. Tabii ki ben de diziyi izledim ve çok beğendim.

Orhan Pamuk’un Masumiyet Müzesi’ni bu kadar çok sevmemizin, üzerine saatlerce konuşmamızın ve o tozlu Çukurcuma sokaklarında Füsun’un hayaletini aramamızın tek bir sebebi var: Biz artık “beklemeyi” ve “tek bir eşyaya ruh yüklemeyi” unuttuk.

Bugün her şeyin Instagram “story”lerinde 24 saat içinde buharlaştığı, aşkın bir “beğeni” ya da “kaydırılan bir profil” mesafesine indiği bir dünyada; Kemal’in 4213 adet izmariti tek tek dizmesi bize bir “delilik” değil, bir “kutsallık” gibi geliyor.

Füsunlar ile dijital dünyanın Kemal’leri arasındaki o uçurumu anlatan ironik ve derin analiz:

Beklemenin Estetiği vs. “Görüldü” Trajedisi

Kemal, Füsun’u sekiz yıl boyunca o akşam yemeklerinde bekledi. Yan yana oturup konuşamadıkları, sadece birbirlerinin varlığını hissettikleri o sessiz saatler, bugün bize imkânsız gibi geliyor. 2026’da birine mesaj atıp 8 dakika “görüldü” yanıtı alamazsak, o aşkı “toksik” ilan edip, çok seviyorum dediğimiz kişiyi engelliyoruz.

Masumiyet Müzesi’nin bu kadar sevilme nedeni, Kemal’in sabrına duyduğumuz gizli hayranlık. Bizler artık birinin saçının kokusunu içimize çekmek yerine, profilindeki “son görülme” saatini takip ediyoruz. Kemal’in Füsun’un bardağını çalması bir tutkuydu; bizim birinin fotoğrafını “stalk”lamamızise sadece verilere takılıp kalmak.

Eşyaların Ruhu vs. Ekranın Soğukluğu

Kemal için bir tuzluk, bir toka ya da bir sinema bileti, Füsun ile geçirilen o kutsal anın somutlaşmış haliydi. Müze, o eşyaların dile gelmesiydi.

Şimdi her şey dijital. Füsun’un meşhur sarı elbisesi bugün bir butiğin web sitesinde “stokta yok” ibaresinden ibaret. Kemal bugün Füsun’un izmaritlerini biriktiremezdi; muhtemelen Füsun elektronik sigara içerdi ve Kemal de sadece onun şarj kablosunu saklayabilirdi. Eşyaların yerini pikseller aldığından beri, aşkın ağırlığı da kayboldu. Bir müze dolusu eşya mı daha ağır, yoksa telefonunuzdaki 5000 fotoğraflık bir albüm mü? Cevap belli, fiziksel olan, acıtır; dijital olan, sadece yer kaplar.

Nostaljik Bir Melankoli: Modern Füsun’un Kaçışı

Orijinal Füsun, 1970’lerin İstanbul’unda hapsolmuş, arzuları ile toplum arasında sıkışmış bir kadındı. Bugünün Füsun’u ise özgür ama “erişilebilir” olmanın yorgunu.

Dizide ve filmde gördüğümüz o derin bakışlar, bugün bir “selfie” filtresinin arkasına saklanmış durumda. Füsun bugün yaşasaydı, Kemal’in takıntısından kaçmak için kullanıcı adını değiştirir, saçlarını platin rengine boyatıp kimliğini saklamaya çalışırdı. Ama Kemal, algoritmanın yardımıyla onu yine bulurdu. Kaçacak bir Çukurcuma kalmadı, her yer dijital birer vitrin.

Bu romanın ve hikâyenin bu kadar sevilmesinin asıl nedeni, “yavaş aşkın” son kalesi olmasıdır. Bizler, Kemal’in o hastalıklı ama sadık aşkında, kendi sığ ilişkilerimizin panzehrini buluyoruz.

Görsellik işin içine girdiğinde, eski İstanbul’un sarı ışıkları, bugünün LED aydınlatmalı, soğuk Nişantaşı kafelerine bir başkaldırı gibi duruyor.

İronik gerçek, biz Kemal’i seviyoruz çünkü o, bir kadını sevmek için telefonuna ihtiyacı olmayan son adamdı. O, Füsun’u bir “bildirim” olarak değil, bir “varlık” olarak sevdi.

Pikseller Arasında Kalan Bir Aşk Masalı

Masumiyet Müzesi, bize aşkın bir “proje” ya da “sosyal medya içeriği” olmadığını hatırlatıyor. Bugün Füsun ve Kemal yaşasaydı, muhtemelen ilk kavgada birbirlerini takipten çıkarırlardı. Müze ise hiç açılmazdı; çünkü anılar “Cloud”da silinir giderdi.

Bu yüzden o kitabı her açtığımızda ya da diziyi her izlediğimizde aslında şunu diyoruz: “Keşke benim de uğruna 4213 izmarit biriktirecek kadar vaktim, sabrım ve ruhum olsaydı.” Ama ne yazık ki, şarjımız bitiyor ya da bir sonraki kaydırmaya geçiyoruz.

Kemal, muhtemelen Instagram’ın “Taslaklar” kısmını bir tür dijital müzeye dönüştürür, ama cemiyet hayatındaki imajı sarsılmasın diye bu paylaşımların hiçbirini yapmaya cesaret edemezdi. Kemal günümüzde böyle bir aşk yaşasaydı neler olurdu peki?

İşte Kemal’in asla paylaşamadığı, pikselleri yaşla dolu o dijital müze arşivinden bazıları:

Kemal Basmacı’nın Yayınlanmamış Instagram Taslakları

1. Taslak: “Eşyaların Pikselli Ruhu”

Görsel: Füsun’un az önce içtiği, üzerinde ruju kalmış bir kağıtkahve bardağının portre modunda çekilmiş fotoğrafı.

Konum: Bebek Starbucks (Ya da Füsun’un check-in yaptığı herhangi bir yer).

Caption: “Hayatımın en mutlu anıydı, farkındaydım. Çünkü bardağın üzerindeki ruj lekesinden evlerine gittiğimde gizlice alacağım ve anı olarak saklayacağım eşyayı bulmuştum,Füsun’un muhteşem kırmızı ruju. Sibel ile evlilik hazırlığındaki o soğuk pırlantalar yerine, bu karton bardağın ısısı kalbimi yakıyor. Füsun, sen bu bardağı geri dönüşüme attın ama ben ruhumu o çöp kutusuna kilitledim. #MasumiyetMüzesi #DigitalArchive #RujLekesi#UnrequitedLove”

2. Taslak: “Gümüş Platin Melankoli”

Görsel: Füsun’un arkası dönükken çekilmiş, saçlarının parladığı bulanık bir kare.

Caption:”Saçlarını gümüş platin yapmışsın Füsun. 1975 model bir Chevrolet’nin tamponu gibi parlıyor anılarımız. Sen bu rengi ‘yeni bir başlangıç’ sanıyorsun, oysa ben o gri tonlarında, seninle Çukurcuma’da kaybolduğumuz o tozlu günleri görüyorum. Seni ‘Close Friends’e eklemedin diye mi bu kadar soğuk bu pikseller? #SilverHair #ModernFüsun#SeenByEveryoneButMe”

3. Taslak: “4213 Bildirim”

Görsel: Telefonun kilit ekranında biriken yüzlerce okunmamış bildirim (Sibel’den ‘Neredesin?’ mesajları).

Caption: “Füsun, bugün senin profilini tam 4213 kez ziyaret ettim. Eskiden izmarit biriktirirdim, şimdi ‘stalk’ verisi topluyorum. Algoritmalar seni unutturmaya çalışıyor, önüme ‘Tanıyor Olabileceğin Kişiler’ diye başkalarını çıkarıyorlar. Bilmiyorlar ki ben senin İnstagram’daki ilk gönderine kadar indim. Sen benim en büyük ‘error’umsun. #AlgorithmOfLove#StalkerDiyeceklerBiliyorum

Füsun’dan Kemal’e Atılmamış Bir DM Zinciri

Kemal’in bitmek bilmeyen “beğeni” ve “hikâye izleme” tacizine karşılık Füsun’un klavyesinden dökülen ama asla “Gönder”e basılmayan o mesaj:

Füsun: “Kemal, saçlarımı platin yaptım çünkü o eski, sarı elbiseli kızı öldürmek istedim. Sen hala 4K çözünürlükte benim 144p’lik anılarımı arıyorsun. Müze kuracağına, şu telefonunu şarja tak da gerçek dünyaya dön. Saçlarım gümüş olabilir ama kalbim metalik değil, sadece yorgun. Lütfen artık hikâyelerime bakmayı bırak, ya da bir kere olsun ‘like’ atmak yerine gerçekten nasılsın, diye sor ya da sorma, çünkü yanıt vermeyeceğim. #BlockListComingSoon”

İşte bu yüzden Masumiyet Müzesi çok sevildi. Çünkü Kemal, Füsun’un dijital yansımasını değil, varlığını istiyordu. Biz bugün ekranı kaydırdıkça binlerce Füsun görüyoruz ama hiçbirinin “izmaritine” dokunacak kadar âşık olamıyoruz ve vakit ayırmıyoruz.

Çukurcuma’nın tozlu rafları yerini bulut tabanlı sunuculara bıraksa da, insan kalbinin o meşhur sızısı değişmiyor:

“Hayatımın en mutlu anıymış, farkında değildim; çünkü o sırada telefonumun şarjı %1’di.”

The post DİDEM GÖRKAY YAZDI: GÖRÜLDÜ ATILMAYAN 8 YIL VE MAVİ TIK BEKLERKEN GEÇEN BİR ÖMÜR appeared first on Malta Haber.

Gerekli bürokratik işlemlerin tamamlanmasının ardından yazar Hasan Çakmak’ın kitapları kütüphanede gerçek ve sanal ortamda görünür kılınacak.Başkent Valletta’da Cumhuriyet Meydanı’nda bulunan ve referans kütüphanesi olarak kabul gören kütüphane,  ŞövalyeLouis Guérin Tencin’in koleksiyonlarından BüyükÜstat Emmanuel de Rohan-Polduc tarafından 1776 yılında kuruldu . 1925’ten buyana yasal bir emanet kütüphanesidir.

Yazar Hasan Çakmak’ın kitapları Malta Ulusal Kütüphanesi öncesinde dünyanın en prestijli kütüphanelerinin başında gelen American Kongre Kütüphanesi ve British Library London’da kabul edilmişti.

Yazar Hasan Çakmak Malta/Valetta öncesinde Türkiye’de İstanbul’da düzenlenen Direklerarası Seyirci ödülleri törenine katılmış ve ödüle layık görülmüştü.

Yazar Hasan Çakmak Malta sonrası Türkiye’ninAdana şehrinde yapılacak olan ödül törenine katılacak.

YDÜ BANK’A TEŞEKKÜR

Yazar Hasan Çakmak Malta’nın başkenti Valetta’ya yaptığı kültür sanat yolculuğu sırasında uçak bileri ile ilgili katkılarından dolayı Yakın Doğu Bankası yetkililerine teşekkür etti.

Bu tür desteklerin devlet ve hükümet yetkililerine de örnek teşkil etmesi gerektiğini ifade eden Hasan Çakmak, yapılan katkılar ülkemize yeni ödüller getirmemizin yolunu açacaktır şeklinde konuştu.

The post Hasan Çakmak’ın Kitapları Malta Ulusal Kütüphanesi’nde appeared first on Malta Haber.

Kıbrıs Türk basınında muhabirlikten foto muhabirliğine, sayfa sekreterliğinden editörlüğe kadar birçok görevde bulunan Hasan Çakmak; “Gözlerinden Kalbime Süzülen Damlacıklar”, “Sıla 4 Efsanesi”, “Kıbrıs Türk Müzik Tarihinden Kesitler”, “Önce İnsan”, “Yol”, “İnsanın Hayalleri Olmalı” başta olmak üzere çok sayıda esere imza attı. Edebiyat ve kültür alanındaki çalışmaları, yalnızca Kıbrıs’ta değil, dünya çapında yankı buldu.

Dubai Emirates Writer Union tarafından Abu Dhabi’de düzenlenen törende kültür-sanat alanında dünya genelinde yaptığı katkılar nedeniyle ödüle layık görülen Çakmak, Paris’te “Scambi Letterari” davetlisi olarak kitaplarını imzaladı. Paris’in simge noktası Champs Elysees’de yer alan Public Bookstore’da eserleri dünya kitaplığına kaydedildi.

TÜYAP Kitap Fuarı’nda “Damlacıklar” kitabının 7. baskısı okuyucuyla buluşurken, “İnsanın Hayalleri Olmalı” adlı seyahatname türündeki eseri yalnızca iki ayda ikinci baskıya ulaştı. Kitap; Ankara, İstanbul, Londra ve Varşova’da düzenlenen imza günleriyle uluslararası tanıtım başarısı yakaladı.

Dünyanın en büyük kütüphanelerinden biri olarak kabul edilen Amerikan Library of Congress ile Oxford Üniversitesi Kütüphanesi, Hasan Çakmak’ın eserlerini koleksiyonlarına dahil etti. 2020 yılında İngiliz Lordlar Kamarası’nda edebiyat ve kültür üzerine konuşma yapan Çakmak, Azerbaycan’da Filoloji dalında Profesörlük unvanı aldı. MyART Sanat Merkezi tarafından ise “Yılın Yazarı” seçildi.

Bugün Avrupa Gazeteciler Derneği Kıbrıs Temsilciliği görevini yürüten, aynı zamanda Türkiye Tiyatro Gazetesi’nin Kıbrıs Temsilcisi olan Hasan Çakmak, Sanat Kıbrıs gazetesini Malta okurlarıyla da buluşturmak için çalışmalarını sürdürüyor.

Çakmak, dijitalleşmenin hızla arttığı günümüzde gazete kültürünün yok olmaması gerektiğine vurgu yaparak, Sanat Kıbrıs’ın hem Türkçe hem İngilizce yayımlanan, aylık ve sadece 1 Euro’ya temin edilebilen bir kültür-sanat gazetesi olduğunu belirtti. Yeni neslin kültür ve sanatla bağını koparmaması için basılı yayınların yaşatılmasının şart olduğunu ifade eden Çakmak, Malta’daki okurları Sanat Kıbrıs gazetesini okumaya ve desteklemeye davet etti.

Sanat, kültür ve edebiyatın sesi olan Sanat Kıbrıs; yalnızca bir gazete değil, bir kültür mirasıdır.

The post Gazete Kokusu, Sanatın Sesi: Hasan Çakmak Malta’da Sanat Kıbrıs’ı Anlattı appeared first on Malta Haber.

 2025 yılının bittiği şu günlerde, yayınlanışının 50. yılını dolduran Yaşar Kemal’in Yılanı Öldürseler, sadece bir köy draması değil, bireyin kaderle yaptığı başarısız bir pazarlık girişimi üzerine yazılmış müthiş soğuk ve dairesel bir trajedi raporudur. 1975 yılında yayımlanan bu eser, yarım asırdır Anadolu’nun töre ve çaresizlik zincirini edebiyatın en keskin dillerinden biriyle analiz etmektedir.Romanın kalbinde, annesi Zeyno tarafından töre gereği öldürülmek zorunda olan küçük Hasan durur. Bu, sadece bir namus meselesi değil; babasız kalmanın metafizik sonucudur. Baba, evin içindeki ilk ve en somut kanundu. O kaçınca, otoritenin somut temsilini de beraberinde götürdü. Ve bu boşluk, köyün kolektif aklı tarafından anında dolduruldu. Töre, Tanrı’nın bir vekili, bir ‘yedek işletim sistemi’ gibi devreye girer. Ancak bu sistem, affetme veya merhamet gibi kullanıcı dostu özelliklere sahip değildir. Töre, sadece tekrar komutunu tanır.

Alıntı: “O, o çocuğun anasıydı ama o çocuğu gene de öldürmek zorundaydı.”

Bu zorunluluk, ne bir kanun maddesidir ne de ilahi bir emir. Bu, seçeneksizliğin dairesel ironisidir. Baba kayıptır, Tanrı sessizdir; geriye sadece bir köyün, kendi yarattığı zalim bir kural kalır. Yaşar Kemal’in dehası buradadır: O, töreyi, insanın kendi kendine icat ettiği en saçma, en acımasız tanrı olarak gösterir. Bu Tanrı, kurbanlarını seçerken dahi hiçbir mantık aramaz.

Zeyno’nun İkilemi: Vicdanın Bürokratik Çıkmazı ve Dilin İhaneti

Zeyno, romanın en ironik ve en modern figürüdür. O, ne bir Antik Yunan kahramanı gibi kaderine isyan edebilir ne de bir melodram kraliçesi gibi sadece ağlayabilir. O, sistemin çaresiz bir memurudur. Görevi, kendi oğlunu, kendi eliyle, kendi vicdanının mührüyle imha etmektir. Kurşun, sadece bir görev teslim formudur. Ya oğlunu öldürüp köyün ‘Toplumsal Huzur’ adlı absürt faturasını ödeyecek, ya da ikisi birden ‘toplumsal düzeni bozmaktan’ aforoz edilecektir.

Yaşar Kemal, Zeyno’nun iç dünyasını anlatırken, bizi sürekli bir psikolojik cenderede tutar. Annelik içgüdüsü ile toplumsal emir arasındaki bu mücadele, romanın gerilimini yükselten ana mekanizmadır. Bu, sadece bir annenin çaresizliği değil; insan ruhunun, saçma kurallar karşısındaki çöküş raporudur.

Romanda dilin kendisi de Zeyno’ya ihanet eder. Yazar, Zeyno’nun iç konuşmalarını ve yalvarışlarını, köyün demir gibi katı, tekrara dayalı diliyle karşılaştırır. Zeyno’nun kişisel acısı, törenin kuru, duygusuz ve tarafsız diline çevrilmek zorundadır. Aşk, hüzün, annelik; hepsi Namus adlı tek bir soyut ve işlevsiz kavrama indirgenir.

Sinema Uyarlaması: Eksik Metin ve Fazla Melodramın Kısa Devresi

Şerif Gören’in yönettiği 1981 tarihli film, romandan gücünü alsa da, eserin nihai anlamsızlığını ve metafizik yükünü ekrana taşıma konusunda sekteye uğrar. Film, sinemanın hızı ve gerektirdiği düzlemsel dramatik akış nedeniyle, romandaki törenin psikolojik demirini ekrana taşıyamaz.

Romanda, törenin baskısı, okuyucunun boğazını sıkan bir sis gibidir; sessizlikte ve bekleyişin kasvetinde gizlidir. Filmde ise, bu baskı zaman zaman ‘kötü köylü-iyi anne’ gibi basit ikilemlere indirgenir. Oysa Yaşar Kemal’in köyü, sadece bir mekân değil, bir kader fabrikasıdır. Romanın asıl ironik gücü, Hasan’ın kendi katilini (annesini) koruma güdüsüdür. Çocuk, bu saçma zorunluluğu kabullenerek gönüllü kurban rolüne soyunur. Film, bu karmaşık psikolojik katmanı yakalamakta zorlanır, genellikle çatışmayı daha konvansiyonel sinema diline tercüme eder. Oysa Yaşar Kemal’in amacı, kaçışın imkânsızlığını kanıtlamaktır. Sinema, bize kaçış için dar bir kapı gösterir; roman ise o kapının arkasında başka bir duvar olduğunu fısıldar.

Nihai İronik Sonuç: Yılan, Kurtuluş ve Dairesel Zamanın Soğukluğu

Roman, yılanın öldürülmesi ile çocuğun kaderi arasında kurulan absürt ilişkiyle zirveye ulaşır. Töre, tıpkı Tanrı gibi, insanlara anlamsız görevler yükler: Bir yılanı öldürmek, bir günahı temizleyecektir. Bu, ilkel bir kriptolojidir.

Alıntı: “Oysa çocuk öldü. Oysa o yılanı öldürseler, çocuk kurtulacaktı.”

Bu alıntının gücü, ‘oysa’ bağlacında gizlidir. Bu, sadece bir pişmanlık değil, evrenin çalışmayan mantığına yönelik bir itirazdır. İnsan, töreden, kaderden kurtulmak için ne kadar saçma bir görevi yerine getirmeye çalışır? Yılan, doğanın kurbanıdır; çocuk ise geleneğin saçma inancının kurbanı.

Yaşar Kemal, bu romanla şunu ilan eder: Hayat, sadece bir döngüdür. Kaçmak istersin, ama döngü seni yakalar. O kurşun, sadece Hasan’ı öldürmez; törenin, kaderin ve anlamsız zorunluluğun sonsuza dek devam edeceğini de tesciller. Çocuk ölür, yılan yaşar, töre ise gülümseyerek bir sonraki kurbanı bekler.

50. yıldönümünde dahi Yılanı Öldürseler, sadece bir dram değil, yitirilmiş otoritenin ve bireyin sonsuz yalnızlığının edebiyattaki en sert manifestolarından biridir. Yarım asır sonra bile, romanın yarattığı o soğuk ve dairesel trajedi, bize trajedinin asla tükenmediğini, sadece kurbanlarını değiştirdiğini ve en büyük otoritenin (Töre), en büyük anlamsızlıkta saklı olduğunu fısıldamaktadır. Eser, bu acı gerçeği, Anadolu’nun çorak topraklarına kesin ve ironik bir mühür olarak vurmuştur.

The post DİDEM GÖRKAY YAZDI; VARLIĞIN ÇEMBERİ, TÖRESEL KRİPTOLOJİ VE İNTİKAMIN DAİRESEL İRONİSİ: YILANI ÖLDÜRSELER 50.YILINDA appeared first on Malta Haber.