Gurbet bir nevi insanın ikinci bir şansı. Kendinizi temize çekmeniz, yeni bir sosyolojik kimlik inşa etmeniz için yeni bir şans, beyaz bir sayfa.

Maalesef gurbet ellerde tüm hemşehrilerin kalpleri bu sayfa kadar beyaz olmuyor. Bu sosyolojik kimlik inşasında bazı kimseler bu tanınmama, siciliyle bilinmeme hâlini acayip bir şekilde krediye tahvil edip kendilerine yeni kazanç kapıları aralayabiliyorlar.

Bugünlerde ev işleri, tamirat vb. konular olsun, yurtdışında eli iş tutan zevatla ziyadesiyle mesaim olduğu için yakinen müşahede etme fırsatı yakaladım.

İyileri, helal maişet derdinde olan zanaat sahibi esnaf hemşehrilerimizi tenzih ediyorum. Onların varlığı yurtdışındaki itibarımızın teminatı.

Başlıyoruz…

Gurbet ellerde hizmet veren hemşehrilerimizin kimi, kendilerine yaklaşırken kullandığınız hürmetkâr dile aynıyla mukabele ederek dostane hukuku derinleştirme yolunu tercih ederken; kimi de “yumuşak başlı isek, kim dedi uysal koyunuz” dedirtecek kadar Ali Cengiz oyunlarına tevessül edebilecek kimseler maalesef.

Yıllar önce bir filmin mottosu olarak görmüş idim: “Öleceklerini unutmuş olanlar için” yazıyordu. Bir gün yurtdışında yaşayan hemşehrilerim için bir ticari münasebet rehberi yazacak olsam dibacesine kesinlikle bu sözü koyardım… Anlayan olur mu idi, belki…

İnsanların bir Türkçe söz duyduğu anda başını çevirip dikkat kesildiği, memleketinden birini gördüğü bir akrabasını görmüş kadar hürmet gösterdiği yaban ellerde, kişinin ticaretinde kendi yurdundan birini tercih etmesini çok görmemek lazım. Yaban elleri hemşehrileri için yaman ellere çevirenlere sitemimiz. Yine söyleyelim, iyileri tenzih ediyoruz.

Bütün menfi tecrübelere, gönül mahzunluklarına rağmen Türklerin bulunduğu yerde bulunmam, Türklerle iş yapmam, benden uzak olsunlar demeyi zul; ülkemden biri bir derde düçar olduğunda haberdar olan ben isem, “yettim” diyebilmeyi canıma minnet sayarım.

Ama gene de yapacağım birkaç ikazı okurların nazar-ı dikkate almasını hususen rica edeceğim.

Bektaşilerin güzel bir sözü var: Hatır kalsın yol kalmasın, diye. Rehberiniz yola girmeden önce size yolun bütün usul ve erkânını anlatır. Hatta hatır hilafına yolun bazı gerçeklerini size açıklar; bu sebeple hatır kalsın yol kalmasın derler. Bittamam açıklar usul ve erkânı.

Yurtdışında hemşehrilerimizle bir iş yaparken mümkün mertebe sözleşmenizi yazılı yapın, ister bir parça kâğıt gibi bir peçeteye olsa bile yazın.

“Fiyat henüz belli değil”, “Ben sana/size dönüş yapacağım”, “Şu iş bitsin icabına bakarız” önemli sinyaller. Bu sinyalleri aldığınızda alarm olmasa bile şerit ihlallerinin başladığını anlayıp teyakkûza geçmenizi öneririm.

Gurbet insana kendini çaresiz hissettirir; dil bariyerinden, yol yordam bilmeyişinden, bürokrasiden, neyden derseniz ondan. Korkmayın. Nihayetinde cangılda değilsiniz. Hukuki yollarla hakkınızı aramaktan imtina etmeyin. Hukuk evet topaldır, ağır aksak gider, yavaş gider ama âmâ değildir. Siz ihtilafınızı hukuki forma taşıyınca karşı tarafta da, belki sizin mağduriyetinizi keyifle izleyen tarafta da kaşıntıları başlar, huzursuzlanmaya başlar. Bu yasal zorunluluk, hesap verecek olma gerçekliği onun tarafında da bazı konuları, özellikle zarar tazmini ve uzlaşıyı gündeme getirir. Yani bir nevi hukuk “Öyle yağma yok!” diyecek yegâne otorite olarak oradadır ve tokmağı masaya vurmak üzeredir.

Bunları damdan düşmüş biri; bu meselede başı yanmış, ağzının tadı kaçmış biri olarak söylüyorum.

Şöyle düşünüyor olabilirsiniz: Ben yanmasam, sen yanmasan, biz yanmasak nasıl bulacak bu zevat yolunu?

Efendim yolunu bulmak, maişetini kazanmak için daha erdemli yollar var; belki benim, sizin, bizlerin dikkati bu zevatı böyle müspet bir yola sevk eder; belki böyle bir hayra vesile oluruz.

Dikkat, hukuku işletmek, insanlığın en büyük bağışıklık mekanizmalarından biri olan bu nevi olumsuz davranış ve davranış sahiplerini toplum vicdanında mahkûm etmek, bu nevi hadisatın tekrarına mutlaka mâni olacak tedbirlerden olabilir.

Kendime geçmiş; size de hiç gelmeyecek olması dileğiyle.

The post Ziyahan Albeniz Yazdı: Yurtdışında Hemşehrilerle İş Yapma Rehberi appeared first on Malta Haber.

Son günlerde en çok konuşulan konulardan biri olan penguen meselesinden bahsetmesem olmazdı.

Bir haftadır Werner Herzog’un 2007 yapımı Encounters at theEnd of the World belgeselindeki “yolunu şaşıran penguen” ile ilgili binlerce post paylaşıldı, kimileri onu haklı bulurken kimileri aptallık yaptı, dedi.

Sıradan bir doğa belgeselini en çok konuşulan belgesel yapan sekans şöyleydi:

Binlerce penguen, evrimsel bir itaatle denize —yani tabağındaki yemeğe ve güvenli vasat rutine— doğru paytak adımlarla ilerlerken, bir tanesi aniden durur. Konfor alanından çıkmaya karar vermiştir çünkü rutin her zaman sıkıcıdır,düşüncesi son zamanlarında aklında dönmeye başlamıştır. Arkasını döner son kez eski hayatına bakar her şey gözüne boş görünür ve uçsuz bucaksız, buzdan dağlara doğru yürümeye başlar.

Herzog sorar: “Neden?” Bilim insanı cevap verir: “Bilmiyoruz ama oraya giderse ölecek.”

İşte bu, modern insanın sabah alarmını erteleyip LinkedInprofilini güncellerken hissettiği o varoluşsal sancının kuş tüyü kaplı halidir. Son zamanların en çok konuşulan konusunu hiçliğe yani ölüme yürüyen pengueni ve onun izinden giden modern insanın “Başarısızlık Estetiği” üzerine kurulu trajikomik durumu, sosyal medyanın o sığ ve yalan dünyasıyla sentezleyerek baştan aşağı ele alalım.

Başarı Hapishanesi: “Açık Büfeye mi, Yoksa Hiçliğe mi?”

Modern dünya için başarı, o denize ulaşan penguen olmaktır. Karnın doysun, bir eşin olsun, sürü seni onaylasın. Sosyoloji buna “sosyal uyum” der, biz buna “görünmez prangalar” diyoruz. Penguen sürüsü, sabah metrobüs kuyruğundaki beyaz yakalılara benzer. Herkes aynı yöne gider çünkü herkesin karnı açtır ve herkes denizde balık yani maaş olduğunu bilir.

Ama bütün dünyanın konuştuğu “filozof penguen” bir anda şunu fark eder: “Neden her gün balık yiyoruz abi? Alternatifimiz yok mu? Her yer beyaz başka renk yok mu? ” Bu bir aydınlanma değil, muazzam bir o kadar da yasak olan şeyin insanı heyecanlandırması gibi muhteşem bir hatadır. İnsanlık da böyledir. Toplum bize “Oku, iş bul, evlen, taksit öde ve öl” der. Bu bizim sahilimizdir. Ama bazılarımız, tam terfi alacakken aniden durur ve “Ben aslında seramik boyamaatölyesi açmak istiyorum” diyerek Antarktika’nın buzlu dağlarına yani bilinmezliğe doğru yürümeye başlar.

Sosyal Medya Sahteliği: “Ölürken Bile Estetik Görünmelisin”

Eğer o dağa doğru yürüyen penguenin bir Instagram hesabı olsaydı, o ölüm yolculuğunu bize bir “Life Transformation” (Hayat Dönüşümü) olarak pazarlardı.

Filtreli Trajedi: Penguen, açlıktan ölmek üzereyken “Ait olduğum yeri buldum. #Blessings #NatureLover” yazıp, arkadaki bembeyaz ve ölümcül buz dağını “soft” bir filtreyle paylaşırdı.

LinkedIn Sahtekârlığı: Dağ yolunda ayağı kayıp düştüğünde, bunu “Hatalarımdan ne öğrendim? Zorluklar bizi güçlendirir! #Resilience #Leadership” diye bir postla taçlandırırdı.

Gerçeklikten Kaçış: Sürü denizde balık peşinde koşarken, bizimki dağın tepesinde “Huzuru kendi içimde buldum.” derdi. Oysa içindeki tek şey, birazdan donacak olan organlarının son çırpınışlarıdır.

Modern insan da böyledir; batarken bile telefonunu çıkarıp “Manzara harika” diye story atan, ev kredisi borcu yüzünden uykusu kaçarken internetten alışveriş yapmaya devam edenbirer dijital penguendir.

Başarısızlığın Estetiği: Görkemli Bir Çöküş

Genelde başarının fotoğrafları çekilir; ama başarısızlığın bir sinematografisi vardır. Dağa yürüyen penguen “başarısız” bir hayvandır; neslini devam ettiremez, karnını doyuramaz. Ama binlerce birbirinin aynısı penguenin arasında sadece onun hikâyesi anlatılmaya değerdir.

Modern insanın başarısızlık estetiği de böyledir:

Konfor Alanı İntiharı: Her şey yolundayken istifayı basıp hiç bilmediği bir işe girmek ve bunu Twitter’da (X) “Zincirlerimi kırdım” diyerek duyurmak.

Sosyal İntihar: Kimsenin anlamadığı bir sanat dalıyla uğraşıp, akşam yemeğinde “Ne iş yapıyorsun?” sorusuna “Ruhumu arıyorum.” diye cevap vererek masadaki herkesi germek.

Kara Mizahın Zirvesi: Başarısızlık, bir son değil; sistemin size dayattığı “kazanma” oyununu oynamayı reddetmektir. Dağa giden penguen, “Ben bu oyunda yokum, gerekirse donarak ölürüm ama o balık kuyruğuna girmem.” diyerek sürüye başkaldırmıştır, sessiz isyanını tüm dünyaya izletmiştir.

Konfor Alanı Hapishanesinden Kaçış: Absürt Yollar

Peki, modern insan bu ısıtmalı hücresinden nasıl kaçar?

Dijital harakiri yaparak akıllı telefonu denize atıp, şehirden uzak bir köyde “Toprağa değeceğim.” demek. Bu, dağa yürüyen penguenin balık yemeyi reddetmesidir. Genelde ilk fatura geldiğinde veya internet çekmediğinde penguenimiz dağdan aşağı yuvarlanarak sahile döner.

Kurumsallıktan Spiritüalizme Geçiş: Plaza dilini bırakıp aniden “enerjiler, çakralar ve evrenin mesajları” hakkında konuşmaya başlamak. Bu kaçış yolu, Antarktika sıcağında güneşlenmeye çalışmak kadar absürttür ama en azından dağ yolunda yalnız yürürken ânlık mutluluk verir.

Zirve Bazen Yanıltır: İnsanlar bazen hayatlarında her şey yolunda giderken sırf “bir şeyler olsun” diye kendi kaoslarınıyaratırlar. “Bu ilişki çok huzurlu, kesin bir sorun var.” deyip kavga çıkaran sevgili ile “Denizde çok balık var, ben şu tepedeki buza bir bakayım.” diyen penguen aynı psikolojik bataklıktadır.

 Hepimiz Birer Dağ Pengueniyiz

Werner Herzog’un o pengueni çekmeye devam etmesinin sebebi, onun deliliğine duyduğu gizli hayranlıktır. Penguen, doğanın ona sunduğu “hayatta kalma” kontratını tek taraflı feshetmiştir.

Biz de her pazartesi sabahı işe giderken, aslında o penguenle göz göze geliyoruz. Bir yanımız denize gidip karnını doyurmak istiyor, diğer yanımız “Yürü be oğlum, o dağın arkasında ne var bir bak, en fazla donarsın.” diyor.

Günün sonunda, insanlık dediğimiz şey zaten binlerce yıldır yanlış dağlara doğru yürüyen, donan, ama yine de “Bakın farklı bir yere geldim!” diye bağıran bir penguen kolonisinden başka bir şey değildir. Başarı, sizi o koloniye hapseder; başarısızlık (ve onun estetiği) ise size o dağın zirvesinden dünyayı —ölmeden hemen önce de olsa— farklı bir açıyla görme şansı verir.

Eğer bir gün kendinizi herkesin gittiği yönün tam tersine yürürken bulursanız; korkmayın. Sadece penguenliğiniziyaşıyorsunuz. Tek sorun, yanınızda bir belgesel ekibi yoksabu görkemli başarısızlığınızın sadece sosyal medya profilinizde “Kayıp Aranıyor” ilanı olarak kalacak olmasıdır.

The post DİDEM GÖRKAY YAZDI; HEPİMİZ BİRER DAĞ PENGUENİYİZ appeared first on Malta Haber.

Dizinin ana teması olan “ölünce beni kim yıkayacak?” sorusu, aslında hayatın geçiciliğini ve insanın sosyal ilişkilerini sorgulamasını sağlıyor. Baki’nin, 30’lu yaşlarına kadar uzak durduğu sosyal hayata adım atması, izleyicilere yalnızlığın ve kaygının ne denli derin olabileceğini gösteriyor. Bu bağlamda, Baki’nin geçmişte yaşadığı travmalarla yüzleşmesi ve ölüm korkusunu anlaması, dizinin duygusal derinliğini artırıyor.

Ancak dizinin bazı sahneleri eleştiri oklarının hedefi haline gelmiş durumda. Toplumda var olan bazı olguların abartılı bir şekilde yansıtılması, izleyiciler arasında tartışmalara yol açıyor. Selçuk Aydemir’in yönetimindeki Gassal, toplumun gerçeklerini yansıtırken, bu gerçeklerin nasıl sunulduğu konusunda sorgulamalara neden oluyor.

Dizinin görsel estetiği ve oyunculuk performansları ise takdir topluyor. Ahmet Kural’ın Baki karakterine hayat vermesiyle birlikte, izleyiciye güçlü bir performans sergileniyor. Ancak bu güçlü performansın yanında, senaryonun bazı bölümlerinin yavan kalması ve olayların gelişiminde eksiklikler hissedilmesi eleştiriliyor.

Sonuç olarak, Gassal dizisi, hem derin bir hikaye sunması hem de toplumsal eleştirileriyle dikkat çekiyor. Ancak içerdiği bazı unsurların sorgulanması gerektiği ve daha dikkatli bir anlatım tarzına ihtiyaç duyduğu açıkça ortada. İzleyicilerin bu tür yapımları değerlendirirken, sadece eğlence değil aynı zamanda düşündürücü mesajlar aradıkları unutulmamalıdır. Gassal’ın gelecekteki bölümlerinde bu dengeyi kurup kuramayacağı merakla bekleniyor.

The post Umut Yılmaz Yazdı: “GASSAL Dizisi” appeared first on Malta Haber.

Bir düğün için bir araya gelen aile ve arkadaşların beklenmedik bir şekilde trajik bir olayla karşı karşıya kaldığı bir gizem ve dram hikayesini ele alıyor. Romanda olduğu gibi dizide de, düğün öncesi meydana gelen bir cinayet, olayların akışını tamamen değiştiriyor. Bu olay sonucunda düğüne katılan herkes bir şüpheli haline gelir ve karakterlerin sırları ortaya çıkmaya başlar. Bu bağlamda, zenginlerin hayatlarına yönelik eleştiriler, sınıfsal ayrımlar ve aşkın karmaşıklıkları derinlemesine işleniyor.

Zengin ailelerin dış dünyaya sergilediği mükemmel imaj ve bu imajın arkasındaki kişisel krizler, modern toplumda zenginlik ile mutluluk arasındaki ilişkiyi sorgulatıyor. Dışarıdan bakıldığında “mükemmel” görünen ailelerin iç dünyasında yaşanan gerilimler, toplumsal baskıların aile yapıları üzerindeki etkisini gözler önüne koymuş diyebiliriz.

Toplumsal yaşamda bireyler, dış dünyaya karşı belirli bir imaj sergilerken, iç dünyalarında bambaşka bir gerçekliğe sahip olabilirler. Özellikle sosyal medya üzerinden sergilenen sahte hayatlar da tam olarak bunu yansıtıyor. Çevreye yansıtılanla iç dünyada yaşanan şeyler çoğu zaman aynı olmuyor maalesef.

The Perfect Couple, sadece bir cinayet gizemi dizisi olmanın ötesinde, modern toplumun yapısal sorunlarına, aile ve toplumsal ilişkilere dair derin sosyolojik analizler yapılabilecek bir yapım olarak öne çıkıyor. Bu nedenle, sadece eğlence amaçlı bir dizi değil, aynı zamanda toplumsal yapılar ve bireylerin bu yapılar içindeki yerlerine dair bize eleştirel bir bakış sunuyor.

İyi seyirler!

The post Pınar Yalçınkaya yazdı: THE PERFECT COUPLE appeared first on Malta Haber.

Film, Evelyn Couch (Kathy Bates) isimli orta yaşlı bir kadının huzurevinde Ninny Threadgoode (Jessica Tandy) adında yaşlı bir kadınla tanışması ve onun anlattığı hikayelerle hayatının değişmesini konu alır. Ninny, Evelyn’e 1920’lerde Alabama’da yaşayan İdgie Threadgoode ve Ruth Jamison’ın sıra dışı dostluğunu ve yaşadıkları maceraları anlatır. Hikâye, kadınların cesaretlerini ve bağımsızlıklarını keşfetmeleri, geleneksel cinsiyet rolleriyle mücadeleleri ve birbirlerine olan bağlılıkları üzerinden ilerler.

Kadın karakterlerin güçlenmesini, dostluk ve dayanışma temalarını işlerken toplumsal normlara karşı duran bir anlatı sunar. Aynı zamanda ırkçılık, aile içi şiddet, cinsiyet eşitsizliği gibi konulara da değinir. Evelyn’in Ninny’nin anlattığı hikayelerden aldığı ilhamla kendi hayatını bambaşka bir şekilde dönüştürmesi, özellikle biz kadınlara ilham verici ve umut dolu bir mesaj sunar. Film, sadece dostluk temalı bir film olmanın ötesinde aynı zamanda toplumsal bir eleştiri niteliğindedir.

Biz kadınların, dünyanın neresinde, hangi yaşta olursak olalım değişim yaratacak güçlü bağlarımız ve cesaretimiz var. Tam olarak da bu sebepten bu film, dönemin ötesinde bir etkiye sahip.

İyi seyirler!

The post Pınar Yalçınkaya yazdı: “FRIED GREEN TOMATOES” (Kızarmış Yeşil Domatesler) appeared first on Malta Haber.