Uluslararası Koruma Ajansı’na (IPA) 2025 yılı boyunca yapılan ilk ve tekrar niteliğindeki sığınma başvurularının toplamı 545 oldu. Geçici koruma talepleri ve önceki olumlu kararların gözden geçirilmesine ilişkin başvurular bu sayının dışında tutuluyor. AB üyesi ülkeler arasında Malta, milyon kişi başına düşen sığınma başvurusunda on üçüncü sırada yer aldı. Kişi başına en yüksek başvuru oranı Yunanistan’da kaydedilirken, en düşük oran Macaristan’da görüldü.

Tekneyle gelişler arttı

Düşen başvuru sayısına karşın, denizden gelişlerde sınırlı bir artış yaşandı. Malta 2025 yılında yedi tekne karaya çıkışı kaydetti; denizde kurtarılarak havadan tahliye edilenler de dâhil olmak üzere bu çıkışlarla 246 kişi karaya ulaştı. Söz konusu rakam 2024’e kıyasla yüzde 3,4’lük bir artışı temsil ediyor. Karaya çıkarılanların büyük çoğunluğunu (yüzde 69,9) Asya ülkeleri vatandaşları oluştururken, yüzde 30,1’i Afrika kökenliydi. En yoğun ay, 61 kişiyle aralık oldu.

Başvuranların profili

2025’te tüm sığınma başvurularının yüzde 41,3’ü Asya kökenliydi. Suriyeliler, tüm başvuranların yüzde 22,9’unu oluşturarak en kalabalık grup oldu. Yaş dağılımında 18-34 yaş aralığı yüzde 54,5 ile en büyük dilimi meydana getirdi.

Kararlar ve itirazlar

IPA, 2025 yılında ilk derecede 198 olumlu sığınma kararı verdi; koruma tanınanların yüzde 28,3’ünü Suriyeliler oluşturdu. Aynı dönemde 303 başvuru ilk derecede reddedildi. Yüzde 40,0’lık onay oranıyla Malta, AB üyeleri arasında en düşük sığınma onay oranına sahip on üçüncü ülke oldu. En yüksek olumlu karar oranı yüzde 93,2 ile Estonya’da kaydedildi.

Uluslararası Koruma İtiraz Mahkemesi’ne (IPAT) 2025’te ilk derece kararlarına karşı 317 itiraz yapıldı; bu, bir önceki yıla göre yüzde 19,1’lik bir düşüş anlamına geliyor. Mahkeme işleme aldığı 188 itirazın yüzde 95,7’sini (180 dosya) reddetti. Malta, AB üyeleri arasında nihai derece kararlarında yüzde 4,3 ile en düşük sekizinci olumlu karar oranına sahip oldu. Portekiz ve Lüksemburg işleme aldıkları tüm itirazları reddederken, İtalya işleme aldığı itirazların büyük bölümünü yüzde 82,4 olumlu karar oranıyla kabul etti.

2025 sonu itibarıyla ilk veya nihai derece kararı bekleyen toplam 1.415 sığınma başvurusu bulunuyordu; bu, bir önceki yıla göre yüzde 5,5’lik bir azalmaya denk geliyor. Bunların 466’sı IPA’dan ilk kararı, 949’u ise IPAT’tan itiraz kararını bekliyordu. Karar bekleyenlerin yüzde 19,9’u Suriye, yüzde 12,7’si Libya ve yüzde 10,4’ü Sudan vatandaşıydı.

Geçici koruma: ezici çoğunluk Ukraynalı

Tüm AB genelinde 2022’den bu yana yürürlükte olan Geçici Koruma Direktifi kapsamında 2025’te yaklaşık 683 bin 480 geçici koruma kararı verildi. Bu kararların en büyük payını yüzde 25,6 ile Almanya, ardından yüzde 22,3 ile Polonya aldı. Malta ise 355 karar vererek AB toplamının yüzde 0,1’ini oluşturdu.

2025 sonu itibarıyla AB genelinde yaklaşık 4,3 milyon kişi geçici korumadan yararlanıyordu. Malta’da geçici koruma kapsamındaki 2.493 kişinin yüzde 99,2’sini Ukrayna vatandaşları meydana getirdi. Yararlananların yüzde 66,8’i kadın, yüzde 23,3’ü ise 0-17 yaş arası çocuklardan oluştu.

Açık merkezler, geri dönüş ve yerleştirme

2025 sonunda açık merkezlerde 211 kişi ikamet ediyordu; bu, 2024’e kıyasla yüzde 9,3’lük bir artış anlamına geliyor. Sakinlerin büyük çoğunluğu (yüzde 93,8) Ħal Far’da bulunuyordu ve açık merkez nüfusunun yüzde 80,6’sını erkekler oluşturuyordu. En büyük payı yüzde 15,2 ile Sudan, ardından yüzde 11,8 ile Somali vatandaşları aldı.

Yıl boyunca 36 kişi Malta’dan başka bir AB+ ülkesine yerleştirildi, iki kişi AB+ dışına yeniden yerleştirildi. Ayrıca 23 kişi Gönüllü Geri Dönüş programları aracılığıyla kendi ülkesine döndü.

The post Malta’da sığınma başvuruları 2025’te yüzde 22 geriledi, tekneyle gelişler arttı appeared first on Malta Haber.