Teyit’in aktardığı çerçeveye göre Google’ın paylaştığı 2025 verilerinde bir Gemini metin sorgusunun yaklaşık 0,26 mililitre su tükettiği belirtiliyor. OpenAI CEO’su Sam Altman da bir ChatGPT sorgusunun yaklaşık bir çay kaşığının 15’te biri kadar suya denk geldiğini söylemişti. Akademik çalışmalarda ise soru başına ortalama tüketimin 10 ila 50 mililitre aralığında olabileceğine işaret ediliyor. Yani ortadaki tablo, “6 litre” gibi çok yüksek bir rakamdan ziyade, birkaç damla ile onlarca mililitre arasında değişen tahminlere işaret ediyor.

Ancak haberin asıl önemli kısmı burada başlıyor. Araştırmacılar, düşük görünen bu rakamların çoğu zaman yalnızca veri merkezlerindeki doğrudan su kullanımını hesaba kattığını belirtiyor. Veri merkezlerine enerji sağlayan elektrik üretiminin su maliyeti, her hesapta aynı şekilde yer almıyor. Bu nedenle yapay zekânın gerçek su ayak izini konuşurken yalnızca kullanıcıların günlük sorgularına bakmak yeterli olmuyor.

Daha büyük çevresel yük ise model eğitim süreçlerinde ortaya çıkıyor. Teyit’in özetlediği araştırmalara göre GPT-3’ün eğitiminde yaklaşık 700 bin litre, Meta’nın LLaMA-3 modelinde ise yaklaşık 22 milyon litre su tüketildiği tahmin ediliyor. Bunun temel nedeni, yüksek işlem gücü gerektiren eğitim altyapısının ciddi bir soğutma ihtiyacı doğurması.

Bu konu Malta Haber okuru için de önemli. Çünkü mesele artık sadece “yapay zekâ ne kadar hızlı, ne kadar faydalı?” sorusu değil; aynı zamanda bu teknolojinin su, enerji ve altyapı üzerindeki görünmeyen maliyeti. Su kaynakları sınırlı ada ülkelerinde ve sürdürülebilirlik tartışmasının büyüdüğü Avrupa’da, yapay zekâ yatırımlarının çevresel etkisi önümüzdeki dönemde daha fazla sorgulanacak gibi görünüyor. Bu nedenle tek bir sorgunun birkaç damla su tüketmesi, konuyu önemsiz kılmıyor; asıl tablo, milyonlarca sorgunun ve dev eğitim süreçlerinin toplam etkisinde ortaya çıkıyor.

The post Bir Yapay Zekâ Sorgusu 6 litre Su Harcamıyor: Veriler Birkaç Damlalık Su Tüketimine İşaret Ediyor appeared first on Malta Haber.

Su Kaynakları Üzerinde Büyüyen Yük

Kaliforniya Üniversitesi’nde yapılan araştırmaya göre, GPT-3 ve BLOOM gibi büyük yapay zekâ modellerinin geliştirilmesi ve çalıştırılması sırasında kullanılan soğutma sistemleri ciddi miktarda su tüketiyor.

Karakaş, “İçilebilir ve kullanılabilir suya erişim zaten küresel ölçekte en acil sorunlardan biri. Bu tüketim, gelecekte su kıtlığını daha da derinleştirebilir,” dedi.

Yapay Zekânın Çevresel İkilemi

Yapay zekâ bir yandan enerji verimliliği, akıllı sulama sistemleri ve kaynak yönetimi gibi alanlarda çevreye fayda sağlarken, diğer yandan yüksek enerji ve su tüketimiyle yeni bir risk alanı yaratıyor.

• BLOOM modelinin eğitilmesi sonucu: 24,7 ton CO₂ emisyonu

• Modelin çalıştırılması ve ekipman üretimiyle: 50,5 ton CO₂ emisyonu

Bu rakamların küresel ısınma üzerindeki etkisinin giderek artabileceği vurgulanıyor.

“Su Ayak İzi Açıklanmalı”

Karakaş, teknoloji şirketlerinin modellerin su tüketimini şeffaf biçimde paylaşması gerektiğini belirterek:

“Su ayak izinin net belirtilmemesi, gelecekte çevresel açıdan sürdürülebilir yapay zekâ önünde büyük bir engel oluşturabilir. Karbon ayak izi ile birlikte su ayak izi de hesaplanmalı.”

Uzmanlar uyarıyor: “Su ayak izi açıklanmalı, aksi halde sürdürülebilirlik tehlikede.”

Küresel Su Kıtlığı ve Gelecek Senaryoları

• Halihazırda 4 milyar insan, her yıl en az 1 ay boyunca şiddetli su kıtlığı yaşıyor.

• 2030’da dünya nüfusunun yarısının ciddi su sıkıntısı çekebileceği öngörülüyor.

• 2040’ta her dört çocuktan biri su sıkıntısı çeken bölgelerde yaşayabilir.

Riskler Göz Ardı Edilmemeli

Dr. Karakaş, yapay zekâ uygulamalarının çevre, sağlık, eğitim, lojistik ve finans gibi alanlarda hızla yayıldığını belirterek şunları ekledi:

“Bu teknolojilerin enerji ve su tüketimi doğru yönetilmezse, küresel ısınma, su kıtlığı ve salgın hastalıklar gibi zincirleme sorunları tetikleyebilir.”

Kaynak:  uskudar.edu.tr

The post Yapay Zekâ Kullanımının Gizli Bedeli: 2027’de 6,6 Milyar m³ Su Tüketecek appeared first on Malta Haber.