Kaydetme Eylemi: İnsanlığın Yeni Bağımlılığı

Ölümün artık biyolojik değil, dijital bir anlık kesinti olduğu çağımızda, bir insanın son kaydı, onun gerçek vasiyetidir. Ruhlarımızın, yün hırkalar gibi sökülüp rüzgâra karıştığı kış mevsimlerinde, biz, geride ne bıraktığımızı merak ederiz. Cevap, masaüstümüzdeki ‘Son Kaydedilenler’ klasöründedir.

‘Son Kaydedilenler’ klasörü, arkeolojik kazı alanı gibidir. Orada, ne hayata dair derin bir mana, ne de her şeye yeniden başlatacak bir teselli bulursunuz. Bulduğunuz şey, bir insanın en çıplak ve en acınası halidir: Sürekli unutulan şifreleri ancak bir yere yazarak girdiğimiz sitelerde akıp giden zaman kaybı freni patlamış kamyon gibi hayatımızı ezip geçmektedir. Belki de sadece bir sefer girip kayıt olduktan sonra bir daha yolumuzun düşmeyeceği sitelere koyduğumuz birbirinden ilginç şifrelere yaratıcılığımızı harcadık. Mesela;

Üye olunan sitelerin parolaları:

stoktanevarsa.com

parola: beklemeyapmayalim

iadeetmeduragı.com

parola: osonkadehiicmeyecektik

dortsenedegelir.com

parola: mezarlıktamoda

olutrendlercumhuriyeti.com

parola: bunlarigiyersekzekimurendebizigorurmu

Unutmaktan korktuğumuz, ama varlığını idrak etmeye bile gerek duymadığımız binlerce dijital kimliğimizin şifresi. Bu, bir insanın kendi varoluşsal anahtarlarını, hiç açmayacağı kapılar için saklama çabasıdır. Dosyada en çok girilen sitelerin şifrelerinden sonra yolculuk devam eder.

Pazar_Kahvesi_Foto_Kırpılmış.jpg: Sahte neşenin, estetik kaygıyla işlenmiş, son rötuşu. Mutluluğun orijinal halinin silindiği, sadece paylaşılabilir versiyonunun kaydedildiği o an. Kaydetmek, bir güven eylemi değildir; bir erteleme eylemidir. “Şimdi bitemez, daha düzenleyecek satırlarım var,” diyen beynin, mutlak hiçliğe karşı açtığı son ve trajikomik savaştır.

Gerçek kayıp, kaydettiklerimizde değil, kaydetmeye değersiz bulup rüzgâra bıraktıklarımızdadır.

Çok daha faydalı alanlara kanalize edebileceğimiz beynimizi gelip geçici şeylerle doldururuz. Hafıza, üzerinde çalışıldıkça bozulan bir dokudur. En son ne zaman bir şeyi, sadece “içinde yaşamak” için kaydettik? Her ânı bir fotoğraf, her düşünceyi bir tweet, her duyguyu bir not olarak kaydetme mecburiyeti, bizi hayatın o devasa “doygunluk anından” mahrum bıraktı. Yuttuğumuz her lokma, bir saatlik hayat ertelemesi değil, sadece anlamsız bir kalori yığınına dönüştü. Kaybımız, keki yerken duyulan o anlık hazdır; o anın tadını çıkarmak yerine, keki bitirdiğimizde elimizde kalacak olan suçluluk duygusunu kaydetmeye odaklanmamızdır.

Orijinal koku, kokusundan tanınır. Oysa biz, duygularımızı bile filtrelenmiş, estetik birer keder illüzyonuna dönüştürdük. Kaybımız, şişelenmemiş, reklamı yapılmamış, ham halimizdir. En son kaydettiğimiz taslaklar, aslında ruhumuzun çıplak halinin değil, yayınevi kriterlerine göre düzenlenmiş, opsiyonlu birer versiyonudur.

İronik olan şudur: Biz ‘Son Kaybettiklerimiz’ diye yas tutarken, bu kaybın en somut kanıtı olan ‘Son Kaydedilenler’ klasörümüz, bize bir hayatın değil, bir sistemin bittiğini fısıldar.

Gelinen çağda hayat, ne bir dram, ne bir komedi, ne de bir şiirdir.

Hayat, sadece bir dosyadır. Ve en büyük kayıp, bu dosyanın ne zaman ve hangi ânda ‘kaydet’ tuşuna bastığımızı unutan, o büyük kayıtsızlık ânıdır.

Bu da, modern insanın son trajedisidir: Kendi ateşini kendi kaburgasından yakmayı öğrenen kadın, bu ateşin üzerine en son, bir metin belgesini kaydeder. Ve bu eylem, tüm o ontolojik soğuğa rağmen, ne muazzam bir kayıtsızlık, ne muhteşem bir özgürlüktür.

Nihayetinde, en büyük ironi şudur: Kaybı, kayıtla engellediğimizi sanırız. Oysa, her ‘Kaydet’ tuşu, insanın kaotik, çelişkili ve bu yüzden de eşsiz olan hikâyesini, temiz, optimize edilmiş, kolayca ‘arama’ yapılabilir bir veri kümesine dönüştürür. Geriye kalan, bir ruhun bıraktığı izler değil, bir sunucunun titizlikle sakladığı bir dizi anlamsız dosyadır. Ve öldüğümüzde sorulacak tek soru, ‘Ne bıraktın?’ değil, ‘Depolama alanın doldu mu?’ olacaktır.

İşte bu, tarihin en iyi düzenlenmiş ve en boş vasiyetidir: Milyonlarca dosya ve içinde hiç kimse.

The post DİDEM GÖRKAY YAZDI: SON KAYDEDİLENLER İLK KAYBEDİLENLER appeared first on Malta Haber.

İnsan ruhu sabit bir varlık değil. Gün içinde bile defalarca değişen, şekil alan, bazen açan bazen kapanan bir gökyüzü gibi. Kimi zaman güneşli, kimi zaman puslu. Rüzgârın yönü bir değişti mi, iç dengesi de yerinden oynayabilir.

İnsanlar genellikle duygularını net tanımlara sığdırmaya çalışır: “İyiyim”, “kötüyüm”, “yorgunum”… Oysa çoğu zaman bu kelimeler, iç dünyadaki karmaşayı tarif etmeye yetmez. Çünkü ruh hâli, tıpkı hava gibi; bir anlık değişimle başka bir tona bürünebilir.

Kimi sabahlar içte sessiz bir yağmurla uyanılır. Sebebi belli olmayan bir ağırlık sarar insanı. Ne tam mutsuzluk, ne de tam bir huzur. Sanki gökyüzü griye dönmüştür ama yağmur hâlâ içtedir. Bu hâldeyken dışarıdan gelen “neşelen” telkinleri, tıpkı rüzgârlı bir günde şemsiye açmak gibidir — faydadan çok zarar getirir.

Başka günler olur; insan kendi içinde adeta bir bahar yaşar. Yeni başlangıçlara, yeni fikirlere, yeni sevgilere açıktır. Gözler daha parlak, adımlar daha hafiftir. O hâl, havadaki ilkbahar gibi, içe de ferahlık verir.

Ve bazen de öyle bir rüzgâr eser ki içten, geçmişi de geleceği de önüne katar götürür. Ruhu savurur. Yorgunlukla birlikte bir arınma da gelir ardından. Rüzgâr, sadece dağıtmaz; temizler de.

İnsanın ruhsal mevsimi, takvimle uyumlu değildir. Yaz ortasında iç kışta olabilir. Kışın ortasında içi çiçek açabilir. Bu yüzden kişinin kendine en çok sorması gereken sorulardan biri şudur:

“Bugün içimde hangi hava hâkim?”

Bu sorunun cevabı, sadece bir farkındalık değil, bir rehberdir. Çünkü kişi kendi iç havasını tanıdıkça, hangi gün neye ihtiyacı olduğunu da daha iyi bilir. Kimi gün sessizliğe, kimi gün bir sohbete, kimi günse sadece zamana…

Her ruhun bir havası vardır. Ve bazen en büyük iyilik, o havayı olduğu gibi kabul etmektir.

The post Ayşegül Morkoyun Yazdı; Her Ruhun Bir Havası Var appeared first on Malta Haber.