Malta Üniversitesi Rektörü Alfred Vella tarafından tanıtılacak kurslar, dijital dil öğrenme platformu Verbivore ile Malta Üniversitesi Maltaca Bölümü iş birliğinde geliştirildi.

Bu kurslar, kendi başına çevrim içi öğrenmek isteyenler için hazırlanan ilk kapsamlı Maltaca eğitim programları arasında yer alıyor. İçeriklerde dersler, alıştırmalar, etkileşimli videolar, ses kayıtları, oyunlar ve görsel materyaller bulunuyor. Ayrıca çevrim içi erişilebilen Tombla (Tombola) ve In-Naffar (Korkuluk) isimli eğitim oyunları herkes tarafından ücretsiz kullanılabiliyor.

Fikir Gozo’da Doğdu

Projenin arkasındaki isim, uzun yıllardır farklı ülkelerden öğrencilere dil eğitimi veren İngiliz eğitimci Iona Douglas. Barcelona’daki Universitat Pompeu Fabra ve International University of Catalonia eğitim geçmişine sahip olan Douglas, uzun süredir Gozo’da yaşıyor.

Maltalı köklere sahip olan Douglas, Maltaca öğrenmeye başladığında güncel, erişilebilir ve pedagojik açıdan güçlü kaynakların eksikliğini fark ettiğini belirtiyor. Bunun üzerine 2025 yılında Malta Üniversitesi Maltaca Bölümü ile iletişime geçerek ortak bir proje başlattı.

Temmuz 2025’te imzalanan iş birliği anlaşmasının ardından geliştirilen kurslar, CLIL (İçerik ve Dil Entegre Öğrenimi) gibi modern öğretim yöntemlerinden de yararlanıyor.

Malta’daki Türkler İçin Neden Önemli?

Malta’da yaşayan birçok Türk için Maltaca öğrenmek, günlük yaşamı kolaylaştırmanın yanı sıra iş hayatı ve topluma uyum açısından da önemli bir avantaj sağlıyor. Özellikle I Belong programındaki son değişikliklerin ardından kendi hızında ve çevrim içi öğrenme imkânı sunan bu tür kaynakların önemi daha da arttı.

Kurs materyallerinin bir bölümü Malta Üniversitesi’nin yabancılar için düzenlediği Maltaca derslerinde kullanılacak. Ayrıca içeriklerin bir kısmı, Maltaca dil portalı malti.mt üzerinden ücretsiz erişime açılacak.

Tanıtım Etkinliği

Tanıtım etkinliği 24 Haziran Çarşamba günü saat 19.00’da Malta Üniversitesi Valletta Kampüsü’nde gerçekleştirilecek. Maltaca ve İngilizce olarak düzenlenecek etkinlikte katılımcılar çeşitli interaktif faaliyetlere de katılabilecek.

Kontenjanın sınırlı olması nedeniyle katılmak isteyenlerin önceden kayıt yaptırması gerekiyor.

The post Malta’da Kendi Kendine Maltaca Öğrenmek İsteyenlere Yeni Online Kurslar appeared first on Malta Haber.

15 Haziran 2026 itibarıyla yürürlüğe giren değişikliklere göre I Belong Programı artık yalnızca 100 saatlik I Belong Kültürel Oryantasyon (Cultural Orientation) kursuna odaklanacak.

Eski Başvurular Geçiş Sürecinden Yararlanacak

Yetkililer, 15 Haziran 2026 tarihinden önce başvuru yapanların mağdur edilmeyeceğini açıkladı. Bu kişiler mevcut sistem kapsamında:
• I Belong Stage 1 Cultural Orientation
• I Belong Stage 2 Maltese Language and Cultural Orientation

kurslarına katılabilecek.

Ancak bu tarihten sonra yapılacak yeni başvurular güncellenen sisteme tabi olacak.

Hangi Kurslar Kaldırıldı?

Yapılan açıklamaya göre aşağıdaki kurslar artık I Belong Programı kapsamında sunulmayacak:
• Foundation Courses (Hazırlık Kursları)
• I Belong Stage 1 Cultural Orientation
• I Belong Maltese Language (MQF Level 1)
• I Belong English Language (MQF Level 1)
• I Belong Maltese Language (MQF Level 2)

Bu eğitimlere katılmak isteyenlerin farklı kurumlar aracılığıyla eğitim almaları gerekecek.

Yeni Sistem Nasıl İşleyecek?

Malta hükümeti, kaldırılan kursların yerine adayları farklı eğitim sağlayıcılarına yönlendirecek.

Buna göre adaylar Malta dili, İngilizce ve hazırlık eğitimleri için:
• Directorate for Lifelong Learning and Employability
• Jobsplus
• MFHEA tarafından lisanslanmış eğitim kurumları

aracılığıyla eğitim alabilecek.

Özellikle yeni oluşturulan Malta Dili ve Kültürü Kursu, bundan sonra I Belong Kültürel Oryantasyon programına katılabilmek için ön şartlardan biri olacak.

Malta Haber Daha Önce Duyurmuştu

Bu değişiklikler aslında son haftalarda atılan adımların devamı niteliğinde.

Malta Haber, kısa süre önce Jobsplus tarafından yapılan çağrıyı haberleştirerek, Malta İşgücü Göçü Politikası kapsamında geliştirilen yeni Malta dili ve kültürü kurslarını verecek eğitim sağlayıcılarının belirleneceğini duyurmuştu.

Bugün açıklanan düzenleme ise bu dönüşümün resmen hayata geçtiğini gösteriyor. Buna göre daha önce I Belong Stage 1 kapsamında verilen eğitimlerin yerini, farklı eğitim kurumlarının sunacağı yeni Malta Dili ve Kültürü kursları alacak.

Bu durum, Malta’da yaşayan yabancılara daha fazla eğitim seçeneği sunarken özel eğitim kurumlarının da entegrasyon sürecine dahil olmasının önünü açıyor.

Stage 2 İçin Başvuru Şartları Açıklandı

I Belong Programı’nın devam eden Stage 2 bölümüne başvurmak isteyenlerin şu şartları karşılaması gerekiyor:
• Malta makamları tarafından düzenlenmiş geçerli oturum kartı, sığınmacı belgesi veya CIO belgesine sahip olmak,
• I Belong Stage 1 Cultural Orientation sertifikasına veya yeni Malta Dili ve Kültürü kursu sertifikasına sahip olmak.

Başvuruların kabul edilmesi ise otomatik değil. Yetkililer, başvuru yapılmasının kursa kabul anlamına gelmediğini, uygunluk değerlendirmesinin kontenjan, mevzuat ve program koşullarına göre yapılacağını vurguluyor.

LTR Başvuruları İçin Hâlâ Zorunlu

Malta’da uzun dönem oturum statüsü (LTR) almak isteyen yabancılar açısından en önemli detaylardan biri değişmedi.

Yetkililer, 100 saatlik I Belong Kültürel Oryantasyon kursunun başarıyla tamamlanmasının LTR başvurularında aranan şartlardan biri olmaya devam ettiğini hatırlattı.

Bu nedenle Malta’da kalıcı yaşam planı yapan ve uzun dönem oturum hedefleyen Türk vatandaşlarının yeni eğitim şartlarını yakından takip etmeleri gerekiyor.

Yetkililer ayrıca önümüzdeki dönemde programda yeni değişikliklerin de duyurulabileceğini belirtti.

Malta’daki Türkler İçin Neden Önemli?

Malta’da yaşayan Türk vatandaşlarının önemli bir bölümü uzun dönem oturum statüsüne geçmeyi hedefliyor. I Belong Programı’ndaki bu değişiklikler, özellikle entegrasyon eğitimlerini henüz tamamlamamış kişiler için yeni bir yol haritası oluşturuyor.

Kursların kaldırılması ilk bakışta bir daralma gibi görünse de, Malta dili ve kültürü eğitimlerinin farklı kurumlar tarafından verilmesi eğitim seçeneklerini artırabilir. Ancak LTR başvurusu planlayanların hangi kursların kabul edildiğini ve yeni şartları dikkatle takip etmeleri gerekiyor.

The post Malta, I Belong Programını Yeniledi: Bazı Kurslar Kaldırıldı, LTR İçin Yeni Yol Haritası Belirlendi appeared first on Malta Haber.

Uluslararası Koruma Ajansı’na (IPA) 2025 yılı boyunca yapılan ilk ve tekrar niteliğindeki sığınma başvurularının toplamı 545 oldu. Geçici koruma talepleri ve önceki olumlu kararların gözden geçirilmesine ilişkin başvurular bu sayının dışında tutuluyor. AB üyesi ülkeler arasında Malta, milyon kişi başına düşen sığınma başvurusunda on üçüncü sırada yer aldı. Kişi başına en yüksek başvuru oranı Yunanistan’da kaydedilirken, en düşük oran Macaristan’da görüldü.

Tekneyle gelişler arttı

Düşen başvuru sayısına karşın, denizden gelişlerde sınırlı bir artış yaşandı. Malta 2025 yılında yedi tekne karaya çıkışı kaydetti; denizde kurtarılarak havadan tahliye edilenler de dâhil olmak üzere bu çıkışlarla 246 kişi karaya ulaştı. Söz konusu rakam 2024’e kıyasla yüzde 3,4’lük bir artışı temsil ediyor. Karaya çıkarılanların büyük çoğunluğunu (yüzde 69,9) Asya ülkeleri vatandaşları oluştururken, yüzde 30,1’i Afrika kökenliydi. En yoğun ay, 61 kişiyle aralık oldu.

Başvuranların profili

2025’te tüm sığınma başvurularının yüzde 41,3’ü Asya kökenliydi. Suriyeliler, tüm başvuranların yüzde 22,9’unu oluşturarak en kalabalık grup oldu. Yaş dağılımında 18-34 yaş aralığı yüzde 54,5 ile en büyük dilimi meydana getirdi.

Kararlar ve itirazlar

IPA, 2025 yılında ilk derecede 198 olumlu sığınma kararı verdi; koruma tanınanların yüzde 28,3’ünü Suriyeliler oluşturdu. Aynı dönemde 303 başvuru ilk derecede reddedildi. Yüzde 40,0’lık onay oranıyla Malta, AB üyeleri arasında en düşük sığınma onay oranına sahip on üçüncü ülke oldu. En yüksek olumlu karar oranı yüzde 93,2 ile Estonya’da kaydedildi.

Uluslararası Koruma İtiraz Mahkemesi’ne (IPAT) 2025’te ilk derece kararlarına karşı 317 itiraz yapıldı; bu, bir önceki yıla göre yüzde 19,1’lik bir düşüş anlamına geliyor. Mahkeme işleme aldığı 188 itirazın yüzde 95,7’sini (180 dosya) reddetti. Malta, AB üyeleri arasında nihai derece kararlarında yüzde 4,3 ile en düşük sekizinci olumlu karar oranına sahip oldu. Portekiz ve Lüksemburg işleme aldıkları tüm itirazları reddederken, İtalya işleme aldığı itirazların büyük bölümünü yüzde 82,4 olumlu karar oranıyla kabul etti.

2025 sonu itibarıyla ilk veya nihai derece kararı bekleyen toplam 1.415 sığınma başvurusu bulunuyordu; bu, bir önceki yıla göre yüzde 5,5’lik bir azalmaya denk geliyor. Bunların 466’sı IPA’dan ilk kararı, 949’u ise IPAT’tan itiraz kararını bekliyordu. Karar bekleyenlerin yüzde 19,9’u Suriye, yüzde 12,7’si Libya ve yüzde 10,4’ü Sudan vatandaşıydı.

Geçici koruma: ezici çoğunluk Ukraynalı

Tüm AB genelinde 2022’den bu yana yürürlükte olan Geçici Koruma Direktifi kapsamında 2025’te yaklaşık 683 bin 480 geçici koruma kararı verildi. Bu kararların en büyük payını yüzde 25,6 ile Almanya, ardından yüzde 22,3 ile Polonya aldı. Malta ise 355 karar vererek AB toplamının yüzde 0,1’ini oluşturdu.

2025 sonu itibarıyla AB genelinde yaklaşık 4,3 milyon kişi geçici korumadan yararlanıyordu. Malta’da geçici koruma kapsamındaki 2.493 kişinin yüzde 99,2’sini Ukrayna vatandaşları meydana getirdi. Yararlananların yüzde 66,8’i kadın, yüzde 23,3’ü ise 0-17 yaş arası çocuklardan oluştu.

Açık merkezler, geri dönüş ve yerleştirme

2025 sonunda açık merkezlerde 211 kişi ikamet ediyordu; bu, 2024’e kıyasla yüzde 9,3’lük bir artış anlamına geliyor. Sakinlerin büyük çoğunluğu (yüzde 93,8) Ħal Far’da bulunuyordu ve açık merkez nüfusunun yüzde 80,6’sını erkekler oluşturuyordu. En büyük payı yüzde 15,2 ile Sudan, ardından yüzde 11,8 ile Somali vatandaşları aldı.

Yıl boyunca 36 kişi Malta’dan başka bir AB+ ülkesine yerleştirildi, iki kişi AB+ dışına yeniden yerleştirildi. Ayrıca 23 kişi Gönüllü Geri Dönüş programları aracılığıyla kendi ülkesine döndü.

The post Malta’da sığınma başvuruları 2025’te yüzde 22 geriledi, tekneyle gelişler arttı appeared first on Malta Haber.

Kanun teklifinin en dikkat çeken bölümlerinden biri basın ve internet haber sitelerine ilişkin düzenlemeler. Buna göre resmi ilan ve reklam yayımlayan ya da bu hak için bekleme süresinde bulunan internet haber sitelerinin nitelikleri Basın İlan Kurumu tarafından belirlenecek. Gazeteler için geçerli olan bazı yükümlülüklerin internet haber siteleri için de uygulanması öngörülüyor.

Teklifte, basın yayın ilkelerine aykırılık durumunda gazete, dergi ve internet haber sitelerine 1 günden 10 güne kadar resmi ilan ve reklam kesme cezası verilmesi de yer alıyor. Aykırılıklar yalnızca şikâyet üzerine değil, Basın İlan Kurumu Yönetim Kurulu tarafından resen de incelenebilecek.

Emniyet teşkilatına ilişkin bölümde ise amir rütbelerinde bulunması gereken azami kadro oranlarının yeniden düzenlenmesi planlanıyor. Ayrıca polis okullarından sağlık şartları gerekçesiyle ilişiği kesilen, daha sonra mahkeme kararıyla mezun olup göreve başlayan ancak memuriyeti sona eren bazı kişilere yeniden atanma hakkı tanınması öngörülüyor.

Ekonomi başlığında, taksi, dolmuş, minibüs ve umum servis araçlarına ait ticari plakaların satışından doğan kazançların gelir vergisinden istisna tutulması gündemde. Taksi esnafı için ise belirli şartlarda hasılat esaslı kazanç tespitinden yararlanma imkânı getiriliyor.

Akaryakıt, LPG ve benzeri lisansa tabi piyasalarda vergi kaybını önlemek amacıyla idarenin talep edebileceği teminat tutarını artırma yetkisinin iki kattan beş kata çıkarılması da teklifin maddeleri arasında bulunuyor. Deprem bölgesindeki yatırımlara yönelik bazı KDV istisnalarının süresinin 31 Aralık 2028’e kadar uzatılması da düzenleme kapsamında yer alıyor.

Teklifte gençleri ve öğrencileri ilgilendiren bir madde de var. Belediye sınırları içindeki sirk, lunapark, çalgılı bahçe ve biletle girilen benzeri yerlerde 18 yaşını doldurmamış çocuk ve gençlerden ya da eğitimi devam eden 25 yaş altı öğrencilerden eğlence vergisi alınmaması planlanıyor.

Malta Haber okurları açısından paket, özellikle Türkiye ile bağı süren vatandaşlar, medya sektöründe çalışanlar, Türkiye’de ticari faaliyeti bulunanlar ve ailesi Türkiye’de yaşayanlar için önem taşıyor. Düzenlemeler doğrudan Malta’daki günlük hayatı değiştirmese de Türkiye’deki medya, vergi ve kamu düzeni alanındaki yeni kurallar, diaspora okurunun Türkiye ile yürüttüğü iş, haber takibi ve ailevi bağlantılar bakımından yakından izlenmesi gereken bir gündem oluşturuyor.

Teklifin yasalaşması için TBMM Genel Kurulu’ndaki görüşmelerin tamamlanması gerekiyor. Bu nedenle düzenlemeler şu aşamada kesinleşmiş yasa değil, Meclis gündemindeki kanun teklifi niteliğinde.

The post TBMM’de 26 maddelik yeni paket: Basın, emniyet ve vergide değişiklikler gündemde appeared first on Malta Haber.

Düzenleme, 1 Ocak 2026’dan bu yana yürürlükte. Buna göre Golden Bay ve Ramla l-Ħamra’da sigara tamamen yasak değil; ancak yalnızca özel olarak ayrılmış ve işaretlenmiş alanlarda içilebiliyor. Bu alanlarda düzenli temizlenen kül tablalarının bulunacağı belirtildi.

Uygulamanın denetimi ERA, Sağlık Departmanı, Malta Turizm Otoritesi, LESA ve Malta Polisi tarafından ortak şekilde yapılacak. Yetkililer, kural ihlali halinde 150 avroluk cezanın uygulanacağını bildiriyor.

Yasak, geçen yıl Çevre Bakanı Miriam Dalli ve dönemin Sağlık Bakanı Jo Etienne Abela tarafından “Saving Our Blue” kampanyasının kapanışında duyurulmuştu. Amaç, hem pasif sigara dumanına maruz kalmayı azaltmak hem de sahillerde sık görülen izmarit kirliliğini önlemek.

ERA’ya göre izmaritler, plajlarda ve denizde en sık karşılaşılan atık türleri arasında yer alıyor. Plastik içeren bu atıklar doğada uzun süre kalabiliyor ve deniz ekosistemi için risk oluşturuyor.

The post Golden Bay ve Ramla l-Ħamra’da sigara içene 150 euro ceza appeared first on Malta Haber.

Ödül, Tribeca Film Festivali’nin New York’ta düzenlenen töreninde açıklandı. Malta yapımı Żejtune, çağdaş dünya sinemasının öne çıkan yapımlarının yarıştığı International Narrative Competition seçkisinde yer alıyordu.

Jüri, Alex Camilleri’nin senaryosunu izleyiciyi “daha önce görmedikleri bir dünyanın içine çekme” başarısı ve oyunculuklara alan açan güçlü yapısıyla övdü. Camilleri ise ödülü alırken Malta’dan hikâyeler anlatmanın kendisi için bir ayrıcalık olduğunu belirterek, Tribeca’nın Malta kültürünü uluslararası izleyiciyle buluşturmak için önemli bir platform sunduğunu söyledi.

Malta’dan çıkan bir hikâye dünyaya açıldı

Żejtune, Malta’yı geride bırakmak isteyen genç bir kadın olan Mar’ın hikâyesini anlatıyor. Mar’ın planları, yaşlı bir għana sanatçısıyla tanışmasının ardından değişiyor. Film, bu karşılaşma üzerinden Malta’nın müzik geleneğini, ada kültürünü, aidiyet duygusunu ve insanın memleketiyle kurduğu karmaşık bağı perdeye taşıyor.

Tribeca’nın resmi tanıtımında film, Malta, Almanya ve Katar ortak yapımı olarak yer alıyor. 108 dakikalık drama türündeki filmde Michela Farrugia, Nenu Borg, Michael Azzopardi ve Frida Cauchi rol alıyor.

Luzzu’dan sonra yeni başarı

Alex Camilleri, daha önce Luzzu filmiyle de uluslararası alanda dikkat çekmişti. Yönetmenin ilk uzun metraj filmi Luzzu, 2021 Sundance Film Festivali’nde gösterilmiş ve ödül kazanmıştı. Żejtune ise Camilleri’nin Malta hikâyelerini dünya sinemasına taşıma çizgisini güçlendiren yeni bir adım olarak görülüyor. Filmin resmi sitesinde Camilleri’nin Luzzu ile Sundance başarısı kazandığı ve daha sonra Independent Spirit Award ile Guggenheim Fellowship gibi önemli başarılar elde ettiği bilgisi yer alıyor.

Żejtune, Tribeca’daki Kuzey Amerika prömiyerinin ardından festival boyunca ek gösterimler de aldı. Filmin uluslararası festival yolculuğunun Fransa, İspanya ve Hırvatistan’daki gösterimlerle devam edeceği açıklandı. Malta’da ise film sinemalardaki gösteriminde onuncu haftasına girmiş durumda.

Bu ödül, yalnızca bir sinema başarısı değil; Malta’nın küçük ama güçlü kültürel üretiminin dünyada daha görünür hale geldiğini gösteren önemli bir gelişme. Malta’da yaşayan Türkler için de bu tür başarılar, adanın kültürel hayatını ve yerel hikâyelerini daha yakından tanımak açısından değer taşıyor.

Żejtune’un merkezinde yer alan aidiyet, göçme isteği, memleketten uzaklaşma ve sonra yeniden bağ kurma temaları, Malta’da yaşayan yabancı topluluklar için de tanıdık duygular taşıyor. Bu yönüyle film, yalnızca Maltalı izleyicilere değil, adada yeni bir hayat kuran herkese seslenen bir hikâye anlatıyor.

Malta sinemasının Tribeca gibi önemli bir festivalde ödül alması, ülkenin kültür-sanat alanındaki uluslararası görünürlüğünü artırırken, Malta’da üretilen hikâyelerin artık yalnızca yerel değil, küresel izleyiciye de ulaşabildiğini gösteriyor.

The post Maltalı yönetmenin Żejtune filmi ödüle doymuyor appeared first on Malta Haber.

Malta Sosyal Hizmetler ve Sosyal Yardımlar Kurumu tarafından yürütülen uygulama kapsamında, Malta’da ikamet eden ve sosyal güvenlik primi ödeme şartlarını yerine getiren kişiler bu mali destek için başvuruda bulunabiliyor.

Ödenek yalnızca resmi evlilikleri değil, Malta yasalarına göre kayıt altına alınmış sivil birliktelikleri ve yasal birlikte yaşam düzenlemelerini de kapsıyor.

Kimler Başvurabilir?

Evlilik ödeneğinden yararlanabilmek için başvuru sahibinin:

• Malta’da yasal olarak ikamet etmesi,
• Sosyal güvenlik katkı payı (National Insurance Contributions) şartlarını karşılaması,
• Evlilik, sivil birliktelik veya birlikte yaşam kaydını Malta mevzuatına uygun şekilde gerçekleştirmiş olması gerekiyor.

Başvuruların, ilgili birlikteliğin resmiyet kazandığı tarihten itibaren 6 ay içerisinde yapılması şart koşuluyor.

The post Malta Devleti’nden evlenenlere destek: 6 ay sureniz var! appeared first on Malta Haber.

Yaklaşık 10 yıldır müzakere edilen düzenleme, özellikle aileleri yakından ilgilendiren değişiklikler içeriyor. Bugüne kadar bazı havayolu şirketleri, çocukların ebeveynleriyle aynı sırada oturabilmesi için koltuk seçimini ücretli hale getiriyordu. Yeni düzenleme ile bu uygulamanın sona ermesi hedefleniyor.

Düzenlemede yalnızca aileler değil, tüm yolcular için önemli yenilikler bulunuyor. Buna göre uçak bileti rezervasyonu sırasında yapılan küçük isim yazım hatalarının düzeltilmesi için de artık ek ücret alınamayacak.

Müzakerelerde yer alan İsveçli Avrupa Parlamentosu üyesi Johan Danielsson, İsveç haber ajansı TT’ye yaptığı açıklamada mevcut yolcu haklarının korunmasının önemli bir kazanım olduğunu söyledi.

Danielsson’a göre, üç saati aşan uçuş gecikmelerinde yolcuların tazminat hakkı devam edecek. Uçuş mesafesine bağlı olarak 250 ila 600 avro arasında değişen tazminat ödemelerinde de herhangi bir gerileme olmayacak.

The post AB’den ailelere müjde: Çocukları ebeveynlerinin yanına oturtmak için ek ücret alınamayacak appeared first on Malta Haber.

Malta ve Gozo’da atık ayrıştırma 14 Nisan 2023’ten bu yana haneler, işletmeler, kamu kurumları ve sivil toplum kuruluşları için zorunlu. Resmî atık toplama rehberine göre herkes atığını doğru torbaya veya doğru toplama kanalına koymakla yükümlü.

“Mixed waste” plastik çöp değildir

Buradaki en önemli nokta şu: “Mixed waste” adı, her şeyin karışık şekilde atılabileceği anlamına gelmiyor.

Siyah torba, WasteServ’in ifadesiyle “geri dönüştürülemeyen atıklar” içindir. Yani plastik şişe, temiz plastik kap, karton kutu, temiz metal kutu gibi geri dönüştürülebilir ambalajlar siyah torbaya değil, gri veya yeşil geri dönüşüm torbasına konulmalıdır.

Siyah torbaya neler atılabilir?

Resmî rehberlere göre siyah “mixed waste” torbasına şu tür atıklar konulabilir:

Kirli paketler, çikolata ve şeker ambalajları, cips/snack paketleri, kirli take-away kutuları, yağlı veya kirli alüminyum folyo, pişirme kâğıdı, streç film, yapışkan bant, etiketler, stickerlar, fotoğraflar, lamine kâğıtlar, folyo/parlak kaplamalı hediye kâğıtları, kahve kapsülleri ve podları, diş macunu tüpleri, ıslak mendiller, kullanılmış süngerler, temizlik bezleri, lastik eldivenler, sigara izmariti ve külü, toz, kırık seramik, kırık Pyrex, küçük kırık aynalar, CD’ler, mumlar, pamuk pedler, kulak çubukları, tıraş bıçakları, evcil hayvan kumu, bebek bezi ve hijyenik ürünler siyah torbaya atılabilecek örnekler arasında yer alıyor.

Kısaca söylemek gerekirse: kirli, geri dönüştürülemeyen, organik olmayan ve özel toplama gerektirmeyen küçük evsel atıklar siyah torbaya gider.

Siyah torbaya neler atılmaz?

Siyah torba da “her şeyi at” torbası değildir. Piller, elektronik cihazlar, tarihi geçmiş ilaçlar, şırıngalar, gaz tüpleri ve işaret fişekleri siyah torbaya atılmamalıdır. WasteServ’e göre elektronik atıklar Civic Amenity Site noktalarına götürülmeli; 50 santimetreden küçük elektronik eşyalar Roadshow Truck noktalarına da bırakılabilir.

Tarihi geçmiş veya kullanılmayan ilaçlar ise yetkili eczanelere bırakılabilir. Ancak şırınga ve EpiPen gibi biyolojik risk taşıyan ürünler eczaneye götürülmemeli; özel kesici-delici atık kaplarında Civic Amenity Site noktalarına teslim edilmelidir.

Beyaz torba ve gri/yeşil torbayla karıştırmayın

Beyaz torba organik atık içindir. Çiğ veya pişmiş yemek artıkları, sebze-meyve kabukları, ekmek, makarna, et, balık, kemik, yumurta kabuğu, çay poşeti, öğütülmüş kahve, yemekle kirlenmiş peçete gibi atıklar beyaz torbaya gider.

Gri veya yeşil torba ise geri dönüştürülebilir ambalajlar içindir. Temiz karton, kâğıt, plastik şişe, plastik kap, temiz plastik poşet, deterjan şişesi, şampuan şişesi, metal kutu, içecek kutusu, temiz alüminyum kaplar, süt ve meyve suyu kartonları bu torbaya konulabilir. Bu ürünlerin mümkün olduğunca temiz veya çalkalanmış olması geri dönüşüm sürecini kolaylaştırır.

Toplama günleri de önemli

Malta’da yalnızca doğru torbayı kullanmak yetmiyor; doğru gün ve saatte dışarı çıkarmak da gerekiyor. ERA’nın duyurusuna göre organik atıklar pazartesi, çarşamba ve cuma; siyah torba yani mixed waste salı ve cumartesi; gri veya yeşil geri dönüşüm torbaları perşembe günü toplanıyor. Cam atıklar ise ayın birinci ve üçüncü cuma günü toplanıyor.

Ayrıca 1 Temmuz 2024’ten itibaren mixed waste için şeffaf siyah torba uygulaması öne çıkarıldı. Amaç, görevlilerin torbaları açmadan içerik kontrolü yapabilmesini kolaylaştırmak.

Yanlış torbaya ceza var

Malta’da yanlış torbaya atık koymanın yaptırımı da var. ERA, zorunlu ayrıştırma kurallarına uymayan haneler ve işletmeler için uyarı ve para cezası uygulanabileceğini duyurdu. Haneler için ilk ihlalde resmî uyarı, ikinci ihlalde 25 euro, üçüncü ihlalde 50 euro ceza öngörülüyor. İşletmelerde ise ikinci ihlal 75 euro, üçüncü ihlal 150 euro ceza anlamına geliyor. Yanlış günde çöp çıkarmanın ayrıca 150 euro cezası bulunuyor.

Malta’ya yeni gelen Türkler için bu konu küçük bir gündelik ayrıntı gibi görünebilir; ancak aslında kira düzeninden apartman yaşamına, komşuluk ilişkilerinden belediye cezalarına kadar doğrudan günlük hayatı etkiliyor. Özellikle apartmanlarda yanlış torba kullanımı yalnızca bireysel ceza riski doğurmuyor; bina sakinleriyle sorun yaşanmasına da yol açabiliyor.

En pratik kural şu: Yemek artığı beyaz torbaya, temiz ambalaj gri/yeşil torbaya, geri dönüştürülemeyen kirli küçük evsel atık siyah torbaya gider. Elektronik, pil, ilaç, şırınga ve gaz tüpü ise hiçbir evsel torbaya atılmaz.

The post Malta’da “mix çöp” ne demek? Siyah torbaya ne atılır, ne atılmaz? appeared first on Malta Haber.

Konseyin açıklamasına göre tabelalar, özellikle Tower Road boyunca ve sahilden şehir içine açılan sokak girişlerine yerleştirildi. Amaç, hem turistlere hem de bölge sakinlerine kamu alanlarında uyulması gereken giyim kurallarını hatırlatmak.

Yetkililer, uygulamanın özellikle yaz aylarında plaj ile şehir merkezi arasında yoğun şekilde kullanılan güzergâhlara odaklandığını belirtti. Böylece denizden çıkan ziyaretçilerin yalnızca mayo veya bikiniyle şehir içinde dolaşmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.

Çalışmanın henüz tamamlanmadığı da açıklandı. Önümüzdeki hafta Ghar id-Dud bölgesinden Qui-Si-Sana’ya kadar uzanan sahil hattında da ek tabelaların yerleştirileceği bildirildi. Böylece Sliema kıyı şeridinin büyük bölümünde aynı uyarıların görülmesi planlanıyor.

Uygulama, Malta’da son yıllarda sık sık gündeme gelen “turist davranışları” ve kamusal alanların kullanımı tartışmalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Yerel yönetimler, özellikle yoğun turistik bölgelerde hem ziyaretçilerin hem de bölge sakinlerinin ortak yaşam alanlarına saygı göstermesini sağlamaya çalışıyor.

The post Sliema sahilinde yeni uyarı: Plaj kıyafetiyle sokakta dolaşmayın! appeared first on Malta Haber.