Kirli havanın yoğun olduğu ilçeler

2023–2024 verilerine göre İstanbul’da hava kirliliği en yüksek ilçeler şöyle sıralanıyor:

• Esenyurt

• Yenibosna (Bahçelievler ilçesinde bir bölge)

• Şişli

• Kartal

Havası en temiz ilçeler

Öte yandan, kentin havası en temiz ilçeleri olarak şu yerler göze çarpıyor:

• Büyükada

• Şile

• Sarıyer

Neden bu farklar oluşuyor?

Hava kirliliğinin artmasında birkaç ana etken öne çıkıyor:

• Kış aylarında kömür ve soba kullanımının artması, yoğun trafik ve hızlı kentleşme.

• Ölçümlere göre, kirli hava yalnızca solunum yollarını değil kalp-damar sistemini ve hatta beyin sağlığını da etkileyebiliyor.

Halk sağlığı açısından etkileri

Uzmanlar, soluduğumuz havanın kirli olması durumunda şu risklere dikkat çekiyorlar:

• Solunum yolu hastalıkları, astım gibi kronik rahatsızlıkların artışı

• Kalp-damar hastalıklarıyla bağlantılı etkiler

• Uzun vadede nörolojik etkiler, örneğin Alzheimer hastalığı ve demans riskinde artış gibi çevresel faktörlerin rolü olduğu yönünde bulgular mevcut.

Ne yapılmalı?

Kirli hava sorununa karşı çözüm önerileri şöyle sıralanabilir:

• Kent içinde trafikte artışı kontrol altına almak, toplu ulaşımı ve alternatif enerji kaynaklarını desteklemek

• Isınma amaçlı kullanılan geleneksel yöntemlerin (örneğin eski tip kömür sobaları) azaltılması

• Yeşil alanların artırılması, yoğun yapılaşmanın azaltılması

• Hava kalitesi ölçümlerinin ve izleme sistemlerinin güçlendirilmesi

The post İstanbul’un Havası En Kirli İlçesi Açıklandı! appeared first on Malta Haber.

Araştırmaya göre lityum, beyinde doğal olarak bulunan ve tüm temel hücre türlerinin sağlıklı çalışmasını sağlayan bir element. Sinir hücrelerinin bozulmasını önleyerek bilişsel sağlığın korunmasında önemli görev üstleniyor.

İlk Belirti: Lityum Kaybı

Bilim insanları, insan beyninde lityum seviyelerinin azalmasının, Alzheimer’ın ortaya çıkmasından önce görülen ilk değişikliklerden biri olduğunu keşfetti. Fareler üzerinde yapılan deneylerde de lityum kaybı, hafıza kaybını hızlandırdı.

Bazı durumlarda bu eksikliğin, lityumun Alzheimer ile ilişkili amiloid plaklara bağlanarak hücreler tarafından emilememesi nedeniyle gerçekleştiği belirtildi.

Yeni Umut: Lityum Orotat

Çalışmada, amiloid plaklara yakalanmadan etkisini sürdürebilen yeni bir bileşik olan lityum orotat, farelerde hafızayı geri kazandırma potansiyeli gösterdi.

Gelişmiş kütle spektrometrisiyle yapılan ölçümlerde, 30 farklı metalin iz seviyeleri incelendi. Yalnızca lityumun seviyeleri, sağlıklı bireylerle Alzheimer’ın farklı evrelerindeki kişiler arasında anlamlı fark gösterdi.

Doğal Düzeyde Etki

Tarihsel olarak bipolar bozukluk ve depresyon tedavisinde kullanılan yüksek doz lityum bileşiklerinin yaşlılar için toksik olabileceğini hatırlatan araştırmacılar, lityum orotatın doğal beyin seviyesini taklit eden çok düşük dozlarda (normal dozun binde biri) bile etkili olduğunu belirtti.

Çalışmanın kıdemli yazarı Dr. Bruce Yankner,

“Lityumun dışarıdan aldığımız demir ya da C vitamini gibi bir besin maddesi olduğu ortaya çıktı. İlk kez doğal seviyelerde beyinde bulunduğu kanıtlandı,” dedi.

Erken Teşhis İçin Yeni Yol

Bilim insanları, lityum seviyelerinin ölçülmesinin Alzheimer’ın erken teşhisi için tarama aracı olarak kullanılabileceğini düşünüyor.

Bugüne kadar hastalık; amiloid beta protein kümeleri, tau protein yumakları ve REST proteini kaybı ile açıklanıyordu. Ancak bu anormallikler, neden bazı bireylerin Alzheimer’a özgü değişikliklere rağmen hiç demans geliştirmediğini açıklamıyordu.

Mevcut tedaviler ise hafıza kaybını tersine çeviremiyor, yalnızca ilerlemeyi sınırlı biçimde yavaşlatabiliyor.

“Kilit Parça Olabilir”

Dr. Yankner,

“Lityum eksikliğinin Alzheimer’ın nedeni olabileceği fikri, yeni ve farklı bir tedavi yaklaşımı sunuyor,” diyerek çalışmanın önemini vurguladı.

Ancak bulguların şu an sadece fare deneyleriyle sınırlı olduğu ve insanlar üzerinde yapılacak kontrollü klinik çalışmalarla doğrulanması gerektiği ifade edildi.

Kaynak: Euronews

The post Çığır Açan Alzheimer Araştırması: Eksik Parça Lityum mu? appeared first on Malta Haber.

Malta’da 2020’de 1.235 kişi kalp krizi ve felç başta olmak üzere dolaşım hastalıkları nedeniyle hayatını kaybetti. Aynı yıl Covid-19 nedeniyle 191 kişi yaşamını yitirdi.

kalp krizi ve felçleri içeren dolaşım hastalıkları 2017 ve 2020 yılları arasında kaydedilen ölüm nedenleri arasında ilk sırada yer aldı. Sağlık Bakanı Chris Fearne’nin parlamentoda açıkladığı verilere göre pandemi yılı olan 2020’de dolaşım hastalıkları, demans ve diyabet nedeniyle kaydedilen ölümler Covid-19 nedeniyle yaşanan ölümlerden daha fazla.

Verilere göre, 1.235 kişi kalp krizi ve felç başta olmak üzere dolaşım hastalıklarından, 1.021 kişi kanserden, 430 kişi solunum yolu hastalıklarından, 327 kişi demanstan ve 240 kişi diyabetten yaşamını yitirdi.

Pandeminin etkili olduğu 2020 yılında Covid-19 nedeniyle yaşamını yitirenlerin sayısı ise 191 kişi oldu.

TVM

The post Malta’da ölüm nedenlerinin ilk sırasında kalp krizi geliyor! appeared first on Malta Haber.