Dünyanın en kurak bölgelerinden biri olan Ürdün’deki Akabe Çölü, çevre teknolojileri alanında dikkat çeken bir projeye ev sahipliği yapıyor. “Sahra Ormanı Projesi” (Sahara Forest Project) adı verilen girişim, deniz suyunu tarım için kullanılabilir hale getirerek çöl şartlarında sürdürülebilir gıda üretiminin mümkün olduğunu gösteriyor.

Kızıldeniz kıyısına yakın bölgede kurulan tesis, aşırı sıcaklık, kuraklık ve su kıtlığı gibi zorlu koşullara rağmen yüksek verimli tarım yapmayı başarıyor.

Çölün Ortasında Yeşeren Vaha

Yaklaşık 3 hektarlık alana yayılan tesis, dört futbol sahası büyüklüğünde bir alanda faaliyet gösteriyor. Projede 1.350 metrekarelik modern seralar, açık tarım alanları, güneş enerji sistemleri ve deniz suyunu tatlı suya dönüştüren gelişmiş arıtma üniteleri bulunuyor.

Tesis bünyesinde:

• 1.350 metrekarelik iki modern sera,
• 3.200 metrekare açık tarım alanı,
• 39 kW kapasiteli güneş enerji sistemi,
• Ters ozmoz teknolojisine sahip desalinasyon ünitesi,
• Tuz geri kazanım ve depolama sistemleri yer alıyor.

Deniz Suyundan Tatlı Su Üretiliyor

Projenin en dikkat çekici yönlerinden biri, deniz suyunun sürdürülebilir şekilde kullanılması.

Seralarda kullanılan tuzlu su, buharlaştırma yöntemiyle ortam sıcaklığını düşürerek bitkiler için uygun mikroiklim oluşturuyor. Böylece geleneksel soğutma sistemlerine olan ihtiyaç önemli ölçüde azalıyor.

Bitkilerin sulanmasında kullanılan tatlı su ise ters ozmoz teknolojisiyle elde ediliyor. Bu yöntem sayesinde deniz suyundaki tuz ve mineraller ayrıştırılarak tarıma uygun temiz su üretiliyor.

Günde 20 Bin Litre Su, Yılda 130 Ton Sebze

Proje verilerine göre tesis:

• Günde 20 bin litreye kadar tatlı su üretebiliyor.
• Yılda yaklaşık 130 bin kilogram sebze yetiştirebiliyor.

Jordan Times’ta yer alan bilgilere göre, projenin demonstrasyon aşamasında toplam 220 ton sebze üretimi gerçekleştirildi.

Üretilen sebzeler arasında domates, salatalık, biber ve çeşitli yeşillikler bulunuyor.

Çölde Ağaçlandırma Çalışmaları da Yapılıyor

Desalinasyon sürecinde ortaya çıkan tuz da değerlendirilerek atık oluşumunun önüne geçiliyor. Proje kapsamında sera dışındaki alanlarda tuza ve kuraklığa dayanıklı bitki türleri yetiştiriliyor.

Uzmanlar, bu yöntemle çölleşmeyle mücadele edilmesinin ve kurak bölgelerde yeniden yeşil alanlar oluşturulmasının mümkün olabileceğini belirtiyor.

İklim Krizine Karşı Örnek Model

Sahra Ormanı Projesi, iklim değişikliği nedeniyle su kaynaklarının azaldığı ve tarım alanlarının daraldığı bir dönemde dikkat çekici bir çözüm modeli olarak görülüyor.

Bilim insanları, benzer sistemlerin Orta Doğu, Kuzey Afrika ve diğer kurak bölgelerde yaygınlaştırılması halinde hem gıda güvenliğine hem de su krizine önemli katkı sağlayabileceğini ifade ediyor.

Kaynak: Sözcü

The post Çölün Ortasında Tarım Devrimi: Günde 20 Bin Litre Su, Yılda 130 Ton Sebze Üretiyor appeared first on Malta Haber.

Diyabet ve obezite tedavisinde kullanılan GLP-1 grubu ilaçlarla ilgili dikkat çekici araştırmalar gündeme geldi. Başta Ozempic, Wegovy, Mounjaro ve Zepbound olmak üzere milyonlarca kişinin kullandığı ilaçların yalnızca iştahı değil, insan beynini de etkileyebileceği belirtiliyor.

Bilim insanları, başlangıçta “metabolizma devrimi” olarak görülen bu ilaçların artık modern tıbbın en büyük “plansız nörobilim deneylerinden biri” haline geldiğini ifade ediyor.

Beyin Taramalarında Dikkat Çeken Değişimler

Colorado Üniversitesi Anschutz Tıp Kampüsü araştırmacıları tarafından yürütülen çalışmada, GLP-1 ilaçları kullanan genç kadınların beyin taramaları incelendi.

Araştırmada, yalnızca birkaç aylık kullanım sonrasında beynin “salience network” olarak bilinen ve dikkatin hangi uyaranlara yönlendirileceğini belirleyen bölümünde dikkat çekici bağlantı artışları görüldü.

Uzmanlara göre bu durum, ilaçların yalnızca mide ve metabolizma üzerinde değil, doğrudan beyin ağları üzerinde de etkili olabileceğini gösteriyor.

Bağımlılık Tedavisinde Yeni Umut

GLP-1 ilaçlarının en çok araştırıldığı alanlardan biri de bağımlılık tedavisi oldu.

ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri bünyesinde yürütülen çalışmalarda, bu ilaçların alkol, nikotin, opioid, kokain ve kumar bağımlılığı üzerindeki etkileri inceleniyor.

Hayvan deneylerinde GLP-1 benzeri ilaç verilen canlıların daha az alkol tükettiğinin görülmesi, bilim dünyasında büyük heyecan yarattı.

Araştırmacılar, bu ilaçların beyindeki dopamin ödül sistemini baskılayarak kişinin haz veren davranışlara yönelik dürtülerini azaltabileceğini düşünüyor.

“Yeme Sesi” Azalıyor Ama Yan Etkiler Tartışılıyor

GLP-1 kullanan birçok kişi, sürekli yemek düşünme hali olarak tanımlanan “food noise” yani “yeme sesi”nin azaldığını söylüyor.

Ancak uzmanlara göre aynı mekanizma bazı kişilerde duygusal donukluk, motivasyon kaybı, hobilere ilgide azalma ve cinsel istekte düşüş gibi yan etkilere de neden olabilir.

Bilim insanları şimdi kritik bir sorunun yanıtını arıyor:

“GLP-1 ilaçları yalnızca zararlı dürtüleri mi azaltıyor, yoksa kişinin duygu dünyasını ve kişiliğini de yeniden şekillendiriyor mu?”

Alzheimer ve Parkinson İçin de Araştırılıyor

Alzheimer Hastalığı ve Parkinson Hastalığı için de GLP-1 ilaçları üzerine yoğun çalışmalar yürütülüyor.

Her ne kadar bazı büyük klinik araştırmalarda beklenen güçlü sonuçlar alınamasa da uzmanlar, beyin iltihabı ve nörodejenerasyon belirteçlerinde umut verici küçük değişimler görüldüğünü belirtiyor.

Araştırmacılar, bu ilaçların özellikle hastalıkların erken evresinde ya da önleyici tedavi yaklaşımında daha etkili olabileceğini düşünüyor.

Depresyon ve Kaygı Üzerindeki Etkileri İnceleniyor

GLP-1 ilaçlarının psikolojik etkileri de bilim dünyasının gündeminde.

Bazı kullanıcılar, ilaç kullanımından sonra kaygı düzeylerinde azalma, daha sakin hissetme ve takıntılı düşüncelerde gerileme yaşadıklarını bildiriyor.

Bilim insanları ayrıca Covid sonrası görülen uzun süreli “beyin sisi”, depresyon ve bilişsel sorunlarda GLP-1 ilaçlarının etkisini araştıran klinik çalışmalar yürütüyor.

Ergenler İçin Soru İşaretleri Var

Uzmanlar, özellikle çocuklar ve ergenlerde bu ilaçların uzun vadeli etkileri konusunda temkinli olunması gerektiğini vurguluyor.

Gelişmekte olan beynin GLP-1 ilaçlarına nasıl tepki vereceğinin henüz net olarak bilinmediği belirtilirken, yetişkinlerde görülen etkilerin genç yaş grubunda farklı sonuçlar doğurabileceği ifade ediliyor.

Uzmanlardan Uyarı: Kesin Sonuç Yok

Bilim insanları, GLP-1 ilaçlarının beyin üzerindeki etkilerine ilişkin bulguların umut verici olduğunu ancak henüz kesin sonuçlara ulaşılmadığını belirtiyor.

Uzmanlara göre bu ilaçlar yalnızca doktor kontrolünde ve onaylı kullanım alanları kapsamında değerlendirilmeli. Araştırmalar sürerken, GLP-1 grubunun gelecekte nörolojik ve psikiyatrik hastalıkların tedavisinde de önemli rol oynayabileceği düşünülüyor.

Kaynak: Karar

The post Zayıflama İğneleri Beyni de Değiştiriyor: Bilim Dünyası GLP-1 İlaçlarının Gizemli Etkilerini Araştırıyor appeared first on Malta Haber.

Pankreas kanseri tedavisinde yıllardır aşılamayan en büyük engellerden biri olarak görülen KRAS proteiniyle ilgili çarpıcı bir gelişme yaşandı. Bilim insanlarının uzun süre “ilaç yapılamaz” olarak tanımladığı KRAS mutasyonunu hedef alan deneysel bir hap, klinik çalışmalarda umut verici sonuçlar ortaya koydu.

Biyoteknoloji şirketi Revolution Medicines tarafından geliştirilen “daraxonrasib” adlı deneysel ilacın, pankreas kanseri hastalarında yaşam süresini önemli ölçüde uzattığı bildirildi. Açıklanan ilk verilere göre ilacı kullanan hastaların ortalama yaşam süresi 13 aya kadar yükseldi. Bu sürenin standart kemoterapiye kıyasla yaklaşık iki kat daha uzun olduğu belirtildi.

Pankreas Kanserinde Kritik Hedef: KRAS Proteini

Pankreas kanseri, en ölümcül kanser türleri arasında gösteriliyor. Uzmanlara göre hastaların yalnızca yüzde 13’ü teşhisten sonraki beş yıl içinde hayatta kalabiliyor.

Bilim insanları, 1980’li yıllarda KRAS adı verilen mutasyona uğramış proteinin birçok kanser türünün büyümesinde kilit rol oynadığını keşfetmişti. Özellikle pankreas kanserinde KRAS mutasyonunun neredeyse tüm vakalarda etkili olduğu ifade ediliyor.

Ancak KRAS proteini, yapısal özellikleri nedeniyle uzun yıllar boyunca ilaç geliştirme çalışmalarında “ulaşılamaz hedef” olarak değerlendirildi. Proteinin yüzeyinde ilaçların bağlanabileceği uygun alanların bulunmaması nedeniyle bilim dünyasında “ilaç yapılamaz hedef” olarak anılıyordu.

Deneysel Hap Bilim Dünyasında Heyecan Yarattı

Son yıllarda moleküler biyoloji ve kimya alanındaki gelişmeler, KRAS’ın hedef alınabileceğini ortaya koydu. Revolution Medicines tarafından geliştirilen daraxonrasib de bu çalışmaların en dikkat çekici örneklerinden biri oldu.

İlacın detaylı sonuçlarının Amerikan Klinik Onkoloji Derneği’nin Chicago’da düzenlenecek toplantısında paylaşılması bekleniyor. ABD’de bazı hastalar için ilaca erişimin genişletildiği de aktarıldı.

Memorial Sloan Kettering Cancer Center’dan gastrointestinal onkolog Eileen O’Reilly, gelişmeyi pankreas kanseri tedavisi açısından tarihi bir dönüm noktası olarak değerlendirdi.

O’Reilly, “Bu hastalık için büyük bir dalganın başlangıcı” ifadelerini kullandı.

“Moleküler Yapıştırıcı” Yöntemi Kullanılıyor

Daraxonrasib’in çalışma prensibi ise bilim dünyasında “moleküler yapıştırıcı” olarak tanımlanan yenilikçi bir yönteme dayanıyor.

Araştırmacılar, bazı bakteri ve mantar moleküllerinin tek başına bağlanamadıkları hedeflere başka proteinlerle birleşerek tutunabildiğini keşfetti. Bu yöntemle geliştirilen ilaç, KRAS proteinini doğrudan hedef almak yerine daha büyük bir moleküler kompleks oluşturarak etkisiz hale getirmeyi amaçlıyor.

Uzmanlara göre bu yaklaşım, yalnızca belirli KRAS mutasyonlarını değil daha geniş KRAS aktivitelerini hedef alabilmesi açısından büyük önem taşıyor.

Yıllar Süren Araştırmaların Sonucu

KRAS hedefli tedaviler bir anda ortaya çıkan bir keşif değil. California Üniversitesi San Francisco’dan kimyasal biyolog Kevan Shokat ve ekibi, 2008 yılından bu yana KRAS üzerinde yoğun çalışmalar yürütüyor.

Araştırmacılar 2013 yılında bazı moleküllerin KRAS proteinine bağlanabildiğini ve daha önce fark edilmeyen bir bağlanma bölgesini ortaya çıkardığını duyurdu. Bu çalışmalar daha sonra KRAS mutasyonlarına yönelik ilk onaylı ilaçların geliştirilmesinin önünü açtı.

Hastalara “Değerli Zaman” Kazandırdı

Deneysel ilacın erken klinik çalışmalarına katılan hastalardan biri olan Alyson Luck’a 2022 yılında 4. evre pankreas kanseri teşhisi konuldu. Kanserin karaciğerine yayılmasının ardından Luck, 2024’te daraxonrasib çalışmalarına dahil edildi.

Ailesi, ilacın kendilerine neredeyse normal sayılabilecek çok değerli bir yıl kazandırdığını anlattı. Luck’ın tedavi sürecinde kemoterapiye kıyasla daha iyi hissettiği ve ailesiyle daha fazla zaman geçirebildiği belirtildi.

Luck, 2025 yılında hayatını kaybetse de ailesi, bu klinik çalışmanın gelecekte binlerce hasta için umut olabileceğini ifade etti.

Uzmanlar Uyardı: Kesin Tedavi Değil

Uzmanlar, daraxonrasib’in pankreas kanseri için henüz kesin bir tedavi anlamına gelmediğinin altını çiziyor. İlacın neden zamanla etkisini kaybettiği, yan etkilerin nasıl azaltılacağı ve erken evre hastalarda nasıl sonuç vereceği gibi sorular üzerinde çalışmalar sürüyor.

Penn Medicine’dan onkolog Mark O’Hara ise pankreas kanseri alanında uzun süredir görülmeyen bir heyecan yaşandığını belirterek, hastalara artık yönetilebilir yan etkileri bulunan ağızdan alınabilen bir tedavi seçeneği sunulabildiğini söyledi.

Araştırmacılar, KRAS hedefli tedavilerdeki bu gelişmenin yalnızca pankreas kanseriyle sınırlı kalmayabileceğini, akciğer ve kolon kanseri gibi diğer KRAS bağlantılı kanser türlerinde de yeni tedavi yollarının önünü açabileceğini düşünüyor.

Kaynak: Karar

The post Pankreas Kanserinde Umut Veren Gelişme: Deneysel Hap Yaşam Süresini İki Katına Çıkardı appeared first on Malta Haber.

Araştırma, Baylor College of Medicine bünyesinden bilim insanları Anthony Maresso ve Justin Clarkkoordinasyonunda yürütüldü.

Çalışma sonuçları, Applied and Environmental Microbiology dergisinde yayımlandı.

16 Şehirde 3 Yıllık İnceleme

Araştırmacılar, Mayıs 2022 ile Mayıs 2025 tarihleri arasında Texas eyaletindeki 16 şehirden toplanan atık su örneklerini analiz etti.

Çalışmada, aynı anda 3 binden fazla insan virüsünü ve olası yeni mutasyonları tespit edebilen “hibrit yakalama” adı verilen gelişmiş genetik dizileme teknolojisi kullanıldı.

Araştırma kapsamında incelenen bölgelerin, eyalet nüfusunun yaklaşık dörtte birini kapsadığı belirtildi.

Kanserle Bağlantılı Tüm Ana Virüsler Tespit Edildi

Analizlerde;

• İnsan papilloma virüsü (HPV),
• Hepatit B ve Hepatit C virüsleri,
• Epstein-Barr virüsü,
• Kanserle ilişkili poliomavirüsler,
• Kaposi sarkomu ile bağlantılı herpesvirüs

gibi kansere neden olabilen tüm ana virüslerin atık sularda bulunduğu açıklandı.

Uzmanlara göre bu virüsler, dünya genelindeki her beş kanser vakasından yaklaşık birinden sorumlu olabilir.

“Birçok Kişi Enfekte Olduğunu Yıllarca Bilmiyor”

Moleküler viroloji uzmanı Anthony Maresso, onkojenik virüslerin çoğu zaman yıllarca belirti vermediğini söyledi.

Maresso, “Birçok insan enfekte olduğunu ancak tümör geliştikten sonra öğreniyor. Bu durum erken müdahaleyi zorlaştırıyor” ifadelerini kullandı.

HPV ve Epstein-Barr Virüsünde Artış

Araştırmacılar, üç yıllık gözlem sürecinde bazı virüslerde dikkat çekici artışlar tespit etti.

Özellikle:

• HPV,
• Epstein-Barr virüsü,
• Bazı poliomavirüs türleri

2024 sonrası dönemde belirgin yükseliş gösterdi.

Bilim insanları bu artışın; pandemi sonrası seyahatlerin yeniden başlaması, sosyal temasların artması ve COVID-19 tedbirlerinin sona ermesiyle bağlantılı olabileceğini düşünüyor.

HPV-16 ve HPV-18 Alarmı

Araştırmada özellikle rahim ağzı kanseriyle ilişkilendirilen yüksek riskli HPV türlerine dikkat çekildi.

Justin Clark, HPV-16 ve HPV-18’in dünya genelindeki rahim ağzı kanserlerinin yüzde 70’inden fazlasından sorumlu olduğunu belirtti.

Çalışmada HPV-16’nın, HPV-18’e kıyasla daha yaygın görüldüğü kaydedildi.

Gardasil 9 Aşısı İçin Yeni Veri Kaynağı

Araştırmanın dikkat çeken bulgularından biri de Gardasil 9 aşısının hedef aldığı dokuz HPV tipinin tamamının atık sularda tespit edilmesi oldu.

Uzmanlara göre bu yöntem, gelecekte aşılama kampanyalarının toplum üzerindeki etkisini ölçmek için kullanılabilir.

Halk Sağlığında Yeni Dönem

Bilim insanları, atık su analizlerinin yalnızca salgın hastalıkların değil, kanserle bağlantılı enfeksiyonların da erken takibinde önemli rol oynayabileceğini belirtiyor.

Araştırmacılar, bu yöntem sayesinde toplumdaki risklerin daha erken tespit edilerek daha etkili halk sağlığı politikaları geliştirilebileceğini vurguluyor.

Kaynak: Euronews

The post Atık Sularda Kanserle İlişkili Virüsler Tespit Edildi: Erken Teşhis İçin Yeni Dönem Başlayabilir appeared first on Malta Haber.

Sosyal medyada bir grup “uzman (!)” yine fiziğe meydan okumaya karar verdi. İddiaya göre 12 Ağustos 2026’da Dünya’nın yerçekimi tam 7 saniyeliğine tatile çıkacak, insanlar da bonus olarak 15-20 metre havaya zıplayacaktı. Evet, yanlış duymadınız… Bedava uçuş kampanyası!

Tabii bu “efsanevi” bilgi, TikTok ve Instagram üzerinden yayılınca, herkes bir anda kendini süper kahraman sanmaya başladı.

NASA: “Arkadaşlar Bu Kadar Da Değil…”

Sonunda devreye NASA girdi ve tek cümleyle bütün hayalleri yere çaktı:

“Dünya yerçekimini kaybetmeyecek.”

Yani özetle:

Uçuş yok

Havada süzülmek yok

Komşunun balkonuna iniş yok

NASA, yerçekiminin kaybolması için Dünya’nın komple yok olması gerektiğini hatırlattı. (Küçük bir detay, atlanmış olabilir…)

“Project Anchor” mı? Yok Artık…

İddialar bununla da sınırlı kalmadı. Bazı içerik üreticileri, NASA’nın durumu bildiğini ama gizlediğini, hatta “Project Anchor” diye gizli bir operasyon yürüttüğünü öne sürdü.

Tabii bu noktada internet kullanıcıları ikiye bölündü:

• Bir grup: “Kesin gerçek!”

• Diğer grup: “Kardeşim biraz su iç, kendine gel…”

7 Saniyelik Kaos Senaryosu

İddiaya göre saat 17:33’te herkes havaya fırlayacak, sonra yerçekimi geri gelince topluca yere çakılacaktı. Hatta bazıları işi abartıp 40-60 milyon can kaybı hesabı bile yaptı.

Bilim insanları ise bu senaryoyu şöyle özetledi:

“Hayal gücü güzel ama fizik biraz üzgün.”

Sonuç: Ayağınız Yerde Kalsın

Kısacası 12 Ağustos’ta:

• İşe gitmeye devam

• Yerçekimi görev başında

• Siz yine yere basıyorsunuz

Yani üzgünüz ama o gün Spider-Man olmayacaksınız.

The post “7 Saniyeliğine Uçacağız” Dediler, NASA ‘Oturun Yerinizde’ Dedi! Sosyal Medyada Yerçekimi Krizi 😂 appeared first on Malta Haber.

Son yıllarda diyabet araştırmalarında öne çıkan yaklaşım, vücudun bozulan mekanizmalarını yeniden işler hale getirmeye odaklanıyor. Bu kapsamda hem Tip 1 hem de Tip 2 diyabet için geliştirilen yeni tedavi stratejileri, “ömür boyu insülin” kavramının gelecekte değişebileceğine işaret ediyor.

Tip 1 diyabette yürütülen çalışmalarda, bağışıklık sisteminin pankreastaki insülin üreten beta hücrelerine verdiği zararı durdurmaya yönelik immünoterapi yöntemleri dikkat çekiyor. Araştırmacılar, hastalığın erken evrelerinde bağışıklık yanıtını kontrol altına alarak pankreasın korunabileceğini ve insülin üretiminin sürdürülebileceğini değerlendiriyor.

Tip 2 diyabette ise modern ilaç tedavileri ve metabolizma odaklı yaklaşımlar ön plana çıkıyor. Bazı hastalarda kilo kaybı, yaşam tarzı değişiklikleri ve yeni nesil tedavilerle birlikte diyabetin gerilemesi, yani “remisyon” sağlanabildiği bildiriliyor. Bu durum, vücudun kan şekerini yeniden doğal yollarla dengeleyebilme potansiyeline sahip olduğunu gösteriyor.

Uzmanlara göre bu gelişmeler, kronik hastalıkların yalnızca kontrol edilmesi gereken durumlar olduğu anlayışına ciddi bir meydan okuma anlamına geliyor. Henüz klinik uygulamaların yaygınlaşması için zamana ihtiyaç duyulsa da, diyabetin gelecekte milyonlarca insan için ömür boyu süren bir yük olmaktan çıkabileceği değerlendiriliyor.

The post Almanya’da Diyabet Tedavisinde Yeni Dönem: İnsülin İğnelerine Veda Yakın mı? appeared first on Malta Haber.

NASA’nın resmi internet sitesi üzerinden erişilebilen uygulamada, kullanıcılar yalnızca gün ve ay bilgisi giriyor. Sistem, Hubble Uzay Teleskobu’nun 30 yılı aşkın gözlem arşivinden, ilgili tarihlere denk gelen gerçek uzay görüntülerini ekrana getiriyor. Gösterilen kareler; galaksiler, yıldız oluşum bölgeleri ve bulutsular gibi derin uzay nesnelerinden oluşuyor.

NASA yetkilileri, Hubble Birthday’nin “doğum gününde Dünya’dan görünen gökyüzünü” değil, Hubble’ın bilimsel görevleri sırasında o takvim günlerinde kayda aldığı kozmik gözlemleri sunduğunun altını çiziyor. Böylece proje, bilimsel verileri kişisel bir deneyimle birleştirerek astronomiye olan ilgiyi artırmayı amaçlıyor.

Özellikle genç kullanıcılar ve öğrenciler için tasarlanan bu uygulama, Hubble’ın bilimsel mirasını eğlenceli ve öğretici bir formatta sunuyor. NASA, Hubble Birthday ile uzay araştırmalarını daha geniş kitlelere ulaştırmayı ve bilimi gündelik hayatın bir parçası hâline getirmeyi hedefliyor.

1990 yılında fırlatılan Hubble Uzay Teleskobu, aradan geçen yıllara rağmen evrenin yaşı, galaksi evrimi ve kara delikler gibi pek çok alanda çığır açan keşiflere imza atmaya devam ediyor. Hubble Birthday uygulaması ise bu mirası, “doğum gününüz uzayda nereye denk geliyor?” sorusuyla bireysel bir hikâyeye dönüştürüyor.

The post NASA’dan Uzaya Kişisel Dokunuş: Hubble Birthday ile Doğum Gününüzün Gökyüzünü İzleyin appeared first on Malta Haber.

A Grubu Böbrekten O Grubu Böbreğe

Normal koşullarda, organ nakillerinde donör (verici) ve alıcının kan gruplarının uyumlu olmasıgerekiyor. Örneğin, O grubu hastalar sadece O grubu böbrek alabiliyor, bu da organ bekleme süresini uzatıyor.

Araştırmacılar bu sorunu aşmak için A grubu böbreği O grubuna dönüştürmeyi başardı. Ekip, kan grubunu belirleyen şeker moleküllerini böbrekten “kesip atan” özel enzimler kullandı.

“Moleküler Makas” Tekniği

Çalışmanın başyazarı, Kanada British Columbia Üniversitesi’nden biyokimyager Stephen Withers, geliştirdikleri yöntemi şöyle açıkladı:

“Bu enzimleri adeta moleküler makas gibi kullanıyoruz. Kan grubu antijenlerini temizlediğimizde, bağışıklık sistemi organı artık yabancı olarak görmüyor.”

Bu teknik sayesinde, bağışıklık sisteminin reddetme riski ortadan kalkıyor ve organ nakli bekleyen hastalar için çok daha geniş bir donör havuzu oluşuyor.

Organ Nakillerinde Yeni Dönem Başlıyor

Uzmanlara göre, “evrensel böbrek” teknolojisi yalnızca böbreklerle sınırlı kalmayabilir. Aynı yöntem karaciğer, akciğer ve kalp nakillerinde de kullanılabilir. Bu sayede organ bekleme listelerindeki binlerce hastaya hayat kurtaran yeni bir umut doğabilir.

Araştırma sonuçları, yakın zamanda Nature Biotechnology dergisinde yayımlanacak.

Kaynak: Sabah

The post Her Kan Grubuna Uygun “Evrensel Böbrek” Geliştirildi: Organ Naklinde Devrim appeared first on Malta Haber.

Çocuklukta Başlayan Körlük Hikâyesi

Chapman’ın görme kaybı, 13 yaşındayken geçirdiği Stevens-Johnson sendromu nedeniyle başladı.

• Bağışıklık sisteminin verdiği aşırı tepki sonucu göz yüzeylerinde ağır hasar oluştu.

• Sol gözü tamamen görme yetisini kaybetti, sağ gözü de yıllar içinde neredeyse işlevsiz hale geldi.

• 50’den fazla ameliyat, 10 kornea nakli denendi; ancak kalıcı bir sonuç alınamadı.

Kendi Dişi Gözüne Yerleştirildi

Çare olarak “göz içine diş” yöntemi önerildi.

• Şubat 2025’te Chapman’ın köpek dişi çevresindeki kemikle birlikte çıkarıldı, düzleştirildi ve ortasına plastik bir silindir yerleştirildi.

• Bu yapı birkaç ay boyunca yanağında bekletilerek doku gelişimi sağlandı.

• Haziran’da ise hazırlanan diş yapısı gözüne nakledildi.

Çünkü doku ve diş Chapman’ın kendi vücudundan alındığı için reddedilme ihtimali oldukça düşüktü.

Görme Yetisi Günden Güne İyileşti

Ameliyat sonrası Chapman, önce yalnızca hareketleri algılayabildi. Ancak süreç ilerledikçe görmesi keskinleşti.

• Ağustos 2025’te yapılan ek düzeltmelerden sonra görme seviyesi 20/30’a ulaştı.

• Bu, normal görüşe sahip bir kişinin 9 metreden gördüğünü onun 6 metreden görebildiği anlamına geliyor.

Dünya Çapında Nadir Uygulanan Yöntem

1960’lardan bu yana bilinen bu prosedür, dünya genelinde yalnızca birkaç yüz hastaya uygulandı.

• İşlem toplamda 12 saati aşkın sürebiliyor.

• Dişin göze naklinden önce aylarca yanağa yerleştirilerek doku gelişimi bekleniyor.

• Daha önce Avustralya, Almanya, Japonya, Hindistan ve ABD’de yapılmıştı. Artık Kanada da bu listeye katıldı.

Kaynak: Sözcü

The post 20 Yıllık Körlüğe Son! “Göz İçinde Diş” Ameliyatıyla Görmeye Başladı appeared first on Malta Haber.

Avustralya’da araştırmacılar, dünyada ilk kez damar, sinir, kıl folikülü ve bağışıklık hücrelerini barındıran, kan dolaşımına sahip çok katmanlı deri dokusu üretti. Queensland Üniversitesi’nden yapılan açıklamaya göre bilim insanları, insan cilt hücrelerini kök hücrelere dönüştürerek “gerçek insan derisine en yakın” laboratuvar modeli oluşturdu.

Kendi dolaşım sistemine sahip deri modeli

Ekip, laboratuvarda üretilen küçük kan damarlarını bu modele entegre ederek kendi dolaşımına sahip bir doku elde etti. Çalışmanın baş araştırmacısı Dr. Abbas Shafiee, bugüne dek geliştirilen deri modellerinin yalnızca üst tabakayı taklit edebildiğini belirterek, “Bu yeni yapı; kıl folikülleri, sinir hücreleri, pigmentasyon, bağışıklık sistemi ve kan dolaşımıyla insan derisine en yakın model” ifadelerini kullandı.

Hastalık araştırmaları ve tedaviler için umut

Shafiee, bu sayede sedef ve egzama gibi kronik cilt hastalıklarının daha doğru şekilde incelenebileceğini, yeni tedavilerin güvenle test edilebileceğini ve yanık ile yara iyileşmesinde önemli ilerlemeler sağlanabileceğini vurguladı. Uzmanlara göre, canlı dolaşım sistemine sahip bu doku; ilaç geliştirme süreçlerini hızlandırarak hayvan deneylerine duyulan ihtiyacı da azaltabilir.

Araştırmanın sonuçları Wiley’nin Advanced Healthcare Materials dergisinde yayımlandı. Bu gelişme, rejeneratif tıp ve doku mühendisliği alanlarında çığır açıcı bir adım olarak değerlendiriliyor.

AA

The post Avustralyalı bilim insanlarından dünyada ilk: Kan dolaşımı olan yapay deri geliştirildi appeared first on Malta Haber.