Hollanda basınında yer alan haberlere göre, Dilara Kitabevi özellikle genç kuşaklara Türkçe kitapları ulaştırma, kültürel aidiyeti canlı tutma ve farklı topluluklar arasında anlayış geliştirme amacıyla faaliyetlerini sürdürüyor. Kitabevi, zaman içinde sadece satış noktası değil; aynı zamanda bir buluşma ve etkileşim alanına dönüşmüş durumda.

Avrupa genelinde Türkçe yayınlara erişimin sınırlı olduğu düşünüldüğünde, bu tür girişimlerin önemi daha da artıyor. Özellikle ikinci ve üçüncü kuşak gençler için ana dilde kitaplara ulaşmak, hem dil becerilerini korumak hem de kültürel kimlikle bağ kurmak açısından belirleyici oluyor.

Malta’da yaşayan Türk toplumu için bu örnek, önemli bir boşluğu da işaret ediyor. Malta’da farklı ülke topluluklarının kendi kültürel dernek ve oluşumları bulunurken, Türkçe kitaplara erişim ve kültürel merkez eksikliği sıkça dile getiriliyor. Hollanda’daki bu model, Malta’daki Türkler için de benzer girişimlerin mümkün ve sürdürülebilir olabileceğini gösteriyor.

Ayrıca Avrupa genelinde kültürel kimliğin korunmasına yönelik bu tür inisiyatifler, göçmen toplulukların sosyal uyum sürecine de katkı sağlıyor. Kitabevleri, yalnızca geçmişle bağ kurmak değil, aynı zamanda yeni kuşakların yaşadıkları ülkeyle daha sağlıklı bir ilişki kurmasına da yardımcı oluyor.

Bu yönüyle Dilara Kitabevi, sadece Hollanda’daki bir başarı hikâyesi değil; Avrupa’daki Türk diasporasının kültürel geleceğine dair önemli bir örnek olarak öne çıkıyor.

Kaynak: Hollanda Postasi

The post Hollanda’da 40 Yıllık Türk Kitabevi “Dilara”: Avrupa’daki Gençler İçin Kültür Köprüsü appeared first on Malta Haber.

Açıklama, özellikle Avrupa’da yaşayan Türkler arasında geniş yankı uyandırırken, düzenlemenin amacı Türkiye’ye dönüşü teşvik etmek ve yurt dışındaki sermaye ile nitelikli iş gücünü ülkeye çekmek olarak değerlendiriliyor.

Karar gazetesinin aktardığına göre, söz konusu teşvikten yararlanabilmek için kişilerin son üç yıl boyunca Türkiye’de vergi mükellefi olmamış olması gerekiyor. Bu şartı sağlayan vatandaşlar, Türkiye’ye yerleşmeleri halinde yurt dışından elde ettikleri gelirler için uzun vadeli bir vergi avantajı elde edecek.

Mevcut uygulamada Türkiye’de yerleşik sayılan kişiler, dünya genelindeki gelirleri üzerinden vergilendirilirken; bu yeni teşvikle birlikte, yurt dışından elde edilen kazançların kapsam dışı bırakılması hedefleniyor. Bu da özellikle uzaktan çalışan profesyoneller, girişimciler ve yatırımcılar açısından önemli bir avantaj anlamına geliyor.

Malta’daki Türkler için ne anlama geliyor?

Malta’da yaşayan Türkler açısından bu gelişme, özellikle Türkiye’ye dönmeyi düşünenler için kritik bir fırsat olabilir. Ada’da çalışan ya da şirket sahibi olan Türk vatandaşları, gelirlerinin önemli bir kısmını yurt dışı kaynaklı elde ediyor. Bu kişilerin Türkiye’ye taşınmaları halinde 20 yıl boyunca bu gelirler üzerinden vergi ödemeyecek olması, ciddi bir mali avantaj yaratabilir.

Öte yandan, düzenlemenin nasıl uygulanacağı, hangi gelir türlerini kapsayacağı ve çifte vergilendirme anlaşmalarıyla nasıl uyumlu hale getirileceği gibi teknik detayların önümüzdeki dönemde netleşmesi bekleniyor.

Bu nedenle uzmanlar, somut yasal düzenleme ve uygulama detayları yayımlanmadan önce bireysel kararların dikkatle değerlendirilmesi gerektiğine işaret ediyor.

The post Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan vergi teşviki: Yurt dışından dönenlere 20 yıl vergi muafiyeti appeared first on Malta Haber.

Son dönemde ortaya çıkan uygulamaya göre, Türkiye’de aktif sigortalı (çalışıyor) olarak bildirilen bir kişinin aynı dönemde yurt dışında bulunduğunun tespit edilmesi halinde SGK bu süreleri “fiili çalışma yok” gerekçesiyle incelemeye alabiliyor. İnceleme sonucunda ilgili günlerin iptal edilmesi ve toplam prim gününden düşülmesi söz konusu olabiliyor.

Özellikle kısa süreli de olsa yurt dışı çıkışları, sistemde “çalışma ile çelişen durum” olarak değerlendirilebiliyor. Bu durum, işveren bildirimi ile gerçek çalışma arasında uyumsuzluk şüphesi doğurduğunda daha detaylı denetim sürecini tetikliyor. SGK’nın bu incelemeleri genellikle pasaport kayıtları ve resmi giriş-çıkış verileri üzerinden yürüttüğü belirtiliyor.

Uzmanlar, bu tür iptallerin emeklilik tarihini doğrudan geciktirebileceğine dikkat çekiyor. Çünkü birkaç gün bile olsa silinen primler, özellikle emekliliğe yakın dönemde olan kişiler için kritik fark yaratabiliyor. Ayrıca, geriye dönük iptallerin bazı durumlarda cezai yaptırımları da beraberinde getirebileceği ifade ediliyor.

Malta’daki Türkler için neden önemli?

Malta’da yaşayan veya Avrupa’da çalışırken Türkiye’de sigorta kaydı devam eden çok sayıda Türk bulunuyor. Bu kişiler için Türkiye’ye giriş-çıkışlar oldukça rutin bir durum. Ancak yeni denetim yaklaşımı, “Türkiye’de çalışıyor görünüp fiilen yurt dışında bulunan” kişileri doğrudan risk grubuna sokuyor.

Özellikle uzaktan çalışma, hibrit çalışma ya da Türkiye’de bir işte sigortalı gösterilme gibi durumlarda, gerçek çalışma koşullarının SGK kayıtlarıyla uyumlu olması büyük önem taşıyor. Aksi halde yıllar içinde biriken prim günlerinin bir kısmı emeklilik aşamasında geçersiz sayılabilir.

Bu nedenle uzmanlar, yurt dışında yaşayan Türklerin Türkiye’deki sigorta durumlarını düzenli olarak kontrol etmelerini, işveren bildirimlerinin gerçeği yansıtıp yansıtmadığını teyit etmelerini ve gerekirse profesyonel danışmanlık almalarını öneriyor.

Gelişmeler, emeklilik planlarını Türkiye üzerinden yapan diaspora için yeni bir dikkat başlığı açmış durumda.

The post Emeklilik başvurusunda “yurt dışı” detayı: SGK incelemeleri sıkılaştı appeared first on Malta Haber.

Türkiye’de Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yürütülen kapsamlı denetimler sonucunda 245 bin 740 kişinin emekliliğinin iptal edildiği açıklandı. Kararın, usulsüz sigortalılık, sahte hizmet bildirimi ve mevzuata aykırı yurt dışı borçlanmaları nedeniyle alındığı bildirildi. Geriye dönük incelemelerin devam ettiği süreç, özellikle Avrupa’da yaşayan Türk vatandaşlarını da yakından ilgilendiriyor.

SGK’nın açıklamasına göre, son dönemde artırılan denetimlerde binlerce dosya yeniden incelendi. Yapılan kontrollerde, emeklilik şartlarını gerçekte taşımadığı tespit edilen kişilerin aylıkları kesildi. İncelemelerin yalnızca yeni başvurularla sınırlı kalmadığı, geçmiş yıllarda bağlanan emekliliklerin de detaylı şekilde mercek altına alındığı ifade edildi.

Gurbetçiler de incelemede

İptal edilen emeklilikler arasında, yurt dışında yaşayan ve Türkiye üzerinden emekli olan bazı gurbetçilerin de bulunduğu belirtildi. Özellikle Avrupa’da yaşayan vatandaşların yaptığı yurt dışı borçlanmalarında fiili çalışma şartı, prim günleri ve sigortalılık süreçleri tek tek inceleniyor.

Yetkililer, mevzuata aykırı işlem tespit edilmesi halinde emekliliklerin iptal edildiğini ve bu tür dosyaların artarak denetlendiğini vurguluyor. Sürecin, Avrupa’daki Türk toplumu içinde de yakından takip edildiği ifade ediliyor.

Denetimler sürecek

SGK yetkilileri, yurt dışı borçlanması yoluyla emeklilik hakkı elde eden vatandaşlara, belgelerini ve çalışma kayıtlarını kontrol etmeleri çağrısında bulundu. Denetimlerin önümüzdeki dönemde de genişleyerek devam edeceği belirtilirken, sürecin tamamlanmasının ardından daha net verilerin paylaşılması bekleniyor.

Bu gelişme, başta Malta olmak üzere Avrupa’da yaşayan Türkler için doğrudan risk ve belirsizlik anlamına geliyor. Özellikle Malta’da çalışan ve ileride Türkiye’den emeklilik planlayan kişiler için yurt dışı borçlanmasının artık çok daha sıkı denetlendiği görülüyor.

Yanlış veya eksik belgeyle yapılan başvuruların yıllar sonra dahi iptal edilebilmesi, hem mevcut emekliler hem de plan yapanlar için ciddi bir uyarı niteliği taşıyor. Uzmanlar, sürece girenlerin mutlaka mevzuata uygun hareket etmesi ve profesyonel destek alması gerektiğini vurguluyor.

#SGK #Emeklilik #Gurbetçi #AvrupaTürkleri #Malta #YurtDışıBorçlanma #SosyalGüvenlik #SonDakika

The post 245 Bin 740 Kişinin Emekliliği İptal Edildi: Gurbetçiler de Kapsamda appeared first on Malta Haber.

Hızar’ın çağrısı, Kayseri merkezli yerel medya organlarında 31 Aralık 2025 – 2 Ocak 2026 tarihleri arasında geniş yer buldu. Açıklamada, Avrupa’da yaşayan yaklaşık 7,2 milyon Türk’ün kimlik, kültür, dil, ekonomik ve hukuki bağlarının korunmasının giderek zorlaştığına dikkat çekildi. Hızar, bu büyük kitlenin Türkiye ile bağlarının zamanla zayıfladığı ve farklı siyasi ya da kültürel merkezlerin etkisine açık hale geldiğini savundu.

Mevcut devlet yapısında diaspora politikalarının yeterince güçlü bir çatı altında yürütülmediğini belirten Hızar, eğitim, hukuki destek, ekonomik işbirliği ve sosyal hayata dokunan hizmetlerde eksiklikler olduğunu ifade etti. Bağlılığın yalnızca söylemlerle değil, somut hizmetlerle güçlenebileceğini vurgulayan Hızar, önerdiği bakanlığı “gecikmiş ama hayati bir adım” ve “stratejik bir yatırım” olarak tanımladı.

Türkiye’de yurt dışındaki Türklerle ilgili çalışmalar halihazırda Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB) üzerinden yürütülüyor. Ancak bazı çevreler uzun süredir bu alanın daha güçlü ve doğrudan bir bakanlık yapısıyla ele alınması gerektiğini dile getiriyor. Hızar’ın önerisi de bu tartışmanın güncel bir yansıması olarak değerlendiriliyor.

The post Avrupa Kayseri İşverenler Birliği (AKİB) “Avrupalı Türkler ve Göçmenler Bakanlığı Kurulmalı” appeared first on Malta Haber.

Yaklaşık 4 milyon Türk’ün yaşadığı Almanya, Türkiye dışındaki en büyük Türk nüfusuna ev sahipliği yapıyor. Almanya’yı, başta Fransa ve Hollanda olmak üzere diğer Avrupa ülkeleri izliyor. İngiltere ve ABD gibi ülkelerdeki Türk nüfusu da son yıllarda artış gösteriyor.

Açıklanan verilere göre dünyada Türklerin en yoğun yaşadığı ülkeler ve tahmini nüfusları şöyle sıralanıyor:
1. Almanya – 4 milyon
2. Fransa – 700 bin
3. Hollanda – 500 bin
4. İngiltere – 400 bin
5. Amerika Birleşik Devletleri – 300 bin
6. Avusturya – 250 bin
7. Belçika – 240 bin
8. Avustralya – 150 bin
9. İsviçre – 130 bin
10. Danimarka – 75 bin

Uzmanlar, bu tablonun temelinde 1960’lı yıllarda başlayan iş gücü göçü ile son yıllarda artan eğitim, kariyer ve aile birleşimi nedenlerinin bulunduğuna dikkat çekiyor. Avrupa ülkeleri, Türk diasporasının sosyal, kültürel ve ekonomik etkisinin en güçlü hissedildiği bölgeler olmayı sürdürüyor.

The post Dünyada En Fazla Türk’ün Yaşadığı Ülkeler Açıklandı appeared first on Malta Haber.

Bu nedenle yaklaşık 6.000 uçak – yani küresel A320 filosunun yarısı – için acil yazılım güncellemesi başlatıldı.
Güncelleme Ne Anlama Geliyor?

Havacılık kaynaklarına göre çoğu uçak yalnızca 2–3 saatlik bir yazılım güncellemesi ile uçuşa hazır hâle gelecek.
Ancak bazı uçaklarda donanım müdahalesi (hardware) gerekebilir. Bu durumda ilgili uçakların birkaç gün park pozisyonunda kalması bekleniyor.

Bu süreç, özellikle A320’nin yoğun kullanıldığı Avrupa ve Akdeniz havayolu trafiğinde aksamalar yaratabilir.
Yolcuları Ne Bekliyor?

Önümüzdeki günlerde:

Gecikmeler,

Son dakika kapı değişiklikleri,

Uçuş iptalleri

yaşanma ihtimali bulunuyor.

A320’nin Malta–Avrupa ve Avrupa içi uçuşlarında en çok kullanılan uçak tiplerinden biri olduğu düşünüldüğünde, Malta’da yaşayan Türk topluluğunu yakından etkileyen bir gelişmeden söz ediyoruz.

Tavsiye:
Uçuş tarihinize 24–48 saat kala havayolunun uygulamasını veya e-postalarınızı kontrol edin.
Uçuşunuzun A320 ile yapılıp yapılmadığını öğrenin.
Gerekirse havayoluna “uçak güncelleme sürecinden etkileniyor mu?” diye sorun.
Neden Bu Kadar Kritik?

A320 ailesi, dünya genelinde:

Kısa ve orta menzilde en çok tercih edilen uçak,

Malta’dan Türkiye, İtalya, Fransa, Almanya ve İngiltere’ye yapılan seferlerin büyük bölümünde aktif,

Yılda milyonlarca yolcunun seyahat ettiği bir filo.

Bu büyüklükte bir güncelleme operasyonu, global havayolu trafiğini doğrudan etkileyen nadir durumlardan biri olarak değerlendiriliyor.
Seyahat Edenlere Öneriler

A320 uçuşu yerine mümkünse A321 / A330 / B737 gibi alternatif uçak tiplerini tercih edin.

Son dakika değişiklikleri riskine karşı esnek bilet seçeneklerini değerlendirin.

Aktarmalı uçuş yapıyorsanız, bağlantı süresini mümkün olduğunca uzun tutun.

Mobil uygulamanın bildirimlerini mutlaka açık bırakın.

The post Airbus A320 Filosu İçin Acil Yazılım Güncellemesi: Uçuşlarda Aksama Bekleniyor appeared first on Malta Haber.

Aşı olmayanlar artık birtakım kısıtlamara maruz kalacak. Erdoğan’ın kabine toplantısı sonrası yaptığı açıklamaların ardında, İçişleri Bakanlığı 81 ile gönderdi.

6 Eylül’den itibaren yüz yüze eğitimin başlayacağı Türkiye’de, aşı olmayan öğretmenler, okul personeli ve üniversite öğrencisi PCR testi sunmak zorunda olacak. Ayrıca konser, sinema ve tiyatro gibi vatandaşların toplu olarak bulunduğu faaliyetlere katılımında negatif sonuçlu PCR testi zorunluluğu getirildi.

Bakanlık 81 ile genelge gönderdi

PCR testi uygulamasının aşıyı teşvik için kapsamı genişletildi. İçişleri Bakanlığı, dün aşı olmayanlar için toplu alanlarda PCR testi zorunluluğuna ilişkin “Bazı Faaliyetler için PCR Testi Zorunluluğu” konulu genelgeyi 81 il valiliğine gönderdi. Buna göre, 6 Eylül’den itibaren aşı olmayanların konser, sinema ve tiyatro gibi vatandaşların toplu olarak bulunduğu faaliyetlere katılımında negatif sonuçlu PCR testi zorunluluğu getirildi. İşletmeciler, etkinliklere girişte HES kodu üzerinden kişinin aşılı/geçirilmiş hastalık veya 48 saat önce yapılmış negatif PCR testi sorgulamasını yapacak.

Özel araçlar hariç

Genelgeyle aşı kartı ve PCR zorunluluğu özel araç hariç uçak, otobüs, tren veya diğer toplu ulaşım araçlarıyla gerçekleştirilecek şehirlerarası seyahatlerde de 6 Eylül’den itibaren başlıyor. Seyahat firmalarınca araca kabul aşamasında HES kodu üzerinden kişilerin aşılı/geçirilmiş hastalık veya azami 48 saat önce yapılmış negatif PCR testi sorgulaması yapılacak. Hastalığı geçirmemiş, aşı olmamış veya negatif PCR testi olmayan kişilerin şehirlerarası seyahatine ve etkinliklere katılmasına izin verilmeyecek. İlerleyen dönemde aşı kartı ve PCR zorunluluğu istenecek yerlerin sayısı da arttırılabilecek. AVM’lere girişte test istenip istenmeyeceği ise henüz netlik kazanmadı. PCR testi yaptırmayanlar AVM’lerdeki sinema salonlarına giremeyecek.

220 bin öğretmen aşı olmadı

Ankara Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. İsmail Balık, Milli Eğitim Bakanı Mahmut Özer’in açıklamasına göre yüzde 20 hiç aşılanmamış öğretmen bulunduğunu belirterek Hürriyet’e kararları şöyle değerlendirdi: “Bu da 220 bin öğretmen demek. Öğretmenlik gibi bir meslek için çok yüksek bir rakam. Enfeksiyoncu olarak bardağın boş tarafına dikkat çekmek istiyorum. Vakalar 20 binlerde. Öğretmenler dışında okul çalışanları arasındaki aşılanma oranları ise belli değil. 220 bin öğretmene haftada yapılacak iki test 450 bin test eder. Öğretmenler sürekli hastaneye gidecek. Zahmetli olmasının yanı sıra kamuya büyük bir yük. Bu nedenle eğitimli kişiler olan öğretmenlerimizin kısa süre içinde çift doz aşılarını yaptıracaklarına inanıyorum. Öğretmenlerin yüz yüze geleceği kesimin büyük kısmı aşılanmamış olacak ve bu bulaşmayı arttıracak.”

Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Sema Kultufan Turan da okulları açmanın önemini vurgulayarak, “Bu nedenle öğretmenlerin aşılı olması gerekiyor. Aşılanmamış öğretmenlerimizden de haftada iki kez PCR alınması güvenli eğitim için zorunlu” dedi.

Testler özelde en fazla 250 TL

Sağlık Bakanlığı PCR testleri için özel hastanelerde tavan ücreti belirlemişti. Test yaptırmak isteyen vatandaşlar özel hastanelere 250 TL ödüyor. Bu ücretin arttırılması şu anda söz konusu değil.

Kaynak TurizmGüncel

The post Türkiye’de aşı olmayanlara getirilen kısıtlamaların detayları appeared first on Malta Haber.

9 Ağustos 2021 / Malta

Elif Ören

1- Sayın Prof. Dr. Abdulselam ARVAS Hocam, biraz kendinizden bahsedebilir misiniz? Gördüğünüz eğitim ve yetiştiğiniz çevre hakkında neler söylersiniz?  

Merhaba Elif Hanım, kendimden kısaca şöyle bahsedebilirim: Biliyorsunuz, Arvasî ailesi aslen Vanlıdır ve bendeniz de bu aileye mensubum. Soyları Hz. Hüseyin Efendimize (r.anh) dayanan bu ailenin Van’a geliş ve yerleşme öyküsü çok uzun olduğu için burada ona değinemeyeceğim. Fakat şunu ifade etmem gerekir ki Türk-İslam ülküsünün fikir babası ve uygulayıcısı Seyit Ahmet Arvasî de bu aileye mensuptur. Arvasî ailesi, Osmanlı döneminden beri pek çok âlim ve mütefekkir yetiştirmiştir. Bu bağlamda 30 yıla yakın medrese tahsili gören bendenizin pederi de bu âlimlerden biridir. Biz de babamızın memuriyeti dolayısıyla ilköğretim ve lise tahsilimizi Hakkâri ve onun bir ilçesi olan Şemdinli’deki farklı okullarda tamamladık. 2002 yılında ise Çukurova Üniversitesinden mezun olduk ve öğretmen olarak atandık. Öğretmenliğe başladığımız zaman 20 yaşındaydık Elif Hanım. 

2- Özel ve meslek hayatınızla ilgili olarak neler söyleyebilirsiniz? 

Özel hayatımızı yukarıda kısaca özetledik sanırım. Meslek hayatımıza gelince; Türk diline, edebiyatına ve hatta Türk tarihine her zaman özel bir ilgimiz vardı. Onun için bu derslerimiz ortaokul, lise ve üniversitede her zaman çok iyiydi. Öğretmen olarak atandıktan sonra, 5 yıla yakın Milli Eğitime bağlı resmî okullarımızda öğretmen ve idareci olarak çalıştık. Tabii, bu esnada, Türk Dili ve Edebiyatı alanında Yüksek Lisans ve Doktora eğitimlerimizi de devam ettiyorduk. Nitekim 2007 yılında Doktora ders aşamasındayken Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümüne daimi kadrolu olmak üzere Araştırma Görevlisi olarak vazifeye başladık. Yaklaşık iki yıl sonra, bölümden izin verilmediği için her şeyi göze alıp istifa ederek, Bişkek’teki ortak devlet üniversitemiz olan Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesine Okutman olarak geçiş yaptık. Bu esnada yani 2009’da Doktora tezimizi savunduk. 2011 yılının başında ise Çankırı Karatekin Üniversitesine Yrd. Doç. Olarak atandık. 2014 yılında Doç., 2019 yılında ise Prof. unvanlarını aldık. 2013-2014 yılları arasında ise TÜBİTAK destekli “Hakas Türklerinin Şamanizmi” başlıklı projemizi bir yıl boyunca Güney Sibirya’daki Hakasya Özerk Cumhuriyeti’nde (Rusya’ya bağlı) gerçekleştirdik. Hâlen Çankırı Karatekin Üniversitesinin Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünde öğretim üyesi olarak görev yapmaktayız ve aynı zamanda üniversitemizin Türkiyat Enstitüsü Müdürü vazifesini yürütmekteyiz. Tabii, yaklaşık 5 yıl boyunca Türk Dili ve Edebiyatı Bölüm Başkanlığını da daha önce yürüttük. 

3- Kimlerden etkilendiniz? Aşıklık Geleneği ve Türk destanları üzerine çalışmalar yaptığınızı biliyoruz. Bu konularda çalışma yapmanızın sebebi neydi, sizi bu alanda çalışma yapmaya yönelten merak ve motivasyonunuzdan bahsedebilir misiniz?  

Kimlerden etkilendiğimize gelince; başta bir Kırgız Türkü olan Süleyman Turduyeviç KAYIPOV olmak üzere Özkul ÇOBANOĞLU ve M. İlhan BAŞGÖZ etkilendiğimiz akademisyenlerdir. Nitekim lisansüstü eğitimimizde bu üç bilim adamının özel bir yeri vardır. Elbette çok kaliteli ve burada listeye sığamayacak kadar çok kıymetli hocalarımız ve etkilendiğimiz başka bilim insanları da var. Ancak onları buraya sığdırmak mümkün değil. 

Tabii, bu arada gerek Türk âşıklık geleneği gerekse Türk destancılık geleneğine bizi esas yönlendiren hocamız Süleyman Bey’dir. Âşıklık geleneği üzerine hazırladığımız tezi onunla başlayıp bitirdik ancak destancılık geleneğimizi Süleyman Bey’le kurguladığımız hâlde onun kendi ülkesi olan Kırgızistan’a dönmesi sebebiyle beraber tamamlayamadık. Süleyman Bey’den sonra tez danışmanlığımızı Özkul Bey devraldı. Bu konuyu kendisi hem çalıştığı hem de sevdiği özel bir alan olması hasebiyle devam ettirmemizi söyledi. Bu anlamda kendimizi çok şanslı addediyoruz. Zira Süleyman Bey’in olmadığı bir dönemde Özkul Bey’in danışmanlığımızı üstlenmesi bizi bir kör kuyudan çıkarmasına benzer. Bundan ötürü Özkul Bey’e müteşekkiriz. Süleyman Bey ile Özkul Bey’in üzerimizde cidden ayrı ayrı çok emekleri vardır. Bu iki hocamıza meslek hayatımızda çok şey borçluyuz. 

4- Daha önceki yurtdışı çalışma ve deneyimlerinizden bahsedebilir misiniz? 

Daha önce farklı yurtdışı deneyimlerimiz oldu elbette. Mesela Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi’nde 3 yıl çalıştık. Burada önce Yabancılara Türkçe Öğretimi alanında hizmet verdik, daha sonra Türkoloji Bölümüne geçtik. Ancak doktoramızı savunduktan sonra, Manas Üniversitesinde 2 yıl beklediğimiz hâlde Yrd. Doç. kadrosunu alamayınca anavatana dönmek zorunda kaldık ve Çankırı’da üniversitede göreve başladık. Elbette, Kırgızistan’da çok kazanımımız oldu. Mesela Kırgızca ve Rusça öğrendik. Kırgız Türkçesini konuşma, anlama, anlatma, yazma düzeylerinde bildiğimiz için Kazakça, Özbekçe, Türkmence, Tatarca, Başkurtça vb. gibi Türk dillerini rahatlıkla okuyup anlayabiliyor, hatta konuşabiliyoruz. Bu Türk dillerini bildiğimiz için de Hakas Türkçesini anlayabiliyoruz ama bu dili geliştirmemiz gerekiyor. Galiba bizim için Kırgızistan’daki diğer önemli bir kazanım Rusça öğrenmek oldu. Çünkü bu sayede, Çankırı Karatekin Üniversitesi’nde göreve başladıktan sonra, Hakasya’ya gidip araştırmalar yapabildik. Hakas Dil, Tarih ve Edebiyat Araştırmaları Enstitüsü’nde bir yıl boyunca Hakas Türklerinin Şamanlık gelenekleri üzerine araştırmalar yürüttük. 

5- Türk Edebiyatı’nı dünya edebiyatı ile mukayese edersek Türk Edebiyatı hakkında neler söylersiniz?   

Türk Edebiyatı, hiç şüphe yok ki dünya edebiyatı içinde çok özel ve önemli bir yere sahiptir. Kutadgu Bilig’den başlayarak Divan-ı Hikmet, Mesnevi, Hüsn-ü Aşk, İntibah, Felatun Bey ile Rakım Efendi, Şair Evlenmesi, Karabibik, Araba Sevdası, Cezmi gibi çok sayıda esere kadar harika edebî ürünlerimiz var. Bunların yanına şiir kitaplarını eklerseniz bir dünya eder. Bundan ötürü gerek İslamî dönem Türk edebiyatı, gerekse Batı tesiri ile Cumhuriyet dönemindeki Türk edebiyatı ve gerekse çağdaş Türk edebiyatı muazzam bir edebiyattır. Bunlara Türk dünyasından -mesela Cengiz Aytmatov, Cengiz Dağcı- eserleri de eklediğiniz zaman bana göre dünyanın en zengin edebiyatlarından birine sahibiz.

6- Türkçe’nin bugünkü durumu hakkında ne düşünüyorsunuz?  

Türkçe bugün standart bir hâle gelmiş ve 80 milyonun üzerinde insan tarafından konuşulmaktadır. Türk dünyasından da Türkiye Türkçesine büyük bir ilgi var. Hocam Süleyman Bey, her zaman der ki Türk dünyasını temsil edecek bir dil varsa o da Türkiye Türkçesidir. Bu anlamda Türkçenin geleceği aydınlıktır, diye düşünüyorum.  Sadece soydaşlarımız değil, başka milletlerden de Türkçeye büyük bir ilgi var. Balkanlar ve Müslüman ülkeler bunların başında geliyor, diye biliyorum. 

7- Türk Dili ve Edebiyatı’na ilgi duyan ve bu alanda çalışmak isteyen kişilere nasıl bir yol izlemelerini ve ne şekilde çalışmalarını tavsiye edersiniz? 

Her araştırmacı veya ilgilinin evvela Türk diline, edebiyatına bir sevda gözüyle bakması gerekiyor. Galiba bizi bugünlere getiren başlıca sebeplerden biri budur. Elbette Türk-İslam ülküsünün üzerimizde çok büyük etkisi var ve bu ülkü gençlik yıllarımızdan, yani Ülkü Ocakları’na gittiğimizden beri sahip olduğumuz bir düşüncedir. Bize Türk edebiyatının kapılarını aralayan düşünce de budur galiba. Bu ülkü herkes için geçerli olmayabilir ama Türk dili ve edebiyatı alanında çalışmak isteyenlerin bu dili ve edebiyatı sevmesi, benimsemesi, özümsemesi gerekir. Genç arkadaşlarımızın Türk edebiyatından seçtikleri bir alana yoğunlaşıp ilerlemesinde fayda var çünkü bir insanın her alana yetişmesi ve bu alanda eserler üretmesi çok mümkün değil. Hele Türk edebiyatının her alanına yetişmesi hiç mümkün değil. Onun için divan, halk, modern edebiyat veya eski Türk, yeni Türk dilleri alanında uzmanlaşmaları faydalı olur. Boş zamanlarında elbette seçilen alanın haricinde güzel vakit geçirmek ve bilgi edinmek için okumalar yapılabilir. 

8- Ne kadar süredir Malta’dasınız, burada ne kadar kalacaksınız?   

Galiba 1 ay 10 gündür Malta’dayım ve yaklaşık 1 ay 10 gün daha burada kalacağım. 

9- Malta’da araştırma yaptığınız konudan bize kısaca bahseder misiniz? Neden bu konuda araştırma yapmak istediniz? 

Malta’ya esas geliş nedenim Turgut Reis hakkında bir araştırma yapmaktır. Çünkü Turgut Reis’in Türk tarihinde, özellikle Türk denizcilik tarihinde önemli bir yeri var. Kendisine başarılarından ötürü “Seyfü’l-İslam” (İslam’ın kılıcı) namı da verilmiştir. Benim bildiğim kadarıyla, İslam tarihinde Hz. Peygamber (sav.) tarafından Halid B. Velid’e “Seyfullah” (Allah’ın kılıcı) namı verilmiştir. Muhtemelen bundan mütevellit, Turgut Reis de başarılarından ötürü İslam dünyasında “Seyfü’l-İslam” olarak anılmıştır. 

Bu konuda çalışmak istememin sebebi ise 16-17. asır âşıklarımız tarafından Turgut Reis hakkında söylenen bir iki şiirdir (türkü veya deyiş de denilir). Tarihî türküler dediğimiz bu ürünler gerçek olaylardan hareketle bir kahraman hakkında bilgiler aktarır ama aynı zamanda bu olaylara abartı da eklenebilir yani tarihî bir şahsiyet folklorik bir karaktere dönüştürülebilir. Mesela Genç Osman Türküsü bunlardan biridir. Turgut Reis hakkında bundan ötürü bir araştırma yapmak istedim. 

10-Malta hakkındaki izleniminiz nedir, burayı sevdiniz mi? Günleriniz nasıl geçiyor? 

Malta küçük bir ülke ama maalesef her yeri gezemedik henüz. Sayın Büyükelçimiz Kerem A. Kıratlı ile görüştüğümüz zaman kendileri bize birkaç yeri mutlaka görmemizi tavsiye etmişti. Mesela “Osmanlı Şehitliği” diye bilinen şehitliğimizi, St. Elmo Kalesi, Kütüphane, Mdina vs. gibi yerleri tavsiye etmişti. Mdina hariç diğer yerleri gezip gördük ama Gozo’ya henüz gidemedik. Küçük Malta olarak bilinen Gozo, Turgut Reis tarafından bir iki kez fethedilmiş. Bu yüzden orayı görmek istiyoruz. 

Malta’da bunun haricinde kaynakları derleyip toparlamaya ve bazen de konu hakkında insanlarla konuşmaya çalışıyoruz. Ancak insanlar maalesef Turgut Reis hakkında ya hiçbir şey bilmiyor ya da sadece tarihî bir şahıs olduğunu söylüyor. Bu anlamda alan araştırmasında pek bir bilgi çıkmadı. Kitaplarda çeşitli bilgiler bulabiliyoruz ama bunlar da sadece tarihî malumatlardan ibarettir. 

Bu arada yönlendirme ve bilgilerinden, ayrıca nazik kabullerinden ötürü Büyükelçimiz Kerem A. Kıratlı’ya buradan teşekkür etmek istiyoruz. Zira Sayın Büyükelçimiz, konuyla ilgili bize hem tecrübelerini aktardılar hem de Avrupa’nın “1565 Büyük Kuşatma” dedikleri Malta Seferi hakkında Arnold Cassola’nın yazdığı kitabı hediye ettiler. Bundan ötürü kendilerine müteşekkiriz. Ayrıca başta Büyükelçimizin müsteşarı Tuğba Hanım olmak üzere tüm elçilik çalışanlarına nazik davranışlarından ötürü teşekkür ediyor, hepsine görevlerinde muvaffakiyetler diliyoruz. 

11- Malta Haber takipçilerine neler söylemek, nasıl bir mesaj iletmek istersiniz? 

Kıymetli okurlarımıza Malta Haber’i ısrarla takip etmelerini tavsiye ederim zira bu gazete, bizim Malta’daki elimiz, ayağımız ve gözümüzdür. Malta, bizim tarihimizden ve kültürümüzden de çok şey barındırıyor. Onun için Malta’yı takip etmek ve burada neler olup bittiğini bilmek gerekiyor. Bu tarihî ve kültürel ilişkilerin bir gereğidir, diye düşünüyorum. Elbette Malta’yı bilmek için hem anavatandan hem de buradan Malta Haber’i takip etmek gerekiyor. Tecrübeli ve profesyonel elemanlarıyla beraber Malta Haber güzel işlere imza atıyor. Başarılarının devamını diliyoruz. Ayrıca bizimle böyle nazik bir söyleyişi tasarlayıp gerçekleştirdikleri için başta Elif Hanım olmak üzere tüm Malta Haber çalışanlarına teşekkür ediyoruz. 

08.08.2021, Pazar, 13.40. 

Sayın Hocam, sorularımıza samimi yaklaşımınız, bize zaman ayırdığınız, anılarınızı, bilgi ve tecrübelerinizi bizimle paylaştığınız için Malta Haber ekibi olarak çok teşekkür ediyoruz. 

The post Turgut Reis’in izinde: Prof. Dr. Abdulselam ARVAS ile söyleşi appeared first on Malta Haber.