Bu hafta dünyada ilk gündem Rusya’nın Ukrayna’ya başlattığı savaş oldu. Savaş cinayetten öte bir şey olamaz. Savaşta kaybedilenin insan yaşamı olduğu gerçekliği karşısında hiçbir gerekçe savaşı haklı kılamaz.

Savaş karşısında daima söylenmesi ve savunulması gereken iki kelimelik bir manifestonun olduğuna inanıyoruz: Savaşa Hayır!

Malta’da neler oldu?

Malta haftaya seçim çalışmalarının başlamasıyla birlikte devam eden Covid kısıtlamalarının sürmesine karşı açıklamalarla başladı. Seçim için bu kalabalıklar toplanabiliyorsa süren yasakların anlamsızlığına dikkat çeken tepki açıklamaları geldi.

Özellikle Malta eğlence endüstrisi, turizm acenteleri, işletmeler ticari olarak kendilerini zora sokan kısıtlamaların kaldırılması çağrısını yaptı. Bu çağrılar katılmalıyız ki çok yerinde ve haklı çağrılardı.

Buna rağmen hükümet takvim olarak 11 Nisan’ı işaret etti. Kısıtlamaların bu tarihten sonra kaldırılacağına yönelik hükümetten açıklamalar geldi.

Marsaskalalıların zaferi

Seçim öncesi Marsaskalıların “yat limanı projesine” karşı açıklama yapmayan adaylara asla oy yok açıklaması ardından gelişmeleler Başbakan Abela’nın, projeden vazgeçildiğini ifade etmesiyle sonuçlandı.

Bu proje açıklandığından beri eylemde olan Marsaskalıların bir zaferiydi ve bunun kazananı ise Malta oldu.

Malta’da Ocak’ta enflasyon Aralık’a göre yüzde 1.5 artışla yüzde 4.1 oldu. En büyük artış ise gıda fiyatlarında yaşandı.

23 Mart’ta başlayacak Kampüs Kitap Festivali’nde tüm Maltalıların buluşma noktası olacak. Malta Üniversitesi ve Kitap Konseyi organizasyonu ile gerçekleşecek festival Malta’nın ikinci büyük kitap festivali.

Maltalılar için dikkat çekici bir açıklama Başbakan Robert Abela’dan geldi. Abela, İşçi Partisi iktidarda olduğu sürece enerji fiyatlarında artışa gidilmeyeceğini ifade etti.

Ve savaş. Malta Haber olarak savaşla ilgili dosya haberlerimizle krizin savaşa dönüşünü adım adım aktarmaya çalıştık.
Yine yaşanan günlük gelişmeleri siz okuyucularımıza en yalın ve gerçek bilgilerle iletebilmek için çabaladık.
Devam eden savaşın uzayacağı endişeleri gittikçe ağırlık kazanırken en büyük endişelerden birisi de savaşın Avrupa’ya doğru geldiği açıklamaları oldu.

Oysa başlangıcından itibaren savaşın zaten taraflarının Avrupa olduğu kadar ABD ve NATO olduğu da su götürmez bir gerçeklik.
Rusya’nın bağımsız bir ülkeye askeri saldırı gerekçeleri ise “güvenlik endişesi” olması savaş halinde hiçbir anlam taşımıyor. Hiçbir güvenlik endişesi bağımsız bir ülkenin topraklarında savaşı haklı çıkaramaz.

Malta Haber olarak her gelişmeyi size objektif sunma gayretin içinde olduğumuzu ve devam edeceğimizi belirtirken, her ne olursa olsun tarafımızın daima iki kelimelik gerçeklikte vücut bulduğunu tekrar etmemiz gerekiyor: “Savaşa Hayır”

Malta’da bu hafta 6 Mart’ta düzenleneceği bilinen ve 37 yıllık bir tarihi olan Malta Maratonu ile yaşanan ve halen devam eden gelişmelerle, maraton organizasyonu tam bir kargaşa halini aldı.

Maraton gündemi haftalık gelişmeleri hatırladığımız yazımızın ana konusu olacak. Adım adım maraton gelişmelerini aktardığımızda gerçekten yaşananın kargaşa olduğunu okuyucularımız da görecektir.

Mali Eylem Gücü’nün “Gri listesinde” yer alan Malta’da faaliyet gösteren uluslararası dev oyun şirketinin ülkeden taşınacağını duyurdu. Uluslararası bir medya ve oyun holdingi olan Media and Games Invest SE, Malta gri listeye alındığı için şirketin İsveç’e taşınacağını açıkladı.

Kadın cinayeti suçu

Malta çok cesaretli bir adım atarak “Kadın Cinayeti” kavramını Ceza Kanunu’na ekleyeceğini duyurdu. Hükümet bu konuda Malta Ceza Kanunu’nunda gerekli değişiklikler için hazırladığı tasarıyı Parlamento’da tartışmaya açtı.

Muhalefet partisinin de desteklediği tasarı ile “kadın cinayeti” ayrı bir suç olacak

Peki ne değişecek?

Öncelikle “kadın cinayeti” daha ağır cezalarla karşılacağı gibi belki de en önemlisi “tutku” bir hafifletici neden olarak bu yargılamalarda kabul edilmeyecek.

Yaşanan kadın cinayeti faillerinin yargılanmasında  kararlarda hep karşılaştığımız “hafiletici”  nedenlerle yapılan ceza indirimleri Malta için  bir geçmiş olacak diye umuyoruz.

Marsaskala direnmekten hiç vazgeçmedi

Gündemimizde özellikle yer vermek gerektiğine inandığımız “Marsaskala Körfezi Yat Limanı” projesine karşı ilk andan kararlı bir şekilde mücadelesini sürdüren Marsaskalılar var.

Malta’da hızlanan seçim çalışmaları ile birlikte Marsaskalılar, seçime girecek adaylara çok net bir çağrı yaparak kapılarına “Sevgili aday, yat limanı projesine karşı olduğunuzu açık bir şekilde kamuoyuna ilan etmedikçe bu kapıyı çalmayın” etiketleri yapıştırdı.

Marsaskala’nın olduğu 3. Seçim bölgesi adaylarından Başbakan Yardımcısı Chris Fearne yat limanı projesine karşı olduğunu ilk açıklayanlardan oldu son olarak dün yeni aday denizcilik uzmanı Alicia Bugeja da, yat limanı projesine karşı olduğunu ifade etti.

Maraton organizasyonu mu kargaşanın kendisi mi belli değil!

Ve maraton gündemi. Halen sürmekte olan kargaşa maraton koşusundan çok maratonun organizasyonunun konuşulmasına yol açtı.

Adım adım maraton organizasyonu gelişmeleri:

6 Mart’ta yapılacak geleneksel 37 yıllık Malta Maratonu’nun güzergahına Transport Malta izin vermeyerek son 12 yıldır koşunun gerçekleştiği rota yerine başka bir rota önerdi.

Organizatörler, önerilen rotanın “Mater Dei’nin acil servisi, Malta Kızıl Haçı ve Malta Trafik Polisi tarafından kabul edilemez olarak nitelendirildiğini” belirterek izin vermemekte ısrar edilmesi nedeniyle maratonu iptal etmek zorunda kaldıklarını duyurdu.

Hükümet, iptal edilen maratonun yerine Transport Malta Yardım Maratonu düzenleneceğini duyurdu. Bu da hükümetin geleneksel maratonun rotasına “bilinçli” izin vermediğine dair şüpheleri getirdi.

İptal edilen maratonun organizatörü Joe Micallef, kendilerine verilmeyen iznin “tesadüf olmadığına” inandığını açıkladı.

Hükümetin, kendi maratonunu duyurmasına tepkiler yükselirken SportMalta CEO’su Mark Cujatar’ın, organizatör Joseph Micallef’in de yeni maraton organizasyonu ekibine katılmayı kabul ettiğini açıkladı.

Açıklama ile organizasyonda uzlaşma sağlandı demişken 24 saat geçmeden bu kez Micallef, hükümetin organizasyonunda yer almayacağını açıkladı.

Micallef, rotanın yetkili kurumlarca da “kabul edilemez” bulunduğunu, hayatları riske atma potansiyeli olduğunu tekrar ederek, “duygusallıkla” verdiği organizasyona katılma kararının yanlış olduğunu söyledi.

Transpot Malta’nın belirlediği rotanın güvenli olmadığı açıklamalarına karşı bu kez hükümet yetkili kurumları SportMalta ve Transport Malta bir basın açıklaması yaptı.

İddiaların aksine güzergahın güvenli olduğunu ve konu ile ilgili bu kararın yapılan toplantıda oybirliğiyle alındığını söyledi.

Akıllara gelen sorular yanıt bulmadığı gibi maraton organizasyonundaki gelişmeler bununla sınırlı kalmayacak gibi duruyor.

Malta’da yaşayan herkesi derinden etkileyen Paulina Dembska’nın öldürülmesi ardından tüm yaşanan gelişmeler bu cinayet sonrası Malta’nın aynı olmayacağına işaret ediyordu.

Ceza Kanunu’nda kadın cinayeti ayrı suç olacak

Dembska’nın cenazesi Polonya’daki evinde düzenlenen kilise töreninin ardından dün toprağa verilmişti. Bu üzücü cinayetin sonrasında Malta’da yaşanan gelişmeler ve kadına şiddete karşı yetkilileri önlem almaya çağıran davetler karşılığını buldu.

Malta için olduğu kadar mücadele eden kadınlar için de tarihi olacak bir değişikliği Başbakan Robert Abela duyurdu.

Başbakan Abela Malta Ceza Kanunu’nda “Kadın cinayetinin” ayrı bir suç olarak yer alması için gerekli yasal değişiklikleri yapacaklarını söyledi.

Haftanın Malta açısından bir diğer önemli gündemi ekonomik gelişmeler oldu diyebiliriz

Malta’nın ulusal havayolu şirketi Air Malta’nın içinde bulunduğu ekonomik krizden çıkması için belirlenen yol haritasında işçilerin başka devlet kurumlarına gönüllü transfer olmaları için sürdürülen görüşmelerde sendikalarla anlaşmaya varıldı.

Maliye Bakanı Clyde Caruana, anlaşmayla 11 Şubat’a kadar transfer isteyecek işçi sayısının artacağına inandığını söyledi. Air Malta çalışan sayısını 890 kişiden 420’ye indireceğini açıklamıştı.

Malta KOBİ’ler Odası yaptırdığı anket sonuçlarını paylaşarak Covid kısıtlamalarının yarattığı iş ve iş gücü kaybına dikkat çekti. Oda, artan fiyatlar ve kısıtlamalardan bu yıl içinde özellikle de küçük işletmelerin kötü etkileneceğini belirtti.

Hükümetin önlem almasını isteyen Oda, bunun için KDV oranını düşürmek ve temel günlük gıdalarda tüketim vergisinin kaldırmak önerisinde bulundu.

Kısıtlamalarla ilgili yeni yol haritası çizildi

Malta’da ilk olarak 7 Şubat Pazartesi (yarın) itibariyle geçerli olacak güncellenmiş kısıtlamaları ve takvimi bir kez daha hatırlayalım:

Evlerde yapılacak özel toplantılarda hane sayısı sınırı kalktı. Mater Dei Hastanesi’nde ziyaret saatleri ve günleri uzatılacak.

14 Şubat’tan itibaren restoranlar, bar, spor salonları, havuzlar, sinema ve tiyatrolara giriş için aşı sertifikası gerekmeyecek. Koyu kırmız listede yer alan ülkelerden gelecek yolculardan aşı sertifikasına sahip olanlar için karantina 14 günden 10 güne düşürülecek.

21 Şubat’dan itibaren temaslı kişiler için karantina 7 günden 5 güne düşecek. Düğünlerde ise 1 Nisan’dan itibaren davetli sayısı 300’e çıkarılacak.

Öğrenci ve işçiye 100 Euro destek

Hükümet ekonomik destek paketi olarak Malta’da yaşayan her öğrenci ve işçiye 100 Euro ve emekli ile yardım alanlara 200 Euro destek paketi açıkladı. Ayrımsız tüm Maltalıları kapsayan ekonomik yardım çeklerinin dağıtılmasına muhalefet cephesinden ise seçim yatırımı eleştirisi geldi.

Eser Karabil’den Türkçe oyunculuk atölyesi

Malta’nın en keyifli Türkçe gündeminden birisi ise ünlü oyuncu Eser Karabil’in çocuklar için drama ve yetişkinler için kamera önü oyunculuk dersleri vermeye hazırlandığı haberi oldu. Geçtiğimiz haftalarda Malta’ya yerleşen ünlü oyuncu ile söyleşimizi hatırlayanınız olacaktır.

Oyuncu Karabil, Türkçe vereceği oyunculuk eğitimi öncesi yarın Connexion Dans Okulu’nda bir tanışma toplantısı gerçekleştiriyor, bir kez daha hatırlatmış olalım.

Türkiye’de enflasyon yüzde 48.69 oldu

Türkiye gündeminde yaşanan gelişmeler ilk gün Türk-İş’in açıkladığı 35 yıldır düzenli olarak her ay hesapladığı “açlık sınırı” oldu.

Türkiye’de 4 kişilik bir ailenin yeterli  beslenebilmesi için gerekli gıda harcamasını ifade eden açlık sınırı 2022’nin ilk ayı Ocak’da 4 bin 249 TL oldu.

Böylece henüz yüzde 50 zam yapılarak 4 bin 250 Tl olan asgari ücretli maaşlar yatmadan açlık sınırı seviyesi asgari ücret seviyesine ulaşmış oldu.

Haftanın en önemli diğer gündemi açıklanan enflasyon rakamları oldu. TÜİK Ocak ayı ve yıllık enflasyon verilerini açıkladı. Ocak’ta enflasyon yıllık yüzde 48,69 olarak gerçekleşti.

Haftalık gündemimizde Malta ve Türkiye’de ortak gündemler, kesişen haberler bu hafta dikkatimizi çekti.

Algıda seçicilik olarak gayet anlaşılabilir olan bu gündemlerden ilki Valletta yakınındaki Marsa’da bulunanTürk şehitliğinin yanına yapılmak istenen endüstriyel kompleksin onay başvurusuydu.

Malta yetkili makamı Planlama Kurulu tarafından 26 Ocak’ta ele alındı ve reddedildi.

Malta’nın da en çok ilgi gören turistik yerlerinden olan tarihi Türk şehitliği aynı zamanda 1. Derecede korunması gereken anıt statüsüne sahip. Yanına yapılmak istenen inşaat talebine karşı Valletta Türk Büyükelçiliği başta uzman kurum ve kuruluşlar tepki göstermişti.

Grevler bir başka ortak gündem oldu

Malta’da Junior College öğretim görevlileri greve çıktı. 24 Ocak Pazartesi günü sözleşmeleri son 3 yıldır bittiği halde Bakanlık ve Malta Üniversitesi yetkililerinin sözleşmeyi yenilemeye yanaşmamaları üzerine eğitimciler, sendikanın aldığı kararla aynı gün okullarından ayrıldı.

25 Ocak Salı günü derslere girmeyerek greve devam eden öğretmenler eylemleri artırarak sürdüreceklerini açıkladı.

Türkiye’de de Trendyol çalışanlarının, kurye ve dağıtıcılarının yüzde 11 zamma karşı yaptığı iş bırakması sonrası şirket çalışanların taleplerini kabul etti.

Çalışanların taleplerini kazanması önümüzdeki dönemde etkisini gösterecek ve çalışanlar için büyük bir umut taşıyan kazanım olarak kayıtlara geçti.

Darısı Junior College öğretim görevlilerinin başına diyelim.

Yolsuzlukta Türkiye dibe vurdu

Bir diğer Malta ve Türkiye’nin ortak yer aldığı gündem ise Uluslararası Şeffaflık Örgütü’nün Yolsuzluk Algı Endeksi 2021 yılı sonuçları oldu.

Malta endekste bir puan yükselterek konumunu bir sırada olsa yukarıya taşıyarak 180 ülke arasında 49. Sırada yer aldı. Türkiye ise son 10 yılın en düşük seviyesine geriledi ve 96. sırada yer aldı.
Malta 53 olan puanının 54’e yükseltirken Malta Batı Avrupa ülkelerin ortalaması 66 puanın altında kaldı. 38 puanla Türkiye Arjantin, Brezilya, Endonezya, Sırbistan ve Afrika’da küçük bir krallık olan Lesoto ile 96. sırayı paylaştı.

Papa ziyareti seçim tarihine  işaret sayıldı

Vatikan Papa Francis’in 2 ve 3 Nisan tarihlerinde Malta’yı ziyaret etmeyi planladığını açıkladı. Malta Cumhurbaşkanı George Vella, Başbakan Robert Abela’nın bu tarihlere uygunluk verdiği belirtildi.

Papa Francis’e yakın  kaynaklar daha önce ziyaretin seçim öncesi olmaması yönünde dikkatli davrandıklarını belirtmişti bunu dikkate alan Malta’da erken seçimin Mart ayında yapılacağını çok kesim dile getirdi.

2020 Mayıs ayında planlanan Papa Francis’in ziyareti ise pandemi nedeniyle ertelenmişti.

Kısıtlamalar virüsten daha çok konuşulur oldu

Ve pandemi, Malta’da son haftanın gündeminde vaka sayıları ve ölümlerden çok sağlık yetkililerinin aldıkları kısıtlamalar yine ön plandaydı.

Malta’da Sağlık Bakanı Chris Fearne özellikle işletmelere girişte zorunlu geçerli aşı sertifikası başta bazı kısıtlamaların 7 Şubat’ta gevşetileceğini söyledi. 14 Şubat’ta ise kısıtlamaların daha da çok gevşetileceğinin belirlendiği bir takvimin de hazırlandığını söyledi.

Ancak çok büyük tepki çeken Malta’nın seyahat kısıtlamalarının ise bir süre daha aynı şekilde devam edeceği belirtildi.

Malta’nın pandemiye karşı en net aldığı sonuçlardan birisini Bakan Fearne’nin, Malta’da 12 yaş üzeri nüfusun yüzde 98’inin bir doz aşılandığını duyurması oldu.

Malta’nın Türkçe gündemini takip edenler için son söz niyetine iki cümlemiz var.

Connexion Dans Okulu çocuklar için de dans ve jimnastik eğitimine başlıyor. Sliema’daki dans okulunda çocuklar için jimnastik dersini Türk eğitmen Muharrem Kılıç veriyor.

Ve yazarımız Ziyahan Albeniz Malta’da tanıştığı, paylaştığı, ismini duyduğu bir güzel insanlar geçidi yaptığı “iyiliği görünür kılmak” başlıklı yazısı ile bizleri “Kötüden emsal olmaz, doğru ama iyilerden pekala olabilir” diyerek iyi emsaller ile tanıştırıyor.

Oturum izni için 6 ay bulunma zorunluluğu yok!

Malta’da yaşayan Türkleri olduğu kadar tüm gurbetçileri ve hatta bir ülkede yaşamakta olan tüm yabancıları ilgilendiren bir Avrupa Adalet Divanı kararı haberini vurgulamak çok gerekli diye düşünüyoruz.

Yurtdışında 6 aydan fazla kalınması durumunda oturum izninin iptali veya yenilenmemesine dair uygulama Avrupa Adalet Divanı’nın aksi yöndeki görüşü üzerine iptal edildi.

Avusturya Viyana İdare Mahkemesi’nde görülen bir davada, ülkede sadece birkaç gün kaldığı tespit edilen Kazakistanlı kişinin oturumunun yenilenmemesi davasında mahkemenin Avrupa Birliği Adalet Divanı’ndan konu hakkında görüş istediği belirtildi.

Adalet Divanı, oturum hakkının 6 aydan az kaldığı için alınamayacağını, iptal edilemeyeceğini oturum izni için “birkaç gün kalmanın bile yeterli” olacağını belirtmesi üzerine Viyana İdare Mahkemesi Kazakistanlı davacıyı haklı bularak kişinin oturum hakkının devamına karar verdi.

Türkiye’de haftanın gündemi 

Yeşilçam’ın yıldızlarından usta oyuncu Fatma Girik yaşamını yitirdi. Eski Şişli Belediye Başkanı olan usta oyuncu Fatma Girik 79 yaşındaydı.

THY Yönetim Kurulu Başkanı İlker Aycı istifa etti. TÜİK Başkanı yine görevden alındı. Adalet Bakanı Abdülhamit Gül istifa etti yerine Bekir Bozdağ yeni Adalet Bakanı oldu. Tek cümle halinde verdiğimiz bu haberler son yılların olağan gelişmeleri oldu.

Ancak geçtiğimiz haftaya Kış koşulları damgasını vurdu. İlk olarak Adana Gaziantep yolunun kar yağışından 24 saati aşan süre kapalı kaldığını geçtiğimiz hafta paylaştığımızı hatırlatalım. Bu defa 25 Ocak Salı günü İstanbul’un kar yağışına teslim olduğunu belirtelim.

Hem devlet kontrolünde bulunan şehirler arası yollar, otobanlar, havalimanları hem de İBB kontrolündeki E-5 karayolu ve şehir içi ulaşım tam bir kaos yaşadı. Özellikle kaos, koşulların yarattığı durumdan ziyade mevcut durumu yerel yönetime yıkmaya çalışan ve yerel yönetim eksikliklerini hükümet uygulamaları arkasına süpüren anlayışın yarattığı güvensizlikten yaşandı.

Kar yağışı etkisiyle İstanbul Havalimanı’na uçaklar inemedi, uçuş planları iptal edildi, yolcular havalimanında mahsur kaldı. 24 saati aşkın açılamayan havalimanında yabancı yolcular ve iç hat yolcuları protesto gösterisi yaparak sloganlar atarken bir ilk olarak terminale de çevik polis kuvvetleri girdi.

Bütün bu yaşanan kaosun ardından ise hükümet ve yerel yönetim kamuoyunda hangisinin bu kar yağışında daha başarısız olduğu tartışmalarından sorunun sorumluluğunun tartışılmasına bir geçiş yapılamadı.

Türkiye’de gelecek hayalleri eriyor

Tüm bu yaşananların aslında bir sebep mi sonuç mu olduğu ayrı bir tartışma konusu iken Türkiye’de yapılan iki araştırma belki de halimizi olduğu gibi ortaya koymaya daha yardımcı olacaktır.

Metropoll Araştırma şirketinin çalışmasına göre Türkiye seçmeninin yüzde 53’ü yurtdışında okumak yada çalışmak istiyor.

Çok önemli olduğunu düşündüğümüz başka bir araştırma ise Yöneylem Sosyal Araştırmalar Merkezi’nin “Türkiye’de hukuk devletinin işleyişinden duyulan memnuniyet” araştırmasında “memnun olanların” toplam oranı yüzde 17’yi bile bulmazken, “hiç memnun olmayanların” oranı ise Nisan ayına göre Aralık ayında yüzde 17.4 artışla yüzde 52.6 oldu.

Katılımcıların toplamda yüzde 66.8’i “hukuk devleti işleyişinden” memnun olmadığını ifade etti.

23 Ocak 2022

Geride bıraktığımız haftaya Malta’da yürürlüğe giren yeni kısıtlamalarla başladık. 17 Ocak Pazartesi yürürlüğe giren kısıtlamalara göre aşısız olanlar işletmelere giremeyecek.

Aşı sertifikası geçerlilik hallerinin değiştirildiği Malta’da ikinci dozu en fazla 3 ay içinde yine güçlendirici doz aşıyı 9 ay içinde almış olanlar geçerli bir aşı sertifikasına sahip sayılacak.

İşletmelerin ön safta yer alan çalışanları aşısız olamayacak ve içeri giren müşterilerin geçerli aşı sertifikası olup olmadığı da işletmeler tarafından dijital ortamdan sorgulanarak kontrol edilecek.

Malta’nın haftaya başladığı bu gündemi, işletme sahiplerinin de yaşadıkları sıkıntıları aktarıp bu yeni kurallara gösterilen tepkileri de sizlerle paylaştık. Hafta başında başlayan kısıtlamalar ilk başta işletme sahiplerinin tepkisini çekti.

Restoranlar da müşteriler de tepkili

Yeni kararların ayakta kalma çabalarını zorlaştırdığını belirten İkram İşletmeleri Derneği (Association Of Catering Establishments) konu ile ilgili yaptığı anketin sonuçlarını paylaşarak durumun ciddiyetine dikkat çekti.

Kısıtlamalara uymayan insanlara hizmet veren işletmelerin 500 Euro para cezası ödemesinin de yer aldığı düzenlemelerin yol açtığı personel sıkıntılarından dolayı işletmelerin yüzde 14’ü geçici şekilde işletmelerini kapatmayı düşünüyor.

İşletmeler kadar müşteriler de yeni kurallara karşı çıkıyor. Maltalı bir grup aktivist, kurallara Başkent Valletta girişinde açık alanda yaptıkları bir barbekü partisiyle tepki gösterdi.

Gozo’da faaliyet gösteren bir spor salonu tepkisini göstererek açık havada fitness yapacağını duyurdu.

Air Malta ve Malta Ulusal Havayolu yetkilileri de Malta’nın AB’den farklı uygulamasının hava yolu seyahatini olumsuz etkilediğini belirterek AB standartlarıyla uyumlu düzenleme talep etti.

Metsola Avrupa Parlamentosu Başkanı seçildi

Malta’nın yeni kısıtlamalar yanında önemli gündem olarak Milliyetçi Parti Milletvekili Roberta Metsola, başkan yardımcılığı görevini sürdürdüğü Avrupa Parlamentosu’nun yeni başkanlığını yapılan seçimin ilk turunda aldığı yüzde 74’lük oy oranı ile devraldı.

Malta tarihinde ilk kez bir Maltalı isim böylesi önemli bir göreve gelmiş oldu. Metsola, Avrupa Parlamentosu tarihinde en genç başkan ve üçüncü kadın başkan olarak göreve geldi. Göreve gelişinin ilk günü ise yaptığı açıklama kendisi için bir ilk oldu: Metsola, Kürtaj hakkını güvence altına alan anlaşmayı Avrupa Parlamentosu Başkanı olarak onaylayacağını duyurdu.

Malta’da kürtaj karşıtlığı ile bilinen Milliyetçi Parti (PN) milletvekili olan Metsola, sıkı kürtaj karşıtı konumu ile biliniyordu.

Air Malta kurtarma operasyonu

Haftanın en önemli gündemlerinden birisi de Air Malta’nın içinde bulunduğu ağır ekonomik krizin durumu.

Malta’nın ulusal hava yolu şirketi Air Malta’nın son 16 yıldır zarar açıkladığını belirten Maliye Bakanı Clyde Caruana, Avrupa Komisyonu’nun kapatılmasını önerdiği şirketi kurtarmak için 4 yıllık bir planı basın toplantısı ile açıkladı.

Air Malta kurtarma planında ilk adım olarak işçi çıkarılması yer aldı. Toplam 890 olan çalışan sayısının 420’ye düşürüleceği, zarar eden rotalardan vazgeçileceği, Avrupa içi uçuşlara ve kısa mesafe uçuşlarına ağırlık verilmesi ayrıca charter uçuşlarla filonun verimli kullanılması şirketi kurtarma planının en önemli saç ayaklarını oluşturacak.

Dembska cinayetine tanık çıktı

Malta’yı sarsan kadın cinayeti Pauline Dembska’nın tecavüz edilerek öldürülmesi davasında Cuma günü önemli bir gelişme yaşandı.

Katil zanlısı Abner Aquilina’nın görüntülü katıldığı duruşmada, Sliema’da yürüyüş yapan bir adamın cinayet anına tanık olduğu ortaya çıktı. Yürüyüş esnasında bir kişinin şınav çektiğini sandığını anlatan adam, iki kadın bacağı gördüğünü ve kişinin pantolonunu indirdiğini polise anlatarak kulaklıkla müzik dinlediğinden sesleri iyi duyamadığını söyledi.

Aynı duruşmada katil zanlısı Aquilina, cinayet sabahı başka bir kadını da takip ettiğini ancak kadının kendisini farketmesiyle uzaklaştığını anlattı. “Şeytan bana bir şey yapmamı söyledi” ifadesini mahkemede de sürdüren Aquilina, delillerle sorgulandığı yargılamada “akıl sağlığı” savunmasının taşlarını oluşturan ifadelerle geçmişine ve kendisini özdeşleştirdiği psikopat karakterlere dair atıflarda bulundu.

Kadınlardan Malta polisine büyük tepki

Malta polisinin Dembska’nın tecavüz edilerek öldürülmesi olayında katil zanlısı Aquilina’nın cinayeti “cinsiyete dayalı” işlemediği yönünde kanaat bildirmesi büyük tepki çekmişti.
Kadına yönelik şiddetin cezasızlığının Dembska cinayetine giden yolu açtığına dikkat çeken kadın dernekleri polisin tutumunu eleştirmiş ve eylemler düzenlemişti.

Kadın dernekleri başta toplumun en büyük kaygısı işlenen cinayetin “kadın cinayeti” olduğu gerçeğinden uzaklaştırılıp bir akıl  sağlığı durumuna bağlanması olduğu açık. Ve Malta ülke olarak da toplum olarak da büyük bir sınavla karşı karşıya.

Bu tepkilerle toplanan kadın dernekleri, aktivistler ve bir çok kuruluş desteğinde dün Floriana Polis Merkezi önünde protesto gösterisi düzenlendi.

Malta polisinin kadın cinayetleriyle sonuçlanan toplumsal cinsiyete dayalı şiddete karşı bilgi eksikliğine, gösterdiği duyarsızlığa itiraz eden göstericiler, Malta’da kadın cinayetleri konusunda belirgin bir farkındalığın olmaması karşısında öfkelerini dile getirdi.

Hayatımızda üçüncü yılını ilk andaki kadar etkili hissettiren salgın, haberlerde de her gün ilk sırada yer almaya devam ediyor. Çok yakın bir zamanda “kısıtlamalara” ve birer kimlik haline gelen uygulamalardan “aşı sertifikası”na dair haberlerde, haber kategori başlığını seçerken “sağlık” değil de “yaşam” kategorisini tercih ettiğimi farkettim.

Belirtmeliyim ki bu bir yanlışlık ile yapılmış davranış biçimi değildi, insan kendi davranışını ilk gibi farkeder mi? Evet, eder. O an ayrımına varırsın. İşte onu yaşadım.

Pademi, tüm dünyanın ilk sorunu evet. Halk sağlığı ve yaşamı hiç ikinci sıraya inmemiş bir çağ bu çağ zaten.

Salgın, gündelik hayatımızda davranışlarımızla olduğu kadar bulunduğumuz yer temas ettiğimiz mekanlar itibariyle de tüm yaşam alanımızda benzetmek gerekirse gölge gibi, kendi dışımızdaki her şeyin gölgesi gibi ama!

Kendi dışındaki her şeyin gölgesi ile birlikte yaşamak kulağa abartı geliyor gibi ancak 3 yıla yakın zamandır, kişiler istisna olarak kalsa da, toplumun tamamen fiili olarak bu durumun etkisi altında yönetilir hale geldiğini düşünüyorum.

Salgının, her gün kanıksanır hale gelen binlerce insanın yaşamını aldığı gerçekliğinin sertliği yetmiyormuş gibi bir de salgını, toplumu istedikleri davranışlar bütünü içinde yönetebilmek fırsatı olarak kullanmaları görünür bir gerçek oldu.

Artık “aşı” vurgusundaki toplumsal duyarlılık, iktidarların yap boz misali kısıtlamaları, değişken kuralları, ayrımcı uygulamaları ile istismar edilir hale geldi. Asıl bu durum halk sağlığı için bir tehdit oluşturuyor: Bu aşının bir yetersizliği olarak görülüp, insanların aşıdan, güçlendiriciden olası bir vazgeçiş olarak topluma sirayet edebilir. Ediyor mu yoksa?

Malta’da yarın başlayacak 17 Ocak kısıtlamalarına ve kurallardaki  değişkenliklere karşı tepki açıklamalarına rağmen hükümet yeni kurallarda ısrarcı oldu. Ve aşılama oranında yetkililerin yeterli orana ulaşıldığını duyurmasına kadar bu kurallarla yaşam devam edecek.

Geçerli aşı sertifikası için onaylı aşılardan aşı döngüsünı tamamlanmış kişiler son aşısını 3 ay içinde, güçlendirici aşı olanlar ise en fazla  9 ay öncesinden aşılanmış olması gerekiyor. AB’de aşı sertifikalarının 9 ay süresinin kabul görülmesi kararından farklı mesela.

Karantinayı 10 güne indiren Malta’da, yarın yeni kısıtlamalar yürürlüğe giriyor. Mesela ABD’de karantina 5 gün ilan edildi. Bazı ülkeler karantinayı aşılılar için tamamen kaldırdı, baktığınızda seyahat için ise PCR testi dahil kısıtlamalar devam ediyor, oysa temaslı olanlar karantinaya dahi alınmıyor.

Yine Türkiye’den de aynı şekilde uygulamaların sağlık değil de yönetim ile ilgili olduğuna dair yeni bir haber ise “aşısızlar” dahil tüm yolcular için PCR test zorunluluğunun kalkması oldu. Bu artık salgının, sağlığı önceleyen kısıtlamaların ötesine geçip tekrar etmek gerekirse bir “yönetim” sorunu haline geldiğinin birer kanıtı sayılmaz mı?

Çünkü aynı Türkiye’de gece 12’den sonra müzik halen yasak.

Konulan kuralların, salgınla mücadele etmek önceliğinden farklı hassasiyetler içerir olması tüm ülkelerde de benzer şekilde görülmeye başlandı.

Bu değişkenlikler salgının yarattığı duygusal ve maddi yıkımın yanında yöneticiler tarafından kandırılıyor olma ihtimalinin ağırlığını da yaşatıyor, tüm dünyada yaygın “iktidar” yasakları artık sağlık sorunundan önce bir “yönetme” sorunu haline geldi!

Onun için bilim insanları, sivil toplum kuruluşları, toplumun tüm kesimlerinden daha yüksek bir sesle, uygulamalarda şeffaflık, öngörülebilirlik taleplerini dile getiriyor.

Sağlıkla ilgili doğrudan ilgisi olmadıkça yaşamsal alanlarda getirilen kurallar da haliyle artık bir sağlık sorunu değil yaşamsal alana müdahale boyutuna varan yasaklar şeklinde işliyor. Sanki, “yönetmek” problemi, “sağlık” sorununun önüne geçti.

Ne dersiniz?

Haber özetlerine başladığımız ilk hafta Malta’da Cumhuriyet kutlamalarının sevincini paylaşmışken, ikinci haftada Noel ile başlayıp yeni yılın kutlamasıyla taçlandırmışken ne yazık ki üçüncü haftada tüm toplumu derinden yaralayan kadın cinayeti ile başlamış olmanın “öfkesi” içindeyiz.

Çünkü “Malta’ya aşık” dil öğrencisi genç kadın 29 yaşındaki Paulina Dembska 2 Ocak günü Sliema’daki parkta bir erkek tarafından öldürüldü.  Polonyalı Sliema sakini genç kadın Dembska’nın her zaman kedileri beslemeye gittiği parkta şiddet görüp tecavüze uğradığı tespit edildi.

Tüm Malta’yı sarsan cinayette aynı gün 20 yaşında erkek Abner Aquilina’nın cinayet ardından girdiği ve sunağa çıkıp kargaşaya neden olduğu Karmelit Kilisesi’nin çıkışında gözaltına alındığı bildirildi.

Akıl hastanesine sevk edildi

Sarsıcı cinayetin zanlısı Aquilina’nın, polise, Tanrı’nın emirlerini yerine getirdiğini, şeytan tarafından ele geçirildiği ve cinayeti duyduğu “frekansların” yönlendirmesiyle işlediği yönünde verdiği  ilk ifadesi ve sözleri üstüne akıl sağlığı hastanesi Mount Carmen Hastanesi’ne sevki gerçekleşti.

Polis, sorgunun askıya alınması ile devam ettiği soruşturmada cinayet zanlısının çocuk suçlu olduğu ve son suçundan dolayı şartlı tahliyede olduğu ortaya çıktı. Ayrıca katil zanlısı erkek Aquiliena’nın sosyal medyada bir çok kadını taciz ettiği ortaya çıktı.

Çok sayıda kadın sosyal medya mesaj görüntülerini gazetecilerle paylaştı. Aralarında bu taciz durumunu polise bildirdiğini söyleyen de çıktı.
Haberler üzerine polis yetkilileri, öyle bir kayıt bulamadığını ifade ederken taciz mağduru tüm kadınlardan polis merkezlerine başvurarak şikayetçi olmalarını isteyen bir açıklama yaptı.

Bu bir kadın cinayeti!

Malta haber olarak ilk andan itibaren durumu sıradan bir cinayet değil bir “Kadın cinayeti” hassasiyetiyle ele aldık. Çünkü kadına şiddetin, erkek şiddetinin yaşamlarını aldığı kadınların acısını, biz Türkiye’de de yaşıyoruz. Tüm dünya da yaşıyor.

Bu basit gerçekliği her an aklımızda tutup olayı asla sıradan bulmamak gerektiğine inanıyor ve kati surette alışmamak için “Kadına şiddet” e karşı önlemler  gecikmeden alınmalıdır diyoruz.

Haberlerimizde yer verdiğimiz kadın hakları savunucusu Lara Dimitrijeviç açıklamaları ile neden sıradan bir cinayet gibi ve akıl sağlığı sorunu olarak ele alamayacağımızı bizim yerimize de ifade etmiş gibi oldu.

Kadın hakları savunucusu Dimitrijeviç, katil zanlısı Abner Aquilina’nın akıl hastanesi sevki sonrasında, cinayetin kadın düşmanlığı ile işlendiğini ifade ederek “Bunun akıl sağlığı ile ilgisi yok! Akıl sağlığı sorunları olan insanları damgalamayın” dedi.

Kadın hakları savunucusu Dimitrijeviç, “Malta’da ruh sağlığı sorunları olan yüzlerce binlerce kadın yaşıyor, rastgele erkeklere tecavüz ettiklerini ve öldürdüklerini görmüyorsunuz” ifadelerini kullandı.

Kamuoyu, nefret söylemi karşısında tek yürek oldu 

Maltalıların hafta ortasında bir diğer gündemi cinayete dair yaptığı açıklamalar ile nefret söyleminde bulunan rahip David Muscat oldu.

Cinayet zanlısı Abner Aquilina’yı kastederek, “eşcinselliğin” şeytan tarafından ele geçirilmekten daha kötü olduğunu söyleyen rahip Muscat’a, aynı anda hem Eşitlik Bakanı Owen Bonnici, hem Katılım Bakanı Julia Farrugia tarafından bu söylemin “nefret söylemi” için polise soruşturma açması çağrısı ile yanıt verildi.

Aynı zamanda tepkiler üstüne sabah ayininde gerekeni yapacağını belirten Başpiskopos Charles Scicluna, sözlerden rahatsız olan herkesten özür diledi.

Malta’da LGBT+ topluluğunu hedef alan öfke dolu söylemleri ile bilinen rahip David Muscat’a Malta toplumunun verdiği tepki o kadar birlik içindeydi ki biz Malta Haber olarak “eşcinsellik” konusunda din yetkililerinin aynı anada özür dilemelerini çok büyük bir etki olarak bir ayrıntı olsun diye vurgulamak istiyoruz.

Tarihi şehitlik için itirazlar yükseltilmeli!

Haber özetlerimizde çok önemli bir sırada ise hem Malta’yı hem Türkiye’yi ilgilendiren, doğal olarak biz Malta Haber olarak ulaşmak istediğimiz Malta’da yaşayan tüm Türkleri ilgilendiren bir haber yer aldı.

Valetta’daki, 1. Dereceden Anıt olarak tescilli Marsa’daki tarihi Türk Şehitliğini ilgilendiren bir imar izninin Planlama Komitesi’ne önerilmesi ilk başta Türkiye Valetta Büyükelçiliği’nin tepkisi ile gündem oldu.

Sultan Abdülaziz’in 1867’de İngiliz yönetimindeki Malta’yı ziyaretinde isteği ile  1873-74 yıllarında ünlü Maltalı mimar Emmanuele Luigi Galizia’nın tasarladığı şehitliğe abartılı Oryantalist tarzı nedeniyle ‘Osmanlı Tac Mahal’ veya Malta’nın Tac Mahal’i deniyor.

Malta’nın en çok ilgi çeken turistik yerlerinden olan ve aynı zamanda Planlama Otoritesi’nin olağanüstü mimari değeri ve tarihi ilgisi ile 1. Derece anıt olarak listelediği şehitliğin yanındaki 5 bin 320 metrekarelik alanda 67 sanayi garajı ve iki katlı bir kompleks inşa edilmek isteniyor.

Türkiye Valetta Büyükelçiliği, 1. Dereceden Anıt olarak Marsa’daki tarihi Türk şehitliğinin yanındaki alana endüstriyel kompleks inşa edimek istenmesinden duyduğu endişeyi dile getiren bir açıklama yaptı.

Elçilik danışmanı Muzaffer Yüksel 2016 ve 2019’da da benzer şekilde benzin istasyonu ve sanayi komleksi inşa girişimleri olduğunu ve bunun Türkiye ve Malta’nın ortak çabasıyla bertaraf edildiğini hatırlatarak “Şimdi bu gelişmenin yaşanmasından ciddi endişeliyiz ve hayal kırıklığı yaşıyoruz” dedi.

Elçilik açıklamasında önerinin, “Gelecek nesiller için gururla yaşatılacak olan Türkiye ile Malta arasındaki ebedi dostluğun sembolü” ifadesini kullandığı şehitliğin ünlü Maltalı mimarı Galizia’nın istisnai mirasına ihanet olduğunu da vurguladı.

Malta Haber olarak, Türk kişi, kurum ve yapılanmaların bu sanayi kompleksini o tarihi mirasın yanına inşasına izin verilmemesi için yapılabilecek kamuoyunu oluşturabilmek için çaba harcamanın önemli olduğunu düşünüyoruz.

Bu sadece Türkler için değil Malta’nın da tarihi mirası olarak gördüğümüzü önem ile vurguluyoruz. Turizm ülkesi, adanın ender mimarisi, doğası kadar tarihi de en büyük ilgiyi ve korumayı sağlamakla olunabilir ve bunları nesillere aktarma ile mümkün kılınabilir.

Öneri şu an için tarihi anıt üzerindeki etkiyle ilgili revize talep ederek 26 Ocak’ta kararı vermek üzere Planlama Komisyonu’na gelmeyi bekliyor.

Omikron sürüyor, karantina süreleri değişti!

Bu iki gündemin ağırlığında geçen haftada Omikron etkisi azalmış değil, tam aksine son olarak DSÖ, Omikron’un son varyant olmayacağını ve bulaşıcılığı ile yaşanan yoğunluktan, Covid-19 harici önlenmesi mümkün hastalıklardan rahatsız hastaların yaşamlarını yitirmesinde çok etkili olduğunu açıkladı.

Rekor vakalar hem Avrupa’da hem Malta’da hem de Türkiye’de geldi. Aynı anda eş zamanlı sayılacak şekilde Malta’da da Türkiye’de de karantina süreleri kısaltıldı.

Ancak Malta’da, karantina süresinin takibi ve sürelerinin değişkenliği, aşılıların ve aşısızların farklı sürelere tabi olması gibi karışıklıklardan şikayetler artmaya başladı.
Ticaret odası bu duruma dikkat çekerek işverenlere yansımalarından şikayet etti ve  yakında bu durumun düzenlenmek için yeniden planlanması gerektiği tahminini yapmak çok gerçeklikten uzak kaçmaz sanıyorum.

Haftanın röportajı, “bir keşif yolculuğu”

Sanırım yaşanan bu haftanın en güzel paylaşımı yazarımız Elif Ören’in yaptığı “bir keşif yolculuğu” röportajı, haftanın yoğunluğunun ardına tam zamanında geldi iyi geldi.

“Muhtemelen daha önce kendi başınıza ya da yakın çevrenizin desteğiyle yol almak girişimleriniz olmuştur. Ancak sonuca ulaşmak için sürecinizle ilgilenecek, sizi yolda tutacak, güveneceğiniz, dürüst geribildirimler verebilecek, tarafsız bir göze, kulağa, beyne, kalbe ve ruha ihtiyaç duyarsınız.”

Bu cümlelerin öncesi de ve sonrası da yaşam koçu Funda Çınar ile harika söyleşide mutlaka okumalısınız..

Malta Haber

2021 yılının son haftası da son iki yıldır olduğu gibi Covid-19 pandemisinin etkisi altında geçti.

Tüm dünyada özellikle son haftalarda Avrupa’yı saran Omikron varyantının Malta’da görülmesiyle rekor vaka artışları yaşanarak eski yıla hoşça kal dedik.

Yılın son haftasında Malta’da yeni kısıtlamalar yürürlüğe girdi, tüm işletmeler gece 01:00 saati itibariyle kapanacak, ayakta etkinlikler düzenlenemeyecek.
Tedbirlere rağmen tüm yetkililerin özellikle üzerinde durduğu tedbir güçlendirici aşı!

Malta’da 18 Yaş üstü herkese güçlendirici aşı (booster dose) kayıtları açıldı. Halkı aşı olmaya çağıran yetkililerin başında gelen Başbakan Abela ve eşi güçlendirici aşılarını, 10 yaşında kızı ise çocuklar için açılmış olan ilk aşısını almış oldu.

Malta’yı ABD çok yüksek risk kategorisindeki ülkeler arasına alırken Malta’da artan vaka sayıları karşısında bir çok sektörden karantina süreleri nedeniyle karşı karşıya kalınan zorluklardan şikayetler geldi.

Vaka sayısı ve karantinadaki insan sayısının çok artması üzerine sağlık yetkilileri bir duyuru yayımlayarak, karantina süresini aşılılar için 10 güne indirildi.

Emekli sağlık çalışanları artan yoğunluk karşısında tekrar göreve çağrılırken üniversite dahil eğitim hayatından da uzaktan eğitim talepleri dile getirildi.

Geçtiğimiz yılın sonunda yaşanan siyaseten en önemli gelişmeler Malta açısından Eğitim Bakanı Justyne Caruana’nın istifa etmesi oldu.

Erkek arkadaşı ile yaptığı 15 bin Euro’luk anlaşmanın etik kuralları ihlal ettiği eleştirileri altında istifa eden Caruana’nın yerine, spor ve gönüllü kuruluşlardan sorumlu parlamento sekreteri olan Clifton Grima atandı.

Grima’nın ilk işi eğitimin tekrar yüz yüze başlayıp başlamayacağı konusunda bir dizi toplantı yapmak oldu, toplantılar neticesinde çevrimiçi eğitimle başlanmasına ve 10 Ocak tarihinden itibaren ise yüz yüze eğitime devam edilmesine karar verildi.

Kültür hayatının en bilindik yarışmalarından Eurovision için Malta adına katılacak olan sanatçının belirlenmesi için yapılan yarışmalarda yarı finalistler belli oldu. Vatikan’ın Noel Arifesi Konseri’ne katılan ünlü şarkıcı Emma Muscat de 22 yarı finalist arasında yer aldı.

Çevre için en önemli haber, geçen yılın başında ithalatı yasaklanan tek kullanımlık plastik ürünlerinin artık satışının da yasaklanacak olması olarak yer aldı.

Başbakan Abela, yeni yıl mesajında temiz çevre için ve özellikle “nefret söylemi”ne karşı mücadelelerini yasalaştıracaklarını duyurdu.

Ve en önemli dileklerden birisi şu oldu: “Kalbimizde nefret söylemine yer vermeyelim”.

Türkiye’de yılın tamamında olduğu gibi sonunda ve başında da ekonomik gelişmeler yine en ön haberler arasında yer aldı.

Yeni yıl ile birlikte devlete ödenecek bir çok harç, vergi ve cezalara yüzde 36 oranında zam yapılırken yılın ilk gününün ilk saatlerinde gelen elektrik ve doğalgaz zammı en çok konuşulan haber oldu.

Elektriğe yüzde 127 zam tarihi rekor seviyede zam olarak kayıtlarda yerini aldı.

Ve tüm yaşananları da içine katarak bir yılı daha geride bıraktık. Eksiği fazlasıyla bir yıl geçti gelecek yıl bu geçmiş yılların gölgesinden bağımsız gelişmeyecek elbette ve elbette her şey sihirli değnek değmiş misali kendiliğinden değişmeyecek.

Bir yol olan hayatta her şey ile karşılaşmak elbet mümkün, ancak yeni yılda dileğimiz odur ki, iyiyle karşılaşalım, güzellikler paylaşalım, barış içinde yaşayalım, umut içinde bakalım.

Herkesin yeni yılını kutlar, nice mutlu yıllar dileriz.

Merhaba sevgili Malta Haber okuyucuları, geride bıraktığımız haftaya okuyucumuz Murat Kaçar’ın sizleri özel aracınızla Malta Türkiye arası bir yolculuğa çıkardığı yazısı ile başladık.

Malta’dan hazırlıktan Türkiye İpsala sınır kapısı girişine kadar ihtiyaç duyulan her şey detaylı bir şekilde paylaşılıyor, bu deneyim yazısını okumadıysanız mutlaka göz atın diyoruz.

Malta Haber’in kuruluşundan beri takipçisi olan Amerikan Üniversitesi’nden hocamız İlker Yıldız beyin bizim için oldukça anlamlı olan dayanışma yazısını, tekrar tekrar okuyup bizler motive oluyoruz. Bu güzel anlamlı desteğe işini yapan her kesimin ihtiyaç duyduğu gibi bizim de ihtiyaç duyduğumuz inkar edilemez. Ve bu güzel bir şey, bizi mutlu eden bir şey.

Bizim için böylesi özel yazıların yer almasıyla güzel başladığımız hafta tüm Avrupa’yı etkisi altına alan Covid-19 yeni varyantı Omikron, en önemli gündem maddesi oldu.

İngiltere ile artan Omikron varyantına karşı sert önlemler alınmaya başlanmıştı. Almanya’dan da ilk Omikron varyantlı ölüm haberinin geldiği hafta Avrupa’nın bir çok ülkesi Noel etkinliklerini ya iptal etti yada yeni kısıtlamalar altına kutlanılmasına karar verdi.

Ve tabi Malta, Avrupa’nın en düşük oranına sahip Malta’da bu hafta kesintisiz şekilde vaka sayıları artmaya devam etti ve rekor rakamlar kaydedildi.

Sırasıyla 55 – 255 – 530 – 733 – 955- 917 yeni vaka kaydedilen Malta’da durumun ciddiyeti çok net anlaşılıyor.

Malta’da da bu nedenle en önemli gündem Omikron ve yeni kısıtlamalar. Noel etkinlikleri iptal edildi, yarından itibaren tüm işletmeler gece 01:00’de kapatılacak, ayakta hiçbir etkinlik düzenlenemeyecek, 17 Ocak tarihi itibariyle ise sadece aşılı olanlar bar ve restoranlara gidebilecek.

Sağlık yetkililerinin, güçlendirici aşı çağrıları devam ederken geçerli Aşı Sertifikası’nda artık güçlendirici doz almış olmak belirleyici olacak ve 9 ay kullanım süresi bulunacak.

Aynı şekilde artan vaka sayıları nedeniyle Mater Dei Hastanesi’nin yatak sayıları artırıldı ve  ziyaret saatleri kısıtlandı.

Bu sağlık gündemimizin içinde yazarımız Alper Yılmaz bey “Bağışıklık sistemi” üstüne yazısı ile bizleri savunma mekanizmamız hakkında bilgilendiriyor.

Malta yetkililerinin bir haftadır karaya çıkmalarına izin verilmeyen sığınmacılara Noel öncesi Sicilya’da çıkacakları liman bulunması haberi, pandemi gölgesinde kalan fakat hız kesmeden devam eden sığınmacı meselesinin insani boyutundan bir kesit gibi belleğimizde yer aldı.

Ve Türkiye, Türkiye’de ilk gündem salgın değil. Artan vaka sayılarına rağmen öncelikli konu olmaması sevindirici gibi gelebiliyor ancak öncelikli konu devam eden Ekonomik gündemin yoğunluğu.

Tarihi rekor seviyesini kıran Euro, Dolar, Cumhurbaşkan Recep Tayyip Erdoğan’nın haftanın ilk gününde açıkladığı “Kur Korumalı Mevduat” hesabı ardından çok hızlı şekilde düştü. İlk gün 18 TL seviyesini geçen Dolar, Cuma akşamını 10.70 TL’den kapattı.

Yaşanan bu hareketlilik Türkiye’nin en önemli gündem maddesi oldu. Yurt dışı piyasalarının Noel nedeniyle kapalı olmasından dolayı piyasada tek kalan TCMB’nın rezervlerden  Dolar satışı yaptığını açıklayan ekonomistler ise eleştirilerini artırıyor.

Bu gündemin dışında ise en önemli gelişme yerli aşı Turkovac’ın acil kullanım onayı aldığı ve seri üretime geçildiği haberleri oldu. Bu konuda da meslek örgütleri başta bir çok kesim sağlık yetkililerinin hiçbir veri paylaşmadan oldu bitti şeklinde aşı konusunu ele almalarını eleştirdi.

Türkiye Ermenistan arasında uçuşların başlıyor olması haberi istisna güzel haberler arasında yer aldı.

Son söz olarak, herkese Mutlu Noeller!

Malta’nın Türkçe sesi Malta Haber takipçilerimiz, siz okuyucularımız için, geride kalan haftaya bakış atabileceğimiz bir özet sunmanın Pazar günü okumalarımıza keyif katacağını düşündük.

Bu niyetimizle, her hafta Pazar günleri yayımladığımız haberleri hatırlatarak Avrupa’nın özel olarak Malta’nın ve tabiki ortak gündemini takip etmeden duramadığımız ülkemiz Türkiye’nin bir haftayı nasıl geçirdiğine genel bir görüş katabilmeyi umuyoruz.

Yaşasın Cumhuriyet!

İlk haftamızın başlaması Malta için çok önemli bir tarihi güne de denk gelmiş oldu. Malta ülke olarak haftaya 13 Aralık Pazartesi, Cumhuriyetin 47. Yılını kutlayarak girdi. 13 Aralık 1974’te Malta Kraliçesi’nin ülkedeki rolü ortadan kaldırılarak ilan edilen Cumhuriyetin 47. Yıl onuruna  verilen Cesaret Madalyası ödüllerinde ise öne çıkan bir isim vardı.

Malta’da yaşanan yağışlarda Çinli bir çocuğu, düştüğü denize atlayarak kurtaran Sean Meli, Başkan George Vella tarafından Cesaret Madalyası ile onurlandırıldığının haberini paylaştık.
Her yıl yapılan kutlamalar geçtiğimiz yıl olduğu gibi bu yılda Covid tedbirlerine uygun yapıldı.

Covid-19 Avrupa’nın en yakıcı gündemi oldu

Covid-19, geçtiğimiz haftaya baktığımızda, hayatımızda üçüncü yılın her anında olduğu gibi tüm dünyanın ortak gündemi.

Yeni varyant Omikron’un Avrupa’ya yayılmasıyla sert önlemler açıklanmaya başlandı.

14 Aralık’ta İngiltere’den ilk Omikron varyantlı ölüm haberi geldi. Omikron’un yayılım hızının ciddi tehdit yaratmasıyla her ülke kısıtlamalara geri döndü mevcut kısıtlamaları ise artırdı.

Fransa, İngiltere’den gelen yolculardın zorunlu testin yanında 7 gün izolasyon şartı getirdi.

Tüm dünya yeni varyanta karşı önlemler alırken son olarak Miss World 2021 yarışması finali yarışmacılarda pozitif testlerin tespiti sonrası dün iptal edilmişti.

Bir ilk olarak Malta’da 5-11 yaş grubunun aşılanmasına başlanmıştı, haberimizde dikkat çekici detay Malta Sağlık Bakanı Chris Fearne, çocuklara yetişkin aşıların üçte biri doz uygulandığını açıklamıştı.

Malta’da henüz Omikron varyantına rastlanmadığın ancak bugün yarın bununla karşılaşmak durumunda kalacağımızı belirten Bakan Fearne, özellikle güçlendirici doz aşıların alınmasının şu an en düşük vakaya sahip Malta’nın aynı şekilde devam etmesindeki önemi vurgulayan açıklamalar yaptı.

Malta’nın ekonomik görünümüne yönelik iki haber vardı ve ikisi de olumlu gelişmeleri teyit ediyordu.

Ekonomik görünüm notu A, enflasyonu en düşük ülke

Alman ekonomi derecelendirme kuruluşu DBRS, Malta’nın uzun dönem kredi notunu A olarak tespit etmiş ve büyümenin Avrupa hedefleri üstünde gerçekleşeceğini öngörmüştü.

Özellikle pandemiye karşı önlemlerin ekonomik toparlamayı artırmasının övgüyle ifade edildiği rapordan sonra Avrupa’da açıklanın enflasyon rakamlarında Malta yıllık en düşük enflasyona sahip AB ülkesi olmuştu.

Ekim ayına göre yüzde 1 artan enflasyon Kasım ayında yüzde 2.4 olarak gerçekleşti. Malta bu artışa rağmen yüzde 4.9 ortalama enflasyona sahip AB’nin en düşük yıllık enflasyona sahip üye ülkesi oldu.

Başbakan Robert Abela, 16 Aralık Brüksel’de yapılan AB liderler zirvesinde bulunurken yaptığı açıklamada Covid-19 salgınından etkilenen işverenlere yönelik verilen ek ücret desteğinin Ocak ayında da devam edeceğini söyledi.

Esrar reformu parlamentodan geçti

Malta’da süre gelen tartışmaların ardından 15 Aralık’ta parlamentodan geçen Esrar Reformu sadece Malta tarihinde değil Avrupa’da da bir ilk oldu.

Malta, 27 oya karşı 36 kabul oyu ile geçen esrar reformu ile Malta Avrupa’da esrarı eğlence amaçlı kullanımını yasallaştıran ilk ülke oldu bu dış basında da yer aldı. 18 Aralık Cumartesi günü akşam 18:00’de Başkan George Vella düzenlemeyi imzalayarak Avrupa’da ve Malta’da tarihi bir ilki gerçekleştirerek, esrar kullanımını yasalaştırmış oldu.

Artık Malta’da kişiler evlerinde 4 adet bitki yetiştirebilecek ve üzerlerinde 7 grama kadar esrar taşımaları suç teşkil etmeyecek.

Malta’da bir yandan da yaklaşan Noel öncesi etkinliklerin ve sergilerin açıldığı hareketli anlar da yaşanıyor.

Marsaskala Parkı’da oluşturulan Noel Köyü, 17 Aralık’ta açıldı. 30 Aralık tarihine kadar açık olacak köyde zanaatkarlar ürünlerini sunarken Maltalı sanatçılar her gün yeni gösterilerle halkla buluşuyor. Köyde Noel Baba’nın mağarası da ziyaretçilere sabah 09:00’dan 22.30’a kadar açık.

Malta’da yaşama dair en özel haberlerden birisi de 16 Aralık günü paylaşılmıştı.

Birkirkara’da Piyanist Fransina Abela ve kocası Maurice tarafından bağışlanan bir bina onarım sonrasında çok özel bir müzik merkezi olarak açıldı. En özel müzik merkezi Malta’da engelli ve otizmli çocuklar için türünün ilk örneği bir merkez. Villa Bianca Müzik Merkezi’nin açılışı otizm ve engelli çocukların müzikle buluştuğu cenneten bir köşe gibi.

Malta haber olarak 17 Aralık günü Malta Uluslararası Havalimanı’nda eğitimli köpeklerin de yardımıyla beyan edilmemiş 71 bin Euro paraya el konulduğu paylaşmıştık.

Haberde aralarında bir Türkiye yolcusunun da olduğu ifade edildi.

“Malta Gümrüğü, Dubai ve Türkiye’ye giden iki Maltalı yolcunun sırasıyla 33 bin 200 Euro ve 17 bin 400 Euro taşıdığını tespit etti.”  denilen haberde bir yolcunun tutuklandığı diğerleri ile anlaşma yapılarak serbest bırakıldıkları belirtilmiş ancak tutuklanan kişinin Türkiye yolcusu olup olmadığına yer verilmemişti.

Türkiye’de artık her konu ekonomiye çıkıyor

Ve Türkiye. Haftanın Türkiye’ye kısmında ise ne yazık ki çok iyi haberler yok. Öncelikle Avrupa Komisyonu Türkiye’nin müzakerelerinin dondurulmasına karar verdiği haberi 15 Aralık günü geldi. Komisyonun Türkiye kararında, “AB Konseyi, Türkiye’nin AB’den giderek daha fazla uzaklaştığını üzülerek not ediyor” denildi.

Türkiye’de döviz kurundaki artış her şeyin önünde yer alır hale geldi. Kaçınılmaz olarak her konu Dolar ile bağlantılı ele alınır oldu. Son haber Cuma günü açıklanan asgari ücret oldu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan asgari ücrete yüzde 50.6 zam açıkladı. Asgari ücret 4 bin 250 TL oldu.

Ancak döviz kurlarında artış daha doğrusu TL’deki değer kaybı durmadı. Dolar Cuma gününü 16.40 ile kapatırken, en yüksek 17.2 oldu.

Dolarla ilgili en çarpıcı olarak şunu diyebiliriz Asgari Ücret 4 bin 250 TL oldu haberimizde şu ifadeleri kullanmışız, “2021 yılı başında 384 dolara denk gelen asgari ücret yapılan zamma rağmen bugün itibariyle 274 dolara düşmüş oldu.”

Bugün bu yazıyı yazarken ise kapanış fiyatıyla henüz hiç ödenmemiş, ilk ödenecek aya henüz bir ay olan asgari ücret bugün “258” dolara düşmüş bile.

Daha önce yaptığımız 200 TL ilk çıktığında 131 Dolar yapıyordu haberini bugün yenilersek, ilk çıktığında 131 Dolar olan 200 Türk Lirası bugün 13 Dolar dahi etmiyor.