Bakan Dalli, Kabine toplantısı sonrasında yaptığı sosyal medya paylaşımında, hükümetin vatandaşlara “istikrar ve gönül rahatlığı” sağlamaya devam edeceğini belirtti. Dalli, pandemi sürecinde, Orta Doğu’daki önceki krizlerde ve Ukrayna savaşı sırasında izlenen politikalara atıf yaparak, benzer bir yaklaşımın sürdürüleceğini vurguladı.

Abela: Ekonomik Etkilere Karşı Tedbirliyiz

Başbakan Robert Abela da Pazartesi günü parlamentoda yaptığı konuşmada, Körfez’de devam eden savaşın Malta ekonomisine olası etkilerine karşı hükümetin gerekli önlemleri alacağını ifade etti.

Hükümetten Salı sabahı yapılan açıklamada ise Malta’nın enerji ve yakıt tedarik yapısının çeşitlendirilmiş olduğu ve fiyat istikrarını korumak amacıyla “hedging” anlaşmalarının devrede bulunduğu bildirildi. Bu mekanizmaların, küresel fiyat dalgalanmalarının iç piyasaya doğrudan yansımasını engellediği belirtildi.

Avrupa Merkez Bankası’ndan Enflasyon Uyarısı

Öte yandan, European Central Bank Orta Doğu’daki çatışmaların uzaması ve enerji arzında kalıcı düşüş yaşanması halinde Euro Bölgesi’nde enflasyonda ani bir sıçrama görülebileceği uyarısında bulundu.

ECB Başekonomisti Philip Lane, Financial Times’a verdiği demeçte enerji fiyatlarındaki artışın özellikle kısa vadede enflasyon üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturacağını söyledi. Lane ayrıca, jeopolitik gerilimin ekonomik büyüme üzerinde de olumsuz etki yaratabileceğini belirtti.

İran ile İsrail arasında karşılıklı saldırıların artması ve küresel petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanması, enerji piyasalarında arz endişelerini artırdı. Katar’ın da İran saldırıları sonrası sıvılaştırılmış doğalgaz üretimini durdurduğu bildirildi.

Petrol ve doğalgaz fiyatları hafta sonundan bu yana sert yükseliş gösterirken, 2022’de Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrası yaşanan enerji krizinin ardından düşüşe geçen Euro Bölgesi enflasyonu son dönemde ECB’nin yüzde 2’lik hedefi civarına gerilemişti. Frankfurt merkezli banka, politika faizini Haziran ayından bu yana yüzde 2 seviyesinde sabit tutuyor.

Malta hükümeti ise küresel belirsizliğe rağmen yerel enerji fiyatlarında artış olmayacağı mesajını net bir şekilde vermiş durumda.

Toplantıda konuşan DEİK Başkanı Nail Olpak, Türkiye–AB ilişkilerinde uzun süredir yaşanan tıkanıklıklara rağmen iş dünyasının süreci beklemeye almadığını vurguladı. Olpak, özellikle AB üyelik süreci ve Gümrük Birliği’nin güncellenmesi başlıklarında yaşanan gecikmelerin artık sürdürülemez hale geldiğini söyledi.

Küresel belirsizliklerin arttığı bir dönemde Avrupa ile ilişkilerin yalnızca Gümrük Birliği çerçevesinde ele alınamayacağını belirten Olpak, Türkiye’nin Avrupa ekosisteminin ayrılmaz bir parçası olmak istediğini dile getirdi. Dijitalleşme, kamu alımları, tarım ve vize kotaları gibi alanlarda mevcut yapının güncellenmesi gerektiğine dikkat çeken Olpak, Sınırda Karbon Düzenlemesi ve çelik kotaları gibi yeni uygulamaların Türkiye açısından ciddi riskler barındırdığını ifade etti.

“Birçok Avrupa Ülkesi Bizimle Aynı Noktada”

Avrupa’da “Made in Europe” yaklaşımının Türkiye’yi dışlayacak yeni bir duvara dönüşme ihtimaline değinen Olpak, AB ile yapılan temaslarda birçok ülkenin Türkiye’nin tezlerine hak verdiğini aktardı. Ancak bu anlayışın somut adımlara dönüşmesi için Türkiye’nin argümanlarını daha güçlü biçimde ortaya koyması gerektiğini vurgulayan Olpak, Brüksel başta olmak üzere Avrupa’nın farklı merkezlerinde temasların artarak süreceğini kaydetti.

DEİK Türkiye–Avrupa İş Konseyleri Koordinatör Başkanı Mehmet Ali Yalçındağ ise Avrupa’nın yeni bir vizyona ihtiyaç duyduğunu söyledi. Türkiye ve Avrupa’nın birlikte hareket etmesi halinde küresel rekabet gücünün ciddi biçimde artacağını ifade eden Yalçındağ, AB liderlerine gönderilen açık mektubun bu anlayışın somut bir yansıması olduğunu dile getirdi.

Yalçındağ, Türkiye–AB ilişkisinin yalnızca siyasi değil, aynı zamanda ekonomik entegrasyon ve ortak üretim anlamına geldiğini vurgulayarak, AB’nin Türkiye’nin en büyük ticaret ortağı olduğunu, Türkiye’nin ise AB için beşinci büyük ticaret ortağı konumunda bulunduğunu hatırlattı.

“Türkiye Avrupa İçin Vazgeçilmez Ortak”

Türkiye’nin genç ve dinamik nüfusu, güçlü sanayi altyapısı, savunma sanayisindeki ilerlemesi, enerji ve lojistik koridorlarındaki stratejik konumu ile Avrupa’nın karşı karşıya olduğu küresel meydan okumalar için kritik bir ortak olduğunu belirten Yalçındağ, yeşil dönüşümden dijitalleşmeye kadar birçok alanda Türkiye’nin Avrupa’ya somut katkılar sunduğunu söyledi.

Türkiye’nin Avrupa değer zincirlerinin ayrılmaz bir parçası haline geldiğini ifade eden Yalçındağ, otomotivden elektroniğe, tekstilden makineye kadar pek çok sektörde Türkiye’nin üretim gücünün belirleyici rol oynadığını kaydetti. Savunma sanayisi ve enerji güvenliği alanlarında da Türkiye ile kurulacak ortaklıkların Avrupa için hayati önemde olduğunu vurguladı.

“20 Trilyon Dolarlık Bir Ekonomiden Söz Ediyoruz”

Türkiye’nin AB’ye tam üyeliği halinde Avrupa’nın ekonomik gücünün çarpıcı biçimde artacağını dile getiren Yalçındağ, “AB’nin mevcut 18,5 trilyon dolarlık ekonomisine Türkiye’nin 1,5 trilyon dolarlık ekonomisi eklendiğinde yaklaşık 20 trilyon dolarlık bir güçten söz ediyoruz” dedi. Bu büyüklüğün küresel ölçekte dengeleri değiştireceğini savunan Yalçındağ, Avrupa’nın Türkiye’yi dışlayan bir stratejiyle geleceğini inşa edemeyeceğini ifade etti.

Sürecin bu yıl somut sonuçlar üretmesini hedeflediklerini belirten Yalçındağ, Brüksel’de yapılacak toplantıların kritik önemde olduğunu söyledi. Avrupa’ya gönderilen mektubun karşılıksız kalması halinde yeni girişimlerin devam edeceğini de sözlerine ekledi. İş dünyasının mesajının net olduğunu vurgulayan Yalçındağ, “Türkiye Avrupa’nın geleceğinin ayrılmaz bir parçasıdır. Bu artık bir tercih değil, zorunluluktur” dedi.

Suudi Sermaye Piyasaları Kurumu (CMA) tarafından duyurulan düzenleme ile daha önce yalnızca “Nitelikli Yabancı Yatırımcı” statüsüne sahip olanların erişebildiği Suudi borsası, artık herhangi bir yabancı yatırımcıya açık hale geliyor. Değişiklik, sermaye piyasalarında likiditeyi artırma ve küresel yatırımcı tabanını genişletme amacı taşıyor.

Yetkililer, yılın ikinci yarısında yabancıların şirket hisselerindeki sahiplik oranına dair mevcut %49’luk sınırın da gevşetilebileceğini belirtiyor. Bu da yabancı yatırımcıların Suudi piyasasında daha etkili pozisyonlar alabilmesinin önünü açacak.

JP Morgan analizine göre, reformun kısa vadede sınırlı etkisi olsa da uzun vadede piyasa güveni ve çekiciliği artabilir. Suudi borsasının ana endeksi Tadawul (TASI), geçen yıl %12,8 düşüş yaşamıştı.

Bu adım, Körfez bölgesinde artan ekonomik rekabetin ve finansal serbestleşme eğiliminin bir parçası olarak görülüyor. Suudi Arabistan’ın ekonomide çeşitlenme arayışları, turizmden gayrimenkule birçok sektörde reformlarla devam ediyor.

Kararla birlikte, 4458 Sayılı Gümrük Kanunu’nun “Bazı Maddelerinin Uygulanmasına İlişkin Karar”ının 126’ncı maddesinin birinci fıkrası iptal edildi. Böylece yurt dışından düşük bedelli ürünlerin posta veya kargo yoluyla gümrüksüz şekilde ülkeye sokulmasına olanak sağlayan istisna tamamen sona ermiş oldu.

Söz konusu düzenleme, Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından 30 gün sonra yürürlüğe girecek. İstisnanın kaldırılmasıyla birlikte, yurt dışından eşya getirmek isteyen vatandaşların gümrük işlemleri için gümrük müşavirliği hizmeti alması gerekecek.

Kaldırılması Uzun Süredir Gündemdeydi

Yurt dışından internet üzerinden yapılan gümrüksüz alışverişin kaldırılacağına yönelik iddialar daha önce de gündeme gelmişti. Avrupa Birliği’nin, 150 euroya kadar olan gümrük muafiyetini 2028 yılına kadar tamamen kaldırmayı planlaması, Türkiye’de de benzer bir adımın atılacağı beklentisini güçlendirmişti.

Nitekim 6 Ağustos 2024’te yürürlüğe giren düzenleme ile bireysel olarak yurt dışından getirilen ürünlerde gümrük muafiyet sınırı 150 eurodan 30 euroya düşürülmüştü. Aralık 2024’te alınan yeni kararlarla birlikte ise kargo bedelleri de ürün fiyatına dahil edilmiş, fiili sınır 27 euroya çekilmişti. Her siparişe ayrıca 3 euro kargo bedeli eklenmişti.

Vergi Yükü Artmıştı

Mevcut uygulamada, posta veya hızlı kargo yoluyla Türkiye’ye gönderilen ve ticari nitelik taşımayan ürünler, Avrupa Birliği ülkelerinden gelmesi halinde yüzde 30, diğer ülkelerden gelmesi halinde ise yüzde 60 oranında gümrük vergisine tabi tutuluyordu. Bunun yanı sıra, 4760 Sayılı ÖTV Kanunu kapsamında bazı ürünler için yüzde 20 oranında maktu vergi uygulanıyordu.

27 Aralık 2024’te yayımlanan düzenleme ile kargo ücretlerinin de ürün bedeline dahil edilmesi, birçok siparişin 30 euro sınırını aşmasına neden olmuştu. Örneğin 29 euroya alınan bir ürün, 2 euro kargo bedeliyle birlikte 31 euroya ulaştığı için gümrük işlemlerine ve müşavirlik hizmetine tabi hale geliyordu.

Yeni kararla birlikte, bu sınırlamaların da ötesine geçilerek yurt dışı gümrüksüz alışveriş uygulaması tamamen sona erdirilmiş oldu.

Kaynak: NTV

Yayımlanan düzenlemeye göre, yurt dışına çıkış yapan vatandaşlardan alınan harç 1.250 TL olarak belirlendi. Öte yandan mobil iletişim hizmetleri kapsamında tahsil edilen Özel İletişim Vergisi ise 700 TL’ye yükseltildi.

Söz konusu artışlar, Resmi Gazete’nin mükerrer sayısında yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni tutarların, ilgili mevzuatta belirtilen tarihten itibaren uygulanacağı bildirildi.

Türkiye’nin Londra Büyükelçisi Osman Koray Ertaş, CNBC-e Londra Temsilcisi Berfu Güven’in sorularını yanıtlarken, 2025’e girerken Türkiye–Birleşik Krallık ilişkilerinin genel seyrini değerlendirdi.

Ertaş, iki ülke arasında yürütülen Serbest Ticaret Anlaşması (STA) müzakerelerinde üç turun kısa sürede tamamlandığını, dördüncü turun ise Şubat ayında yapılmasının planlandığını söyledi. Anlaşmanın; tarım, hizmet ticareti, yeşil dönüşüm ve dijitalleşme dahil olmak üzere toplam 27 başlığı kapsayan kapsamlı bir yapıya sahip olduğunu vurguladı.

Ticaret rakamlarına da değinen Ertaş, 2024 yılında mal ticaretinin 22 milyar dolar, hizmet ticaretinin ise yaklaşık 7 milyar dolar seviyesinde gerçekleştiğini aktardı. 2025 yılı sonunda toplam ticaret hacminde artış beklendiğini belirten Ertaş, Ekim ayında Ankara’da yapılan liderler görüşmesinde açıklanan 40 milyar dolarlık hedefin yalnızca mal ticaretini kapsadığını özellikle hatırlattı.

Dolar için öngörülen seviyeler:

• Aralık 2025: 44 TL

• Aralık 2026: 55 TL

• Aralık 2027: 57 TL

Euro için öngörülen seviyeler:

• Aralık 2025: 51,48 TL

• Aralık 2026: 67,10 TL

• Aralık 2027: 68,40 TL

Commerzbank’ın tahminleri, Türkiye’de yüksek enflasyon, faiz politikaları, dış finansman ihtiyacı ve piyasa beklentileri gibi faktörlerin önümüzdeki yıllarda Türk Lirası üzerinde baskı oluşturabileceği yönündeki değerlendirmelerle örtüşüyor.

Ekonomistler, küresel para politikaları, ABD faizlerinin seyri ve Türkiye’nin enflasyonla mücadele programındaki ilerlemenin kur üzerindeki belirleyici unsurlar arasında olduğuna dikkat çekiyor.

Bankanın öngörüleri, döviz kurlarında yeni seviyelerin konuşulabileceğine işaret ederken, önümüzdeki dönemde hem yatırımcıların hem de vatandaşların dikkatini yeniden döviz piyasasına çevirmiş durumda.

Hollanda’nın önde gelen araştırmacı gazetecilik platformu Follow the Money, bankacılık sektöründe Müslüman müşterilere yönelik ayrımcılık iddialarına dikkat çeken kapsamlı bir araştırma yayımladı.

Habere göre, bazı bankalar, Hamas hakkındaki görüşleri gibi son derece kişisel ve hassas sorular yönelterek Müslüman müşterileri doğrudan “şüpheli” konumuna itiyor. Üstelik bu sorgulamalar çoğu zaman herhangi bir şüpheli işlem olmaksızın, yalnızca müşterinin isminin Müslüman oluşu ya da dini kimliği nedeniyle gerçekleştiriliyor.

Araştırmada dikkat çekilen bir başka nokta da şu: Başlangıçta terörle mücadele ve kara para aklamayı engellemek amacıyla hayata geçirilen finansal izleme mekanizmalarının, giderek sistematik bir biçimde belirli bir dini ve etnik grubu hedef alan bir gözetim aracına dönüştüğü iddiası. Çok sayıda Müslüman vatandaşın hesap açma, kredi başvurusu gibi rutin işlemler sırasında benzer sorgulamalarla karşılaştığı ve “otomatik şüpheli” muamelesi gördüğü aktarılıyor.

Bu uygulamalar, hukuk devleti ilkeleri, ifade özgürlüğü, din özgürlüğü ve özel hayatın gizliliği gibi temel haklar açısından da ciddi soru işaretleri doğuruyor. Bankaların bu tarz yetkinlikleri hangi yasal çerçevede kullandığı ve demokratik denetime tabi olup olmadığı tartışmaya açılmış durumda.

Follow the Money’in yayımladığı bu haber, Hollanda’da ayrımcılık ve ırkçılık tartışmalarını finans sektörüne taşıyarak kamuoyunda güçlü bir sorgulama süreci başlattı. Şimdi gözler, bankacılık düzenleyicilerinin ve finans kuruluşlarının bu iddialara nasıl yanıt vereceğinde ve güvenlik önlemleriyle vatandaş hakları arasında nasıl bir denge kurulacağında.

Türkiye’de enflasyon ve artan girdi fiyatları, madeni para üretiminde dikkat çekici bir tabloyu ortaya çıkardı. Sözcü gazetesinin haberine göre, 1 Türk Lirası’nın üretim maliyeti 4,3 TL’yi aştı.

Bu rakamın içine yalnızca hammadde giderleri (bakır, nikel ve çinko) dahil ediliyor. İşçilik, enerji ve diğer üretim giderleri hesaba katıldığında gerçek maliyetin çok daha yüksek olduğu tahmin ediliyor.

Uzmanlar, bu durumun yalnızca ekonomik göstergelerin geldiği noktayı değil, aynı zamanda nakit para kullanımındaki sürdürülebilirliği de tartışmaya açtığını belirtiyor. Bir liranın maliyetinin bu denli artması, Merkez Bankası’nın ilerleyen dönemde madeni para basımına yönelik politikalarında değişiklik yapmasına yol açabilir.

Hatırlanacağı üzere daha önce de 50 kuruş ve 25 kuruş gibi küçük madeni paraların maliyetlerinin değerlerini aştığı gündeme gelmişti.

Kaynak: Sözcü

Avrupa’da emlak vergileri ülkelere göre keskin farklılıklar gösteriyor. İngiltere ve Fransa, hem GSYH’ye oran hem de toplam vergi gelirlerindeki pay açısından başı çekerken; Orta ve Doğu Avrupa’da oranlar görece düşük seyrediyor. Akdeniz kuşağında ise tablo daha karmaşık: İtalya, İspanya, Portekiz ve Yunanistan gibi ülkelerde paylar yüksek; Malta ve Türkiye’de de emlak vergisinin bütçe içindeki rolü konut piyasasıyla birlikte daha görünür hale geliyor.

GSYH’ye oran: Zirvede Fransa ve Birleşik Krallık

• 2023 itibarıyla Fransa’da emlak vergisinin GSYH’ye oranı yüzde 3,7 ile Avrupa’nın en yükseği. OECD verileri de Birleşik Krallık’ın benzer bir bantta olduğunu gösteriyor.
• Belçika yüzde 3,2 ile üst sıralarda. İspanya yüzde 2,5, Yunanistan yüzde 2,7 ile dikkat çekiyor.
• Almanya, büyük ekonomiler arasında yüzde 1 ile alt bantta kalırken İtalya yüzde 2,1 seviyesinde.
• Kuzeybatı Avrupa genelde yüksek oranlarla öne çıkarken, Baltıklar ve Doğu Avrupa’da oranlar düşük. Güney Avrupa’da ise daha çok orta-yüksek bant görülüyor. Malta ve Türkiye’nin de içinde bulunduğu Akdeniz havzasında konut piyasasındaki dinamizm, emlak vergisinin ekonomik görünümdeki etkisini artırıyor.

Toplanan tutar: İngiltere ve Fransa açık ara önde

• 2023’te emlak vergisi gelirinde Birleşik Krallık 115 milyar avro ile ilk sırada; Fransa 104,5 milyar avro ile ikinci.
• İtalya 45,3 milyar avro, Almanya 41,4 milyar avro, İspanya 36,8 milyar avro ile devam ediyor.
• AB genelinde emlak vergisi gelirleri 318,8 milyar avroya ulaşıyor. Belçika (18,8 milyar), İsviçre (17,9 milyar), Hollanda (14,4 milyar) ve Polonya (10,7 milyar) 10 milyar avro eşiğini aşan ülkeler arasında.

Bu fotoğrafta Malta ve Türkiye, ölçekleri ve konut piyasalarının yapısı nedeniyle farklı kulvarlarda ilerliyor. Malta’da konut piyasasında dış talebin ağırlığı, gelirlerin dalgalanmasında etkili olurken; Türkiye’de emlak vergisinin özellikle yerel yönetim finansmanı ve konut döngüsüyle olan bağı öne çıkıyor.

Toplam vergi gelirindeki pay: Fransa lider

• 2023’te AB ortalaması yüzde 4,7. Fransa’da emlak vergisinin toplam vergi gelirlerindeki payı yüzde 8,4 ile ilk sırada.
• Belçika yüzde 7,4; Yunanistan yüzde 7; İspanya yüzde 6,7; Portekiz yüzde 5,9; Lüksemburg yüzde 5,7; İtalya ve Danimarka yüzde 5,1 seviyesinde.
• Almanya’da pay yüzde 2,5. Malta ve Türkiye’de ise konut ve arsa piyasasındaki hareketlilik, emlak vergisinin bütçe içindeki ağırlığını dönemsel olarak değiştirebiliyor.

Devir vergileri ve damga: Satış hacmiyle birlikte oynak

• Taşınmaz devir vergileri/GDP oranı 2023’te İtalya’da yüzde 1; Belçika, Portekiz ve İspanya’da yüzde 0,8.
• Fransa yüzde 0,7; Birleşik Krallık yüzde 0,6; Almanya yüzde 0,3 seviyesinde.
• Satış ve damga vergilerini içeren bu kalem, piyasalardaki işlem hacmine duyarlı olduğu için Malta ve Türkiye gibi konut satışlarının dönemsel hızlandığı pazarlarda bütçe gelirlerinde dalgalanma yaratabiliyor.

Politika tartışması ısınıyor: İspanya’nın önerisi örnek oldu

• İspanya’nın AB dışı alıcılara konut alımında yüzde 100 vergi çıkışı, Avrupa genelinde emlak vergilerinin amaç, kapsam ve etkinliğini yeniden gündeme taşıdı.
• Avrupa Parlamentosu’ndaki değerlendirmelerde, tek başına vergiyle konut erişilebilirliği sorununun çözülemeyeceği; verginin konut arzı ve planlama politikalarıyla eşgüdüm içinde tasarlanması gerektiği vurgulandı.
• OECD de iyi tasarlanmış emlak vergilerinin hem gelir potansiyelini artırabileceğini hem de konut fiyatlarındaki yukarı yönlü baskıyı sınırlayabileceğini belirtiyor.

Sonuç: Malta ve Türkiye’de emlak vergisinin ekonomik ve sosyal hedeflerle uyumlu, öngörülebilir ve konut arz politikalarıyla koordineli bir çerçevede ele alınması, erişilebilirlik ile mali istikrar arasında denge kurmanın anahtarı olarak öne çıkıyor.

Kaynak: Euronews Business – “Property tax across Europe: Which countries collect the most, and what’s their share of total tax?” (19.08.2025).